Αποκλειστικό: Ο Ray Kanding εμπνέεται από τον Vangelis στο SĪRAT

Ο Kangding Ray είναι Γάλλος συνθέτης και sound artist, γνωστός για το έργο του στην ηλεκτρονική και πειραματική μουσική σκηνή. Η μουσική του χαρακτηρίζεται από έντονη σωματικότητα, υφές και συναισθηματική φόρτιση που λειτουργούν πέρα από τη μελωδία. Στο Sirat, η σύνθεσή του δεν συνοδεύει απλώς την εικόνα, αλλά διαμορφώνει καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο ο θεατής βιώνει την ταινία.

Ερώτηση:
Κάποιοι σκηνοθέτες θέλουν να έχουν ένα μουσικό θέμα πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα, ενώ άλλοι αφήνουν όλη τη δουλειά στον συνθέτη μετά. Ποια ήταν η δική σας περίπτωση;

Kangding Ray:
Ήταν ξεκάθαρα η πρώτη περίπτωση. Ο Olivier επικοινώνησε μαζί μου πολύ νωρίς, περίπου δύο χρόνια πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα. Μπήκα στο πρότζεκτ από πολύ νωρίς, κι έτσι είχαμε χρόνο να βρούμε ένα κοινό έδαφος, ένα κοινό λεξιλόγιο για τη μουσική.

Δούλεψα και συνέθεσα το μεγαλύτερο μέρος της μουσικής βασισμένος στο σενάριο. Όταν ξεκινήσαμε τα γυρίσματα, περίπου το 90% της μουσικής ήταν ήδη έτοιμο. Το τελευταίο 10% γράφτηκε πάνω στις εικόνες, κυρίως για όσα δεν λειτουργούσαν πλήρως. Αλλά σχεδόν όλη η μουσική είχε δημιουργηθεί εκ των προτέρων.

Ερώτηση:
Η εναρκτήρια αλλά και η καταληκτική σκηνή θυμίζουν λίγο το Live at Pompeii των Pink Floyd. Υπήρξε τέτοια μουσική επιρροή;

Kangding Ray:
Θα πρέπει να το ξαναδώ, γιατί δεν το είχα σκεφτεί έτσι. Ίσως να έχετε δίκιο. Δεν ήταν άμεση αναφορά, αλλά είναι μια πολύ ωραία σύγκριση. Θα το ξαναδώ, ευχαριστώ που μου το θυμίσατε.

Ερώτηση:
Ήταν μια πολύ δυνατή χρονιά για τον ισπανικό κινηματογράφο. Το Romería, Sorda (Σιωπηλή Αγάπη) και το Sirat βρέθηκαν στη λίστα των Όσκαρ. Πώς νιώθετε γνωρίζοντας ότι η μουσική, ως διεθνής γλώσσα, ίσως βοήθησε το φιλμ να ταξιδέψει πιο μακριά;

Kangding Ray:
Θα δούμε τι θα γίνει. Ελπίζω να συμβεί (σ.σ. η ταινία επίσημα πλέον από την Πέμπτη, έχει 2 Οσκαρικές υποψηφιότητες). Ειλικρινά, μου φαίνεται αρκετά εξωπραγματικό να σκέφτομαι καν αυτή την πιθανότητα. Προς το παρόν νιώθω απλώς ευγνωμοσύνη και αφήνομαι στη ροή.

Αυτό που κάναμε είναι κάτι ιδιαίτερο. Δεν κάναμε εκπτώσεις. Ήμασταν όσο ριζοσπαστικοί θέλαμε και μπορούσαμε. Είναι μια ταινία που ίσως δεν είναι για όλους, αλλά είναι απολύτως συνεπής στις επιλογές της. Μέσα από τη μουσική, καταφέραμε να φέρουμε στο προσκήνιο την κουλτούρα των free parties, μια κουλτούρα που συνήθως αντιμετωπίζεται αρνητικά από τα mainstream μέσα, αλλά εδώ παρουσιάζεται με φως, ελπίδα και ενσυναίσθηση. Είμαι πολύ περήφανος που αυτή η κουλτούρα φτάνει σε ένα τόσο ευρύ κοινό με αυτόν τον τρόπο.

Ερώτηση:
Παρότι η μουσική σας δεν είναι μινιμαλιστική, έχει ένα μινιμαλιστικό πνεύμα. Η επανάληψη επιτρέπει στον θεατή να εισέλθει στο θέμα και μετά να επιστρέψει. Συμφωνείτε;

Kangding Ray:
Ναι. Στην ηλεκτρονική μουσική δουλεύω απευθείας με τον ήχο, όχι με νότες ή θέματα όπως ένας κλασικός συνθέτης. Με ενδιαφέρει η άμεση συναισθηματική αντίδραση. Αυτό μπορεί να έρθει μέσα από την επανάληψη, αλλά και μέσα από την υφή.

Με αυτή την έννοια, η προσέγγιση είναι μινιμαλιστική σε επίπεδο ιδέας, όχι απαραίτητα στο τελικό αποτέλεσμα. Η αρχή είναι η μείωση: να φτάσεις σε κάτι που λειτουργεί και αγγίζει άμεσα το σώμα και την ψυχή του θεατή, χωρίς να περνά πρώτα από τη λογική.

Ερώτηση:
Όταν παίρνω συνέντευξη από έναν συνθέτη, εφαρμόζω ένα μικρό «κόλπο»: βλέπω την ταινία χωρίς ήχο και βάζω άλλη μουσική. Η ταινία αλλάζει εντελώς. Έχετε δοκιμάσει κάτι αντίστοιχο;

Kangding Ray:
Ναι, το έχω δοκιμάσει. Στο Sirat ήταν απολύτως ξεκάθαρο πόσο άμεσα η μουσική αλλάζει την αίσθηση της ταινίας. Το είδαμε και στη διαδικασία: ακόμα και η αλλαγή ενός cue μπορούσε να μεταμορφώσει πλήρως το νόημα μιας σκηνής.

Ερώτηση:
Υπάρχουν ελληνικές μουσικές αναφορές στη δουλειά σας;

Kangding Ray:
Υπάρχει μια πολύ ξεκάθαρη αναφορά: ο Βαγγέλης. Το Blade Runner είναι μία από τις σπουδαιότερες κινηματογραφικές μουσικές όλων των εποχών και μια απόλυτα θρυλική επιρροή για μένα· και για το Sirat. Στις σκηνές της ερήμου, ειδικά στο τέλος με το φεγγάρι, αν ακούσετε προσεκτικά, χρησιμοποιώ το CS-80, το συνθεσάιζερ της Yamaha που χρησιμοποιούσε και ο Βαγγέλης.

Ο Kangding Ray αντιλαμβάνεται τη μουσική του Sirat όχι ως επένδυση, αλλά ως σωματική εμπειρία που παρακάμπτει τη λογική και μιλά απευθείας στην ψυχή. Μέσα από υφές, επαναλήψεις και ήχο, η μουσική γίνεται ο αόρατος οδηγός του θεατή σε μια ταινία που απαιτεί ανοιχτό σώμα και ανοιχτό συναίσθημα.

Η διανομή της ταινίας στην Ελλάδα ξεκίνησε στις 29 Ιανουαρίου από τη Feelgood Ent.

(Η συνέντευξη έχει υποστεί επεξεργασία για την καλύτερη κατανόηση)