Φόρτωση Text-to-Speech…
Ο οικισμός του Ακρωτηρίου, πλησίον της βρετανικής βάσης στην Κύπρο, έχει σχεδόν ερημώσει. Η «Κ» βρίσκεται εκεί τα τελευταία εικοσιτετράωρα και καταγράφει τις αντιδράσεις των κατοίκων που ζουν με τις σειρήνες. Στο λιμάνι της Λεμεσού, πάντως, επικράτησε ενθουσιασμός για τον κατάπλου του «Κίμωνος». Στην απέναντι ακτή, στο Ισραήλ, κυριαρχεί η αίσθηση ότι αυτή η αναμέτρηση θα είναι η τελευταία. Η πλειονότητα έχει πειστεί ότι το Ιράν ήταν η μεγαλύτερη απειλή και τώρα εξουδετερώνεται.
50 χρόνια εδώ, ακούω σειρήνες πρώτη φορά
Του Γιάννη Σουλιώτη
ΛΕΜΕΣΟΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Oι περισσότεροι στο νησί πίστευαν ότι o πόλεμος δεν τους αγγίζει. Μέχρι τη στιγμή που, 36 ώρες μετά την έναρξη των εχθροπραξιών στο Ιράν, ένα drone – καμικάζι έπληξε τη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι έξω από τη Λεμεσό. Είναι η Κύπρος μέρος της σύγκρουσης, που έχει ήδη πλήξει 14 χώρες; Αναζητούμε απάντηση ξεφυλλίζοντας το ημερολόγιο της κρίσης.
Δευτέρα 2 Μαρτίου. Η είδηση πως ένα drone – καμικάζι εξερράγη τρία λεπτά μετά τα μεσάνυχτα της Κυριακής στη βρετανική αεροπορική βάση ενεργοποιεί τα αντανακλαστικά –μεταξύ άλλων– των δημοσιογράφων από την Αθήνα. Αναχωρούμε το μεσημέρι της Δευτέρας με την πρώτη διαθέσιμη πτήση από το «Ελ. Βενιζέλος» με προορισμό τη Λάρνακα. Πρώτος προορισμός η βρετανική βάση μερικές εκατοντάδες μέτρα από τον οικισμό του Ακρωτηρίου.
Οταν φτάνουμε εκεί έχει πλέον νυχτώσει. Τα καταστήματα κατά μήκος του κεντρικού δρόμου που διασχίζει τον οικισμό είναι κλειστά. Τα σπίτια κλειδωμένα και σκοτεινά. Μόνη εξαίρεση το κεντρικό καφέ της περιοχής, στο οποίο βρίσκονται συγκεντρωμένοι καμιά εικοσαριά άνδρες. Οι περισσότεροι έχουν στραμμένο το βλέμμα τους στην οθόνη. Oχι, δεν παρακολουθούν ειδήσεις, αλλά την αναμέτρηση ανάμεσα στην Ομόνοια και στον Απόλλωνα, τους δύο διεκδικητές του πρωταθλήματος. Η αγωνία τους δικαιολογημένη, το σκορ είναι 1-1 στις καθυστερήσεις.
Στο τέλος του κεντρικού δρόμου βρίσκεται η πύλη των βρετανικών βάσεων. Περιπολικά τζιπ από τη βάση πηγαινοέρχονται γρήγορα και με αναμμένους φάρους στον οικισμό. Ανταλλάσσουμε χαιρετισμούς με συναδέλφους δημοσιογράφους που συναντάμε εκεί. Ανάμεσά τους αρκετοί από ΜΜΕ του ψευδοκράτους – της «Βόρειας Κύπρου», όπως μας συστήνονται. Μεταδίδουν live τις εξελίξεις.
Τρίτη 3 Μαρτίου. Το επόμενο πρωί από το ξενοδοχείο στη Λεμεσό επιστρέφουμε πίσω στο Ακρωτήρι. Από τους 1.100 μόνιμους κατοίκους έχουν παραμείνει στον οικισμό 60. Οι περισσότεροι ηλικιωμένοι. Οι υπόλοιποι έχουν διανυκτερεύσει σε σπίτια συγγενών και φίλων, σε δύο κεντρικά ξενοδοχεία στην παραλία της Λεμεσού, ενώ 12 οικογένειες έχουν πάει στο μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου των Σπηλαίων σε απόσταση 10 χιλιομέτρων από το Ακρωτήρι.
