Την ίδια ώρα πολλοί αγοραστές σπεύδουν να εξασφαλίσουν συμβόλαια για σημαντικές ποσότητες από αγροτικά εμπορεύματα πρώτης ανάγκης (διάφοροι τύποι σιταριού, καλαμπόκι, σόγια και γενικά ζωοτροφές), αγνοώντας για την ώρα λιγότερο άμεσης ανάγκης προϊόντα όπως το εκκοκκισμένο βαμβάκι.
Καθώς οι πληροφορίες είναι πολλές και σε ένα βαθμό συγκεχυμένες, αξίζει να το δει κανείς το πράγμα για τον αγροτικό κλάδο με απλή λογική. Οι μεταβολές τιμών στα αγροτικά εμπορεύματα εν μέσω γεωπολιτικών κρίσεων έχουν (απο)δείξει στο παρελθόν πως ακολουθούν μία σχετικά προβλέψιμη πορεία. Κατά κανόνα ανοδική πορεία χαράσσουν τα είδη πρώτη ανάγκης (κυρίως σιτάρι και ζωοτροφές) με μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδο στα βραχυχρόνια συμβόλαια.
Ανοδικά σιτάρι και ζωοτροφές
Από νωρίς τη Δευτέρα υπήρχαν σημάδια πως τόσο το μαλακό σιτάρι όσο και το καλαμπόκι είναι σε πρώτο βαθμό οι μεγάλοι κερδισμένοι από την στρατιωτική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Κάποιοι παραπάνω πολύτιμοι τόνοι αγοράστηκαν ως άμεση συνέπεια του φόβου περί ακόμη μεγαλύτερης αύξηση τιμής.
Κάπως έτσι λοιπόν, μεσοβδόμαδα, στο ευρωπαϊκό Euronext, τα συμβόλαια μαλακού σίτου της περσινής χρονιάς (2024/25) , δηλαδή τα συμβόλαια Μαρτίου και Μαΐου, έφτασαν μέχρι και τα 22 λεπτά, πριν μετατοπιστούν οι υψηλότερες τιμές ομοιόμορφα προς τα συμβόλαια νέας σοδειάς (Σεπτέμβριος, Δεκέμβριος), οι οποίες τσίμπησαν ένα ωραίο 3% με 3,5% και πλέον έχουν στρογγυλοκαθίσει πάνω από τα 21 λεπτά το κιλό.
Για το καλαμπόκι η ποσοστιαία μεταβολή είναι ακόμη μεγαλύτερη και υπολογίζεται χονδρικά στο 4,5% με 5,0% – 203 με 207 ευρώ ο τόνος.. Άλλωστε, τα μεγάλα αποθέματα σπυριού δεν βρίσκονται στο ανατολικό ημισφαίριο, αλλά στο δυτικό, που σημαίνει πως η Ευρώπη δεν έχει τόσο μεγάλη υπερπροσφορά σε καλαμπόκι. Ανοδικά κινούνται και οι υπόλοιπες ζωοτροφές (π.χ η σόγια).
Για το σκληρό σιτάρι δεν μπορεί κανείς να πει πολλά με βεβαιότητα, ωστόσο ιστορικά οι επιδόσεις του μαλακού συμπαρασύρουν κάπως και το σκληρό. Ήδη τις τελευταίες βδομάδες οι τιμές παραγωγού στον Καναδά έχουν τσιμπήσει 20 – 25 καναδικά δολάρια ο τόνος και εκτιμάται πως οι τιμές στη Φότζια ίσως γνωρίσουν μία ανατίμηση προς τα 300 ευρώ ο τόνος μέσα στον επόμενο μήνα, εάν πάντα η ένταση συνεχιστεί. Δεν αναμένονται κοινώς «θαύματα».
Προς τα 100 ευρώ/Mwh το φυσικό αέριο
Για να έχει κανείς τη μεγάλη εικόνα, δεν αρκεί να υπολογίσει μαθηματικά τις μεταβολές. Οι ισοτιμίες και οι τιμές ενέργειας παίζουν μεγάλο ρόλο και εκεί συνήθως «κρύβονται» οι δευτερογενείς ανατιμήσεις. Ενδεικτικά, από την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων το περασμένο σαββατοκύριακο, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο έχουν χονδρικά ανατιμηθεί κατά 20% και 84% αντίστοιχα.
Οι ειδήμονες εκτιμούν πως το brent ίσως ξεπεράσει τα 90 δολάρια το βαρέλι, ενώ τα ευρωπαϊκά συμβόλαια φυσικού αερίου μπορεί να διατηρηθούν για το Μάρτιο μεσοσταθμικά άνω των 100 ευρώ η μεγαβατώρα, μιας που η Γηραιά Ήπειρος βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εισροές από τη Μέση Ανατολή. Μία τέτοια εξέλιξη θα είχε αλυσιδωτές επιπτώσεις για το κόστος παραγωγής και εμπορίας αγροτικών εμπορευμάτων μιας που οι εξελίξεις εκτινάσσουν το κόστος δημιουργίας λιπασμάτων (κυρίως αζωτούχων) για το επόμενο διάστημα.
Όσον αφορά το δολάριο, η ισχυροποίησή του ήταν αναμενόμενη, αν και λίγοι μπορούν με ακρίβεια να υπολογίσουν πόσο μπορεί ακόμη να δυναμώσει. Το σημαντικό εδώ είναι πως το ισχυρό δολάριο δρα ως «κόφτης» ανόδου για τα χρηματιστηριακά συμβόλαια. Ήδη μέσα σε τέσσερεις μέρες ενισχύθηκε κατά σχεδόν 3% έναντι του ευρώ.
Ίσα βάρκα ίσα νερά το βαμβάκι
Σε μία ιδιάζουσα ισορροπία βρίσκεται το βαμβάκι. Απ’ τη μια πλευρά, το ακριβότερο πετρέλαιο και η προοπτική εκτόξευσης στα 90 δολάρια το βαρέλι, γεννούν εύλογα προσδοκίες περί μερικής μετατόπισης της ζήτησης προς την φυσική ίνα σε ορατό χρονικό διάστημα. Για την ώρα πάντως παρατηρείται μία καθίζηση της ζήτησης στην αγορά, μιας που σε καιρούς ακραίας ανασφάλειας, δύσκολο να σκαρφαλώσει η ζήτηση για είδη ρουχισμού. Θα έλεγε κανείς πως το κάτι καλύτερο αναμένεται από την επόμενη βδομάδα, σαν περάσει το πρώτο κύμα αντίδρασης στις πολεμικές επιχειρήσεις. Προς το παρόν, τα συμβόλαια (παλιάς και νέας σοδειάς) χάνουν μέρος από την δυναμικής τους, εν μέρει διότι όσοι αγόρασαν εκκοκκισμένο πριν μερικές βδομάδες στα απόλυτα χαμηλά του, λόγω κινδύνου έσπευσαν να εξαργυρώσουν έστω και αυτό το μικρό κέρδος. Βέβαια, για την αναγωγή στο σύσπορο βαμβάκι, που ενδιαφέρει τους Έλληνες παραγωγούς, τα πράγματα είναι στάσιμα και αυτό διότι η αναγωγή με ισχυρότερο δολάριο ισορροπεί την κατάσταση.
