Ο πόλεμος ΗΠΑ – Ιράν έχει ξεπεράσει τις 100 μέρες. Από τις 8 Απριλίου που τέθηκε σε ισχύ κατάπαυση πυρός και ξεκίνησαν έμμεσες συνομιλίες με τη μεσολάβηση του Πακιστάν η εκεχειρία έχει κινδυνεύσει να τιναχτεί πολλές φορές στον αέρα με αποκορύφωμα την ανταλλαγή επιθέσεων Ιράν – Ισραήλ που ξέσπασε στις 7 Ιουνίου και φάνηκε να τίθεται υπό έλεγχο σχεδόν ένα 24ωρο αργότερα.
Είναι κοινός τόπος ότι ο Ντόναλντ Τραμπ αναζητά διακαώς μία συμφωνία με το Ιράν καθώς πιέζεται να κλείσει το μέτωπο λόγω της ασφυξίας που προκαλείται στην παγκόσμια οικονομία από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ενώ ο αρχικός στόχος ανατροπής του καθεστώτος της Ισλαμικής Δημοκρατίας αποδείχτηκε πολύ γρήγορα μη ρεαλιστικός.
Σε αυτό το πλαίσιο έχει γίνει σαφές ότι το Ιράν έχει το πάνω χέρι στις διαπραγματεύσεις σε σχέση με το διάστημα πριν από την έναρξη του πολέμου, που είχε αναγκαστεί να πάει σε συνομιλίες όπου την ατζέντα την έθεταν οι ΗΠΑ και οι όροι που πρότειναν στην Τεχεράνη ήταν όροι συνθηκολόγησης.
Πλέον το Ιράν ζητά την αποδέσμευση 24 δισ. δολαρίων από ιρανικά κεφάλαια – τα μισά τα ζητούν μπροστά – ως μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης για να συνεχίσει να διαπραγματεύεται με τις ΗΠΑ.
Την εικόνα της στριμωγμένης υπερδύναμης στα Στενά του Ορμούζ χειροτερεύει η αλλοπρόσαλλη τακτική του αμερικανού προέδρου και οι ακόμα πιο αλλοπρόσαλλες δηλώσεις του.
Κανείς δεν μπορεί να τον πάρει σοβαρά
Το κεντρικό άρθρο του CNN σήμερα 9 Ιουνίου είναι αφιερωμένο στις δεκάδες φορές που ο Ντόναλντ Τραμπ είπε ότι μία συμφωνία με το Ιράν πλησιάζει, χωρίς ωστόσο κάτι τέτοιο να φαίνεται προς το παρόν στον ορίζοντα.
Από την αρχή του πολέμου, ο Τραμπ έχει προβεί σε αυτόν τον ισχυρισμό τουλάχιστον 37 φορές σε αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σε δημόσιες εμφανίσεις, σε δηλώσεις στα ΜΜΕ. Την αισιοδοξία του συνοδεύει συνήθως και η επωδός ότι το Ιράν ζητά απεγνωσμένα να κάνει μία συμφωνία.
Χθες ο Τραμπ επανέλαβε ότι τις επόμενες δύο εβδομάδες θα επιτύχει συμφωνία, με το CNN να σχολιάζει ότι «δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι αυτό είναι πιο αληθινό σήμερα από ό,τι ήταν στις 7 Απριλίου» όταν πάλι δήλωνε ότι χρειαζόταν δύο εβδομάδες για να οριστικοποιηθεί η συμφωνία.
«Ο Τραμπ συνεχίζει να το λέει, είτε επειδή έχει παραισθήσεις, είτε επειδή προσπαθεί να ηρεμήσει τις χρηματοπιστωτικές αγορές, είτε επειδή πιστεύει ότι μπορεί να το κάνει πραγματικότητα με τη δύναμη της θέλησής του.
Αλλά σαφώς δεν είναι ένας ισχυρισμός που οι άνθρωποι πρέπει να λαμβάνουν πλέον σοβαρά υπόψη», αναφέρει το CNN που κάνει μία ανασκόπηση των δηλώσεων του αμερικανού προέδρου περί ύπαρξης συμφωνίας.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι ανάμεσα στις δηλώσεις για λήξη του πολέμου με διαπραγματεύσεις έχουν μεσολαβήσει επίσης πολλές απειλές για επανέναρξη του πολέμου και ισοπέδωση του Ιράν.
Ο Τραμπ σε λούπα
Στις 23 Μαρτίου, λιγότερο από ένα μήνα μετά την έναρξη του πολέμου, ο Τραμπ μιλούσε σε δημοσιογράφους έξω από το Air Force One για υποτιθέμενες ειρηνευτικές συνομιλίες και ανέφερε «σημαντικά σημεία συμφωνίας, θα έλεγα — σχεδόν όλα τα σημεία συμφωνίας». Στην πραγματικότητα, το Ιράν αρνήθηκε τις διαπραγματεύσεις.
Την επόμενη μέρα, άρχισε να διατυμπανίζει αυτό που εξελίχθηκε σε ένα ρεφρέν: ότι το Ιράν ήθελε απεγνωσμένα να κλείσει μια συμφωνία.
«Νομίζω ότι θα το τερματίσουμε», πρόσθεσε ο Τραμπ. «Δεν μπορώ να σας πω με σιγουριά».
Μέχρι τις 25 Μαρτίου, το Ιράν παρουσιαζόταν σαν να ήθελε «τόσο πολύ να κλείσει μια συμφωνία». Στις 26 Μαρτίου, σε μια συνεδρίαση του υπουργικού Συμβουλίου, το Ιράν «παρακαλούσε να κλείσει μια συμφωνία».
