Είναι οι επείγουσες προτεραιότητες που θέτουν παραγωγοί, συλλογικές οργανώσεις, επιχειρήσεις, αλλά και φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης από την Ημαθία και την Πέλλα για την αντιμετώπιση των συνεπειών από τον καταστροφικό παγετό του τριημέρου 18-20 Μαρτίου, που έπληξε το σύνολο των δενδρωδών καλλιεργειών στις δύο περιφερειακές ενότητες.
Την κρισιμότητα της κατάστασης, που έχει προκληθεί, ανέδειξε ευρεία σύσκεψη, που συνδιοργάνωσαν το πρωί της Κυριακής 30 Μαρτίου στη Βέροια, η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Πυρηνοκάρπων, η ΕΘΕΑΣ, το Επιμελητήριο Ημαθίας κι η Περιφερειακή Ενότητα Ημαθίας, με στόχο να βρεθούν τρόποι να αμβλυνθούν οι επιπτώσεις του.
Παρουσία και τοπικών βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος, από τους παρισταμένους τονίστηκε ότι είναι απαραίτητο να υπάρξει μια ολιστική αντιμετώπιση των προβλημάτων, καθώς οι ζημίες είναι εκτεταμένες και σε πολλές περιπτώσεις αγγίζουν το 100%, ενώ αφορούν στο σύνολο των δενδρωδών καλλιεργειών όπως δαμάσκηνα, βερίκοκα, πρώιμα κεράσια, επιτραπέζια ροδάκινα και νεκταρίνια, αλλά και δέντρα που μόλις είχαν βγει από το λήθαργο όπως όψιμα κεράσια, λωτοί, ακτινίδια και άλλα.
Επίσης, επειδή λόγω των βροχών και του κρύου των τελευταίων ημερών έχουν σταματήσει να εξελίσσονται τα φαινολογικά στάδια των δέντρων και κάποιες ζημίες δεν έχουν φανεί ακόμη στο πλήρες μέγεθός τους (σ. σ. ατροφικοί καρποί, καρπόπτωση κλπ), οι παριστάμενοι συμφώνησαν πως πρέπει να δοθεί παράταση στο χρόνο υποβολής των δηλώσεων.
Λόγω της στενής εξάρτησης όλων των οικονομικών δραστηριοτήτων στους δύο νομούς με τον πρωτογενή τομέα, όπως επισημάνθηκε από τους παρισταμένους, το πλήγμα που έχουν υποστεί οι παραγωγοί έχει άμεση επίδραση και στη βιωσιμότητα των υπόλοιπων κρίκων της αλυσίδας αξίας των παραγόμενων προϊόντων, όπως τα γεωπονικά καταστήματα, η τυποποίηση, η μεταποίηση, οι μεταφορές, το εμπόριο, οι εξαγωγές κλπ.
Σίγουρη η ζημιά και στο προανθικό στάδιο
Να σημειωθεί εδώ, πως ο φόβος είναι διάχυτος για ζημιές στο προανθικό στάδιο (που δεν καλύπτει ο ΕΛΓΑ) τόσο σε οψιμότερες ποικιλίες πυρηνοκάρπων και ακρόδρυων, όσο και σε συμπύρηνο ροδάκινο και κερασιές. Ήδη, η ζημιά που προκάλεσε ο εαρινός παγετός στα κεράσια της Πέλλας είναι πλέον εμφανή με γυμνό μάτι και ίσως αγγίζει το 70- 80% του δυναμικού.
Πριν λίγες μέρες, ο τοπικός βουλευτής Λάκης Βασιλειάδης είπε στους τοπικούς κερασοπαραγωγούς «Είναι σημαντικό σε αυτή τη φάση να γίνει σωστή καταγραφή. Διεμήνυσα την άποψή μου και το αίτημά μας ότι όπου υπάρχει ζημιά θα πρέπει να αποζημιωθεί χωρίς να βρίσκει εμπόδιο τον απαρχαιωμένο κανονισμό του ΕΛΓΑ. Προς το παρόν, χρειάζεται ψυχραιμία και υπομονή ώστε να καταγραφεί το επόμενο διάστημα όλο το εύρος της ζημίας».
Ξεφυλλίστε σε υψηλή ανάλυση το φύλλο 1011 της Agrenda
Μοντέλο 2021 με εξόφληση αποζημιώσεων εντός του έτους
Στο πλαίσιο αυτό και για να αποτραπεί ένα ρήγμα στον κοινωνικό ιστό, προτάθηκε να ασκηθούν συλλογικά πιέσεις προς το υπουργείο και την κυβέρνηση, ώστε να υιοθετηθεί το μοντέλο που εφαρμόστηκε και στον παγετό του 2021. «Είπαμε να πάμε σε άμεση καταβολή προκαταβολής αποζημιώσεων σε όλους τους πληγέντες και εξόφλησή τους μέχρι το τέλος της χρονιάς, για να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στις αυξημένες υποχρεώσεις τους», μας πληροφόρησε ο Γιώργος Διαμαντόπουλος από τον Α.Σ. Αλεξάνδρειας Ημαθίας.
Την ανάγκη άμεσης στήριξης των παραγωγών μας μετέφερε και ο γεωπόνος Βαγγέλης Μάινος, από την Έδεσσα, ο οποίος όπως σημειώνει το πρόβλημα επιτείνεται από το γεγονός ότι ήδη περίπου το 60% με 70% των εισροών, όσον αφορά στις πληγείσες καλλιέργειες, ως προς τις λιπάνσεις, τα κλαδεύματα και τη φυτοπροστασία έχει γίνει ως δαπάνη.
Επιπρόσθετα, στη σύσκεψη επισημάνθηκε η αναγκαιότητα για δίκαιες εκτιμήσεις και για μια ακόμη φορά στηλιτεύτηκε η έλλειψη προσωπικού στις δομές του ΕΛΓΑ, ενώ κριτική ασκήθηκε και για τις καθυστερήσεις στην αναθεώρηση του κανονισμού του ΕΛΓΑ, όπως και στην εφαρμογή του προγράμματος αντιχαλαζικής προστασίας, με τον αντιπρόεδρο της ΕΘΕΑΣ, Χρήστο Γιαννακάκη, να προτείνει τη νομοθέτηση τροπολογίας για απευθείας ανάθεση εναέριας κάλυψης, για να προστατευθεί η υπόλοιπη παραγωγή από ενδεχόμενες χαλαζοπτώσεις. «Το ζήτημα δεν είναι μόνο οι αποζημιώσεις, αλλά κυρίως η διάσωση της παραγωγής και αν δεν βρεθούν τρόποι για την ενεργητική προστασία από την κλιματική αλλαγή και τις καιρικές συνθήκες, οι αποζημιώσεις δεν θα επαρκούν για να στηρίξουν το παραγωγικό σύστημα», ανέφερε χαρακτηριστικά.