Στα σχολεία της Λεμεσού οι εκπαιδευτικοί μαθαίνουν στα παιδιά ότι στον ήχο των αεροπλάνων πρέπει να σκύψουν και να καλύψουν το κεφάλι με τα χέρια τους.
Είναι νωρίς το μεσημέρι όταν στο μέσον του οικισμού συναντάμε μια ηλικιωμένη κάτοικο του Ακρωτηρίου που καθαρίζει χόρτα στην αυλή του σπιτιού της. «Πενήντα χρόνια ζω εδώ, δίπλα στη βάση. Δεν είχα ξανακούσει τις σειρήνες να χτυπούν», μας λέει. Στο παλιό κινητό της, μας δείχνει το μήνυμα που το πρωί της Δευτέρας έλαβε – όπως και οι υπόλοιποι κάτοικοι της περιοχής: «ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΕ ΕΞΕΛΙΞΗ ΑΠΕΙΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ. ΕΧΟΥΝ ΔΟΘΕΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΚΕΝΩΣΗ ΤΟΥ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ. ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΚΙΝΗΘΕΙΤΕ ΠΡΟΣ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣ».
Για τις επόμενες ημέρες αυτή θα είναι η καθημερινότητα στην περιοχή του Ακρωτηρίου. Κάθε φορά που τα ραντάρ της βάσης εντοπίζουν ύποπτη κίνηση στον αέρα, ακόμα και σε απόσταση εκατοντάδων χιλιομέτρων μακριά, εκτός δηλαδή του εναερίου χώρου της Κύπρου ο συναγερμός ενεργοποιείται. Eως ότου ξεκαθαρίσει ότι το ύποπτο αντικείμενο δεν έχει τροχιά στην Κύπρο, αλλά π.χ. το εμπόλεμο Ισραήλ, η περιοχή της βρετανικής βάσης τίθεται σε συναγερμό.
Τετάρτη 4 Μαρτίου. Την πρωινή ηρεμία στην παραλία της Λεμεσού διακόπτει ο ήχος από τα ελληνικά μαχητικά F-16 που από το βράδυ της Κυριακής έχουν σταθμεύσει στην αεροπορική βάση Ανδρέας Παπανδρέου στην Πάφο. Μια πληροφορία από ξένο αξιωματούχο διεθνούς οργανισμού θέλει ένα drone να κατευθύνεται σε στόχο στην Κύπρο. Η πηγή αξιολογείται ως αξιόπιστη και αμέσως δίνεται εντολή στα μαχητικά να ελέγξουν τον εναέριο χώρο πάνω από την Κύπρο.
Μία ώρα αργότερα ο συναγερμός λήγει αλλά η ζωή στην πόλη έχει αναστατωθεί. Στα σχολεία της Λεμεσού δάσκαλοι και καθηγητές μαθαίνουν στα παιδιά πως στον ήχο των αεροπλάνων πρέπει να σκύψουν και να καλύψουν με τα χέρια το κεφάλι τους. Το μεσημέρι στο λιμάνι καταπλέουν για ανεφοδιασμό οι δύο ελληνικές φρεγάτες «Ψαρά» και «Κίμων».
Πολλοί σπεύδουν για να θαυμάσουν, όπως μας λένε, τα δύο ελληνικά πολεμικά πλοία. «Νιώθουμε ασφάλεια αλλά και περηφάνια που η μητέρα πατρίδα βρίσκεται κοντά μας αυτή την κρίσιμη στιγμή», μας λέει ένας ηλικιωμένος κάτοικος της Λεμεσού πριν κάνει αναδρομή στα νεανικά του χρόνια και στην τουρκική εισβολή.
Τα επόμενα εικοσιτετράωρα πλειάδα ευρωπαϊκών χωρών όπως η Γαλλία, η Μ. Βρετανία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Ολλανδία ανακοινώνουν την πρόθεσή τους να ενισχύσουν την άμυνα της Κύπρου. Μετά τη δημιουργία μιας anti-drone και αντιβαλλιστικής ομπρέλας πάνω από τη Μεγαλόνησο, το ενδιαφέρον στρέφεται στο εσωτερικό και στο ενδεχόμενο τρομοκρατικής επίθεσης σε στόχους ισραηλινού και αμερικανικού ενδιαφέροντος.