Παρά τον ισχυρισμό ότι το Ιράν ήταν τόσο ανυπόμονο να κλείσει τη συμφωνία, κατά κάποιον τρόπο την αρνήθηκε για δυόμισι μήνες ακόμη.
Μέχρι τις 29 Μαρτίου, κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης με δημοσιογράφους στο Air Force One, ο Τραμπ ρωτήθηκε αν προέβλεπε την επίτευξη συμφωνίας την επόμενη εβδομάδα και απάντησε: «Βλέπω μια συμφωνία στο Ιράν, ναι».
Οι προβλέψεις του Τραμπ άρχισαν να γίνονται πιο επίμονες σε αυτό το σημείο. Στις 6 Απριλίου, είπε ότι ήταν «πολύ κοντά σε μια συμφωνία».
Την επόμενη μέρα, ανακοίνωσε την εκεχειρία, η οποία αρχικά υποτίθεται ότι θα διαρκούσε δύο εβδομάδες, ενώ οι δύο πλευρές θα κατέληγαν σε μια συμφωνία.
Μια εβδομάδα αργότερα, στις 15 Απριλίου, δήλωσε στο Fox Business: «Νομίζω ότι είναι κοντά στο τέλος, εκτιμώ πολύ κοντά στο τέλος».
«Θα δούμε τι θα συμβεί», πρόσθεσε. «Νομίζω ότι θέλουν πολύ να κάνουν μια συμφωνία».
Τις επόμενες μέρες, ο Τραμπ ουσιαστικά διαβεβαίωσε ότι όλα είχαν τελειώσει:
«Φαίνεται πολύ καλό που θα κάνουμε μια συμφωνία με το Ιράν, και θα είναι μια καλή συμφωνία», δήλωσε στους δημοσιογράφους στις 16 Απριλίου.
«Το Ιράν έχει συμφωνήσει σε όλα»
Μέχρι τις 17 Απριλίου, ισχυρίστηκε σε τρεις ξεχωριστές εμφανίσεις ότι το Ιράν είχε «συμφωνήσει σε όλα», ότι «νομίζω ότι θα καταλήξουμε σε μια συμφωνία την επόμενη ή σε δύο μέρες» και ότι «δεν νομίζω ότι υπάρχουν πάρα πολλές σημαντικές διαφορές».
Και στις 20 Απριλίου, σε μια ανάρτηση στο Truth Social, προέβλεψε ότι «όλα θα συμβούν, σχετικά γρήγορα!»
Παρόλο που αυτό δεν επαληθεύτηκε, το Ιράν εξακολουθούσε να «πεθαίνει να κλείσει συμφωνία» στις 30 Απριλίου.
«Όταν τελειώσει ο πόλεμος, κάτι που δεν θα αργήσει πολύ…», δήλωσε στους δημοσιογράφους την 1η Μαΐου.
Ο Τραμπ συγκράτησε τις προβλέψεις του για λίγο, πριν ανακοινώσει στις 18 Μαΐου ότι αναβάλλει τις στρατιωτικές επιθέσεις για «δύο ή τρεις ημέρες» κατόπιν αιτήματος χωρών της Μέσης Ανατολής, «επειδή πιστεύουν ότι πλησιάζουν πολύ στο να κλείσουν συμφωνία».
Σε αυτό το σημείο, ακόμη και ο Τραμπ φάνηκε να αναγνωρίζει πόσο συχνά τέτοιες προβλέψεις είχαν αποτύχει.
«Είχαμε περιόδους όπου πιστεύαμε ότι ήμασταν πολύ κοντά στο να κλείσουμε συμφωνία και τελικά δεν πέτυχε», είπε ο Τραμπ, πριν προσθέσει: «Αλλά αυτή τη φορά είναι λίγο διαφορετικό».
Δεν ήταν διαφορετικά τα πράγματα. Ωστόσο, εκείνος παρέμεινε ατάραχος.
«Θα τερματίσουμε αυτόν τον πόλεμο πολύ γρήγορα», δήλωσε ο Τραμπ στις 19 Μαΐου σε εκδήλωση του Κογκρέσου.
Οι επόμενες δύο εβδομάδες είναι κρίσιμες
Μέχρι τις 23 Μαΐου, έκανε τον συνηθισμένο γύρο εμφανίσεων, όπως είχε κάνει και στις 17 Απριλίου. Είπε ότι η κυβέρνηση «πλησίαζε πολύ» σε μια συμφωνία και ότι την είχε «διαπραγματευτεί σε μεγάλο βαθμό, υπό την επιφύλαξη της οριστικοποίησής της». Πρόσθεσε μάλιστα ότι η συμφωνία θα ανακοινωνόταν «σύντομα» και ότι συζητούνταν οι «τελικές λεπτομέρειες».
Στις 28 Μαΐου, σε συνέντευξη με τη νύφη του Λάρα Τραμπ, τα πράγματα ήταν «κοντά σε μια πολύ καλή συμφωνία».
Και την Κυριακή, διαβεβαίωσε ότι ήταν «πολύ κοντά στο να κλείσουν συμφωνία», αλλά ότι το Ιράν και το Ισραήλ την έθεταν σε κίνδυνο με τις ανταλλαγές επιθέσεων.
Στη συνέχεια, τη Δευτέρα, κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής συγκέντρωσης για γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ της Νότιας Καρολίνας, ένα από τα γνωστά γεράκια των Ρεπουμπλικανών, ο Τραμπ προέβλεψε και πάλι «ολική νίκη» τις επόμενες δύο εβδομάδες.
«Διαπραγματευόμαστε τώρα· θέλουν να κάνουν μια πολύ καλή συμφωνία», είπε ο Τραμπ.
Στη συνέχεια πρόσθεσε: «Είναι πρόθυμοι να μας δώσουν τα πάντα».
