Στο λυκαυγές της πολιτικής σταδιοδρομίας του Βλαντιμίρ Πούτιν υπήρξε μια οικογένεια που τον είχε βοηθήσει να λύσει ένα από τα μεγαλύτερα εσωτερικά προβλήματα της Ρωσίας τη δεκαετία του 1990: Το αποσχιστικό πόλεμο της Τσετσενίας. Σήμερα, η ίδια οικογένεια αντιμετωπίζει ένα σοβαρό πρόβλημα, τις πληροφορίες για τη σοβαρή ασθένεια του επικεφαλής της, Ραμζάν Καντίροφ. Τι θα κάνει ο Πούτιν αν χάσει έναν τόσο πολύτιμο σύμμαχο;
Δίχως να υπάρχει κάποια επίσημη ανακοίνωση, ο 49χρονος πανίσχυρος ηγέτης της Τσετσενίας, Ραμζάν Καντίροφ φέρεται να πάσχει από σοβαρή ασθένεια, πιθανότατα ανίατη, η οποία θα μπορούσε να τον απομακρύνει από την εξουσία ανά πάσα στιγμή.
Όπως αναφέρει ο πρώην επικεφαλής του γραφείου του Newsweek στη Μόσχα, Κρίστιαν Κάριλ, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή αστάθεια σε μια στιγμή -ουκρανική αντεπίθεση- που ο Ρώσος πρόεδρος δεν έχει την πολυτέλεια να τη διαχειριστεί.
«Το Κρεμλίνο βρίσκεται αντιμέτωπο με μια δυνητικά εκρηκτική κρίση διαδοχής στην Τσετσενία, τη δημοκρατία του Βόρειου Καυκάσου που έχει μακρά ιστορία πρόκλησης αναταραχών δυσανάλογων προς το μικρό της μέγεθος» αναφέρει σε ανάλυσή του στο περιοδικό Foreign Policy.
Ο εκλεκτός διάδοχός του, ο 18χρονος γιος του Άνταμ Καντίροφ, είναι πολύ νέος για να αναλάβει την εξουσία. Ο Πούτιν θα μπορούσε να επιχειρήσει να διατηρήσει την οικογένεια Καντίροφ στην εξουσία επιτρέποντας στον Άνταμ να ασκεί τυπικό έλεγχο. Ωστόσο, μια τέτοια λύση, σύμφωνα με τον ειδικό, δεν είναι εύκολη καθώς ο νεαρός θα αντιμετωπίσει τις αμέτρητες εχθρότητες σε μια κοινωνία βασισμένη στις φατρίες και στις βαθιά ριζωμένες παραδόσεις αιματηρής εκδίκησης.
Τι έχουν προσφέρει οι Καντίροφ
Υπενθυμίζεται ότι το 1999 ο τότε πρωθυπουργός Πούτιν ακολούθησε σκληρή γραμμή απέναντι στους αντάρτες της Τσετσενίας που επεδίωκαν απόσχιση. Ο Αχμάντ Καντίροφ –πατέρας του σημερινού Ραμζάν- είχε πολεμήσει στο πλευρό των αυτονομιστών κατά τον πρώτο πόλεμο της Τσετσενίας.
Έτσι ο Πούτιν σκέφτηκε να προσεγγίσει την οικογένεια Καντίροφ, που είχε αρχίσει να αντιτίθεται στους ριζοσπάστες τζιχαντιστές που κυριαρχούσαν στο αυτονομιστικό κίνημα.
Οι δύο πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία: εφόσον ο Καντίροφ και οι σύμμαχοί του κατέστελλαν την εξέγερση και αναγνώριζαν την κυριαρχία του Κρεμλίνου, ο Πούτιν θα τους επέτρεπε να κυβερνούν την Τσετσενία με πρωτοφανή αυτονομία.
«Ο Πούτιν ανήλθε στην προεδρία χάρη στη φήμη του ως αμείλικτου καταστολέα των Τσετσένων ανταρτών στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Ενίσχυσε τη δημοτικότητά του υποσχόμενος ότι θα καταδιώξει τους αυτονομιστές χωρίς έλεος. Στην πράξη, όμως, συνδύασε τη σκληρή στρατιωτική προσέγγιση με μια πραγματιστική συνεργασία με έναν από τους ηγέτες της αντίστασης, τον Αχμάντ Καντίροφ, ο οποίος είχε διατελέσει ανώτατος μουσουλμανικός θρησκευτικός ηγέτης της δημοκρατίας» σημειώνει ο Κάριλ.
Μετά τον θάνατο του πατέρα του ο Ραμζάν Καντίροφ κάταφερε να επιβάλει την τάξη στην Τσετσενία υιοθετώντας καταστολή που δεν έχει περάσει απαρατήρητη από διεθνείς οργανισμούς.
Την ίδια στιγμή το Κρεμλίνο τον ανταμοίβει μεταφέροντας ετησίως περίπου 3,8 δισ. δολάρια στην Τσετσενία, ποσό που αντιστοιχεί στο 92% του συνολικού προϋπολογισμού της.
Ανησυχία για το μέλλον
Ωστόσο, ακόμα και ο ίδιος ο Καντίροφ φαίνεται να ανησυχεί για το μέλλον, όπως παρατηρεί ο Αμερικανός δημοσιογράφος. «Οι προσπάθειές του να τοποθετήσει τα παιδιά του σε υψηλά αξιώματα παρά την προφανή απειρία τους δείχνουν ότι βιάζεται να διασφαλίσει την κληρονομιά του. Παράλληλα, έχει φροντίσει να παντρέψει παιδιά του με μέλη άλλων ισχυρών φατριών, επιδιώκοντας να ενισχύσει τη θέση των απογόνων του και να προστατεύσει την ασφάλειά τους».
Συνεπώς, για τον Κάριλ «είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι στο Κρεμλίνο πιστεύουν πραγματικά πως η μετάβαση στην εποχή μετά τον Καντίροφ θα είναι ομαλή» θυμίζοντας τη δυσκολία του Ραμζάν να εξουδετερώσει τους αντιπάλους του.
«Το Κρεμλίνο γνωρίζει πολύ καλά αυτή την ιστορία. Οι ειδικοί του για τον Καύκασο εργάζονται αναμφίβολα πυρετωδώς πάνω σε σχέδια αντιμετώπισης της επόμενης ημέρας».
Ένας βασικότατος λόγος που το Κρεμλίνο τον έχει ανάγκη είναι ότι ο Καντίροφ κατάφερε να καλλιεργήσει στενές σχέσεις με ισχυρούς παράγοντες του ισλαμικού κόσμου. Αν το Κρεμλίνο τον απομάκρυνε από την εξουσία, ο ίδιος διαθέτει ήδη ένα ασφαλές καταφύγιο, σύμφωνα με την Αμερικανό αναλυτή. «Αν πεθάνει πριν εξασφαλιστεί η διαδοχή, η οικογένειά του γνωρίζει πού να καταφύγει»» και αυτό ο Πούτιν θέλει να το ελέγχει.
