Φόρτωση Text-to-Speech…
Καθώς το πετρέλαιο επιστρέφει σε τριψήφια επίπεδα και η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή αναζωπυρώνει τους φόβους για ένα νέο ενεργειακό σοκ, η κυβέρνηση βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με ένα γνώριμο αλλά εξαιρετικά δύσκολο σενάριο. Tην ανάγκη να προλάβει ένα νέο κύμα ακρίβειας πριν αυτό περάσει στην καθημερινότητα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Με την τιμή του βαρελιού να βρίσκεται στα 100 δολάρια και τις διεθνείς αγορές ενέργειας να κινούνται σε καθεστώς υψηλής αβεβαιότητας, η κυβέρνηση έχει ανασύρει από το συρτάρι τα μέτρα στήριξης του 2022, όταν ξέσπασε η ενεργειακή κρίση.
Ηδη υπάρχει ένα πρώτο σχέδιο το οποίο προβλέπει τη χορήγηση fuel pass, power pass και κάποια καινούργια μέτρα τα οποία δεν έχουν εξειδικευθεί ακόμη, όπως έγραψε η «Κ» την Κυριακή. Ωστόσο, σε αυτή τη φάση, πρώτος στόχος είναι η αντιμετώπιση φαινομένων αισχροκέρδειας στην αγορά καυσίμων, με το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους να είναι ένα από αυτά που συζητείται. Το θέμα κυριάρχησε στη σύσκεψη του πρωθυπουργού με τους συναρμόδιους υπουργούς Ενέργειας και Ανάπτυξης. Ο κ. Μητσοτάκης άκουσε τις εισηγήσεις και οι αποφάσεις θα ληφθούν τις επόμενες ημέρες, μετά την επιστροφή του από το Παρίσι.
«Η στάση της κυβέρνησης τόσο στον κορωνοϊό όσο και στην ενεργειακή κρίση του 2022 έδειξε ότι κινούμαστε νωρίτερα από άλλες χώρες. Το ίδιο θα γίνει και τώρα, θα βάλουμε το θέμα στις σωστές του διαστάσεις και θα κινηθούμε γρήγορα αλλά όχι πρόχειρα», είπε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, σε συνέντευξη στην τηλεόραση του MEGA. Υπογράμμισε δε ότι προτεραιότητα είναι να μην υπάρξουν φαινόμενα αισχροκέρδειας στις τιμές των καυσίμων. «Σε αυτό θα είμαστε αδιαπραγμάτευτοι. Θέλω το μήνυμα να είναι σαφές προς όλους όσοι σκέφτονται να αισχροκερδήσουν. Η κυβέρνηση θα κινηθεί ταχύτατα και αποφασιστικά», τόνισε.
Κρίσιμες οι επόμενες 15 ημέρες
Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας εκτιμούν ότι οι επόμενες 15 μέρες θα είναι καθοριστικές για την εξέλιξη της κατάστασης. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται η ανάγκη να περιοριστεί το ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία και την παραγωγή, προτού οι αυξήσεις περάσουν σε ολόκληρη την αγορά και τροφοδοτήσουν νέο κύμα πληθωρισμού. Το ζήτημα αναμένεται να τεθεί ψηλά στην ατζέντα της ευρωπαϊκής συζήτησης, με κομβική ημερομηνία τη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης στις 19 Μαρτίου, όταν θα υπάρχει πλέον σαφέστερη εικόνα για την πορεία των τιμών και των αγορών.
Οπως όλα δείχνουν, οι εξελίξεις ανατρέπουν σε μεγάλο βαθμό τις παραδοχές πάνω στις οποίες στηρίχθηκε ο φετινός προϋπολογισμός. Οι προβλέψεις για το 2026 είχαν βασιστεί σε μέση τιμή πετρελαίου περίπου στα 62 δολάρια το βαρέλι, ενώ πλέον οι τιμές κινούνται πολύ υψηλότερα και απειλούν να παραμείνουν εκεί για μεγάλο διάστημα.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους έχει ενεργοποιηθεί ένα σχέδιο προληπτικής παρακολούθησης της κατάστασης, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται μια ολόκληρη «εργαλειοθήκη» μέτρων που είχε χρησιμοποιηθεί και στην προηγούμενη ενεργειακή κρίση. Κυβερνητικά στελέχη ξεκαθαρίζουν ότι η βασική κατεύθυνση δεν είναι η λήψη γενικευμένων μέτρων, αλλά στοχευμένων παρεμβάσεων, κυρίως για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που πλήττονται περισσότερο από το ενεργειακό κόστος.
Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται είναι παρεμβάσεις στην αγορά καυσίμων, αλλά και επιδοτήσεις αντίστοιχες με τα fuel pass και power pass που είχαν εφαρμοστεί τα προηγούμενα χρόνια. Τα μέτρα αυτά θα ενεργοποιηθούν πιθανόν εντός των επόμενων 15 ημερών εφόσον βέβαια διαπιστωθεί ότι οι αυξήσεις στις διεθνείς τιμές μεταφέρονται σταδιακά και στη λιανική αγορά, επιβαρύνοντας σημαντικά τα νοικοκυριά. Αντίθετα, δεν φαίνεται πιθανή τουλάχιστον στην παρούσα φάση η επαναφορά ευρύτερων επιδομάτων κατανάλωσης, όπως το market pass.
Σε κατάσταση επιφυλακής
Προς το παρόν, το μήνυμα από την κυβέρνηση είναι ότι η κατάσταση παρακολουθείται στενά και ότι προετοιμάζεται για όλα τα σενάρια. Το αν θα χρειαστεί να ενεργοποιηθούν τα μέτρα στήριξης θα εξαρτηθεί κυρίως από τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης στις διεθνείς αγορές ενέργειας και από το αν το νέο ράλι στις τιμές του πετρελαίου αποδειχθεί πρόσκαιρη αναταραχή ή η αρχή ενός ακόμη δύσκολου κύκλου για την οικονομία.