Στα χωριά γύρω από το αεροδρόμιο της Πάφου, τα Μαντριά, την Τιμή, που ζουν όλο τον χρόνο από τους Βρετανούς τουρίστες, επικρατεί κατήφεια. Την Παρασκευή οι ακυρωθείσες πτήσεις ανήλθαν σε 40. Η προοπτική μιας τουριστικής σεζόν χωρίς επισκέπτες προκαλεί ανησυχία· εάν όχι τρόμο.
Πώς αισθανόμαστε; Ανακουφισμένοι
Του Σταύρου Ιωαννίδη
ΤΕΛ ΑΒΙΒ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ.
Περιμένοντας την πτήση μου στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν του Τελ Αβίβ, τον Ιούλιο του 2025, λίγο αφότου έληξε απότομα ο «πόλεμος των δώδεκα ημερών», ήξερα πως δεν θα αργήσει η στιγμή που θα επιστρέψω στο ίδιο αεροδρόμιο έχοντας στις αποσκευές μου τον απαραίτητο εξοπλισμό. Κράνος και αλεξίσφαιρο.
Την ίδια άποψη, ότι ο «λογαριασμός» με το Ιράν δεν είχε κλείσει, έδειχνε να συμμερίζεται και μεγάλο κομμάτι της ισραηλινής κοινωνίας αλλά και αρκετοί έφεδροι αξιωματικοί του στρατού.
Ο λόγος που όλοι πίστευαν ότι ο δεύτερος γύρος με το Ιράν είναι αναπόφευκτος, ήταν απλώς ότι στον πρώτο δεν υπήρχε νικητής. Οι αντικειμενικοί στόχοι που είχαν τεθεί από τους Ισραηλινούς, δηλαδή η πλήρης καταστροφή του βαλλιστικού οπλοστασίου του Ιράν και ο τερματισμός του πυρηνικού προγράμματος, όπως φάνηκε, δεν είχαν επιτευχθεί.
Τον Οκτώβριο του 2023, μετά τα δραματικά γεγονότα της 7ης του μηνός, οι πολιτικοί, ο στρατός και μεγάλο μέρος της ισραηλινής κοινωνίας έδειχναν το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν ως τον «εγκέφαλο» πίσω από τη σφαγή που προκάλεσε η Χαμάς. Με όποιον αξιωματούχο μιλούσα τότε, κάνοντας ρεπορτάζ στα κιμπούτζ (οικισμοί κοντά στα σύνορα με τη Γάζα) όπου τα σημάδια της βαρβαρότητας παραμένουν και σήμερα ανεξίτηλα, έλεγε πως θα έρθει η ώρα που το θεοκρατικό καθεστώς θα πληρώσει βαρύ τίμημα. Μου εξηγούσαν ότι προτεραιότητα είναι η επιστροφή των ομήρων. Μετά, η εξάρθρωση της Χαμάς και του «άξονα του κακού», δηλαδή των οργανώσεων που συνδέονται με το καθεστώς της Τεχεράνης.
Κανείς, όμως, δεν έδειχνε να πιστεύει ότι 28 μήνες μετά, ισραηλινά μαχητικά θα ισοπέδωναν το γραφείο του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν, θάβοντας στα συντρίμμια τον αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και πολλούς από τους στενούς του συνεργάτες. «Ο Χαμενεΐ είχε το τέλος του Χασάν Νασράλα», μου ανέφερε ανώτατος κυβερνητικός αξιωματούχος το βράδυ του περασμένου Σαββάτου, την ώρα που γινόταν γνωστό πως ο πρωθυπουργός Νετανιάχου είχε λάβει τη φωτογραφία με τη σορό του αγιατολάχ.
Ανάμεσα στους συναγερμούς που ηχούσαν κάθε δέκα με δεκαπέντε λεπτά για τα ιρανικά αντίποινα και την προσπάθεια διασταύρωσης των πληροφοριών που έφταναν με καταιγιστικό ρυθμό στο κινητό μου τηλέφωνο, έπιασα για λίγο την κουβέντα με το προσωπικό του ξενοδοχείου που διαμένω, στην παραλία του Τελ Αβίβ. Τους φάνηκε περίεργο που αντί να πηγαίνουμε στο καταφύγιο, την ώρα του συναγερμού ανεβαίναμε στην ταράτσα. Ενώ στον ουρανό ακούγονταν εκρήξεις από τις αναχαιτίσεις των βαλλιστικών πυραύλων, τους ρώτησα πώς νιώθουν. Δεν περίμενα ότι θα ακούσω τη λέξη «ανακουφισμένοι».
