Ανησυχία προκαλεί το αυξημένο κύμα καθιζήσεων που καταγράφεται τους τελευταίους μήνες σε διάφορες περιοχές της χώρας, επαναφέροντας στο προσκήνιο το κρίσιμο ζήτημα που αφορά τη σταθερότητα του εδάφους. Οι έντονες βροχοπτώσεις τον φετινό χειμώνα, σε συνδυασμό με τις πυρκαγιές των προηγούμενων ετών και τις πλημμύρες που προκαλούν οι κλιματικές αλλαγές, έχουν αυξήσει την συχνότητα τέτοιων φαινομένων.
Του ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews
Τη Μεγάλη Παρασκευή, το πρανές ακτής στη Βάρκιζα αποκολλήθηκε, με αποτέλεσμα να καταπλακώσει έναν 48χρονο και τον 12χρονο γιο του που βρίσκονταν στην περιοχή.
Οπως λένε στη Realnews οι επιστήμονες, στην Αττική υπάρχουν πολλές περιοχές που ενδέχεται να δώσουν τέτοιες «αστοχίες», καθώς βρίσκονται στη ζώνη «εξαιρετικά υψηλής επιδεκτικότητας σε κατολισθήσεις».
Ο Γεώργιος Παπαθανασίου, αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα Γεωλογίας του ΑΠΘ, έχει καταρτίσει έναν χάρτη επιδεκτικότητας σε κατολισθήσεις για ολόκληρη την Περιφέρεια Αττικής, με βάση τα περιστατικά που σημειώθηκαν από το 1961 έως το 2020 και τις παραμέτρους που ευνοούν τις κατολισθήσεις. Για τη διαμόρφωση του χάρτη έχουν επιλεχθεί συνολικά δέκα καθοριστικοί παράγοντες οι οποίοι προκαλούν την εμφάνιση κατολισθήσεων. Οι παράγοντες αυτοί συσχετίστηκαν στατιστικά με τη χωρική κατανομή των κατολισθητικών φαινομένων που έχουν καταγραφεί.
«Εχοντας καταρτίσει τον χάρτη επιδεκτικότητας σε κατολισθήσεις, μπορούν να πραγματοποιηθούν μελέτες που εστιάζουν στην εκτίμηση της επικινδυνότητας κατολισθήσεων στην Περιφέρεια Αττικής. Αυτή η συσχέτιση υποδηλώνει ότι 16 οικισμοί βρίσκονται εξ ολοκλήρου εντός της ζώνης ‘‘κατολισθήσεων’’ και 201 αστικές περιοχές βρίσκονται στη ζώνη “εξαιρετικά υψηλής επιδεκτικότητας σε κατολισθήσεις”. Για να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι, στη ζώνη “κατολισθήσεων” βρίσκονται περιοχές όπως το Χαλκούτσι, το Γραμματικό, το Κάτω Αλεποχώρι, ο Σχίνος. Στη ζώνη ‘‘εξαιρετικά υψηλής επιδεκτικότητας σε κατολισθήσεις’’, χαρακτηριστικές τοποθεσίες είναι το Μεσάγρο (νησί Αίγινα), ο Βαρνάβας και η Γαλανιάνα (νησί Αντικύθηρα)», δηλώνει ο Γ. Παπαθανασίου.
Αποκολλήθηκε ξαφνικά
Ηταν γύρω στις 3 μ.μ. της Μεγάλης Παρασκευής όταν ένας μεγάλος όγκος χώματος αποκολλήθηκε ξαφνικά, καταπλακώνοντας έναν πατέρα και τον γιο του, τη στιγμή που είχαν καθίσει σε παραλία της Βάρκιζας. Ξαφνικά, «όλος αυτός ο όγκος τους καταπλάκωσε», όπως σημείωσε χαρακτηριστικά η μητέρα του παιδιού, δημοσιοποιώντας το σοβαρό περιστατικό στα κοινωνικά δίκτυα. Παρά τον τρόμο και τον τραυματισμό του, ο 12χρονος επέδειξε εντυπωσιακή ψυχραιμία.
Σύμφωνα με τη μητέρα του, κάλεσε σε βοήθεια στα αγγλικά έναν τουρίστα που βρισκόταν κοντά στο σημείο, ζητώντας άμεση συνδρομή. Η αντίδραση των Αρχών ήταν άμεση. Στην παραλία έσπευσαν δυνάμεις της Αστυνομίας, της Πυροσβεστικής, διασώστες, στελέχη της Πολιτικής Προστασίας και ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ, προκειμένου να απεγκλωβίσουν τους τραυματίες και να τους μεταφέρουν στο νοσοκομείο. Ο πατέρας μεταφέρθηκε με κατάγματα στο ΚΑΤ, ενώ ο 12χρονος επέστρεψε στο σπίτι του με ελαφρύτερα τραύματα.
Αξίζει να σημειωθεί πως πριν από περίπου δύο μήνες και πάλι σε παραλία της ίδιας περιοχής, στα Κανάρια Βάρκιζας, σημειώθηκε κατολίσθηση έπειτα από έντονη βροχόπτωση, με αποτέλεσμα να τοποθετηθεί προστατευτικό δίχτυ από τον δήμο για την ασφάλεια των πολιτών. Παράλληλα, τον περασμένο Ιανουάριο κατολισθητικό φαινόμενο είχε σημειωθεί και στην περιοχή των Μεγάρων, κοντά στην παλαιά εθνική οδό.
«Φυσικό φαινόμενο»
Την επισήμανση ότι οι κατολισθήσεις είναι ένα φυσικό φαινόμενο κάνει ο καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής και Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και πρόεδρος του ΟΑΣΠ, Ευθύμιος Λέκκας, αναλύοντας πώς οι βροχοπτώσεις επηρεάζουν το έδαφος με αποτέλεσμα να γίνονται οι καθιζήσεις. Ο ίδιος τονίζει ότι η έντονη μορφολογία της χώρας, ο όγκος των πετρωμάτων, το είδος των πετρωμάτων, η μορφολογική κλίση, η έντονη σεισμικότητα και η ανθρώπινη παρέμβαση είναι οι παράγοντες που συντελούν στην εκδήλωση των κατολισθήσεων. Φυσικά, μεγάλο ρόλο παίζουν και οι πυρκαγιές που έχουν σημειωθεί τα προηγούμενα χρόνια, αλλά και τα πλημμυρικά φαινόμενα τα οποία οφείλονται στις κλιματικές αλλαγές. «Το τελευταίο διάστημα καταγράφονται όλο και πιο συχνά φαινόμενα κατολίσθησης στη χώρα. Αυτό συμβαίνει εξαιτίας των έντονων και συνεχών βροχοπτώσεων. Ενδεικτικό είναι ότι όσο έχει βρέξει φέτος έβρεξε συνολικά τα προηγούμενα τρία χρόνια. Βέβαια, σε κάθε περίπτωση παίζουν ρόλο και οι μεγάλες πυρκαγιές των προηγούμενων ετών», λέει ο Ευθ. Λέκκας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι βροχοπτώσεις διαβρώνουν τα εδάφη και αποσταθεροποιούν τα πρανή, καθιστώντας πιο πιθανή την εμφάνιση κατολισθήσεων όπου το έδαφος είναι ευαίσθητο. Τέτοια σημεία υπάρχουν πολλά στην Αττική, με τους επιστήμονες να τονίζουν ότι θα πρέπει να γίνει μια πιο συντονισμένη καταγραφή των περιοχών υψηλής επικινδυνότητας, ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο τραυματισμών των λουομένων, ειδικά στις παραλίες οι οποίες θα έχουν πολύ κόσμο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