«Οταν κάποιος βάζει ένα πιστόλι στο κεφάλι σου, πρέπει να σιγουρευτείς ότι θα του το πάρεις πριν πυροβολήσει», λέει ο εκπρόσωπος των IDF, αντισυνταγματάρχης Ναντάβ Σοσάνι.
Την ίδια έκπληξη ένιωσα όταν την επόμενη ημέρα πήγα για ρεπορτάζ στη γειτονιά που χτυπήθηκε από την πτώση ενός ιρανικού βαλλιστικού πυραύλου, στο κέντρο του Τελ Αβίβ. Είχα την «τύχη» να καταγράψω την πορεία του πυραύλου από τον ουρανό μέχρι που έσκασε με τρομακτική ισχύ πάνω σε μια πολυκατοικία, σκοτώνοντας μία γυναίκα και τραυματίζοντας ακόμη είκοσι ανθρώπους. Στο διπλανό κτίριο, που υπέστη ανεπανόρθωτες ζημιές, ένα ζευγάρι μάζευε λίγα ρούχα για να εγκατασταθεί προσωρινά σε ένα ξενοδοχείο. Τους ρώτησα αν στενοχωριούνται που καταστράφηκε το σπίτι τους. Μου απάντησαν ναι, «αλλά είναι η τελευταία φορά που συμβαίνει».
«Οταν κάποιος βάζει ένα πιστόλι στο κεφάλι σου, πρέπει να σιγουρευτείς ότι θα του το πάρεις πριν πυροβολήσει», λέει ο εκπρόσωπος των IDF για τα διεθνή μέσα, αντισυνταγματάρχης Ναντάβ Σοσάνι, καθώς μου εξηγεί γιατί το καθεστώς των μουλάδων αποτελεί υπαρξιακή απειλή για το Ισραήλ.
Αν και μεγάλο τμήμα της κοινωνίας έχει κουραστεί από τους συνεχείς πολέμους ή στέκεται επικριτικά απέναντι στην κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό Νετανιάχου, οι περισσότεροι βλέπουν την αναμέτρηση με το Ιράν σαν ένα αναγκαίο κακό. Ενα τελευταίο ξεκαθάρισμα πριν έρθει η ειρήνη. Πιστεύουν ότι με την ανατροπή του καθεστώτος, οι Φρουροί της Επανάστασης, η Χεζμπολάχ, η Χαμάς, οι σιιτικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ και τη Συρία και οι Χούθι της Υεμένης –οι υπαρξιακές απειλές για το κράτος του Ισραήλ–, όπως λένε οι ίδιοι, θα καταρρεύσουν σαν χάρτινος πύργος.
«Ισως μετά…»
Η πεποίθηση αυτή, όμως, αρχίζει να ξεθωριάζει όσο περνούν οι μέρες. Οσο γίνεται κατανοητό πως η «νέα Μέση Ανατολή» μπορεί να αργήσει κι άλλο. Ακόμη και γύρω από τους στόχους της επιχείρησης επικρατεί ασάφεια. Είναι χαρακτηριστική η αποστροφή του Ισραηλινού υπουργού Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ, λίγο πριν διακόψει τη συνέντευξή μας ο ήχος του συναγερμού. «Πιστεύω ότι απαιτείται αλλαγή καθεστώτος για χάρη της σταθερότητας, της ασφάλειας και της ειρήνης στη Μέση Ανατολή. Μπορεί να μην επιτευχθεί κατά τη διάρκεια της ίδιας της επιχείρησης. Ισως επιτευχθεί μετά. Αλλά αυτό που είναι σημαντικό είναι να δημιουργηθούν οι συνθήκες, ώστε ο ιρανικός λαός να ανακτήσει την ελευθερία του».
Εξάλλου, αυτό που συμβαίνει τα τελευταία 24ωρα με τη Χεζμπολάχ, επιβεβαιώνει όσους είναι επιφυλακτικοί για το αποτέλεσμα που θα φέρει ο πόλεμος με το Ιράν. Η «ξεδοντιασμένη» οργάνωση που χτυπήθηκε τόσο ισχυρά και υποχρεώθηκε σε υποχώρηση από τον νότιο Λίβανο, μέσα σε οκτώ μήνες έχει ανακάμψει και δημιουργεί ένα νέο πολεμικό μέτωπο στον βορρά. Και με έναν περίεργο τρόπο, ζούμε ξανά τον πόλεμο του 2024.
