Τόσο η κάμψη της Νέας Δημοκρατίας όσο και οι προσδοκίες επαναδιεκδίκησης συγκεκριμένων ψηφοφόρων έχουν σε γενικές γραμμές ομοιόμορφη τάση. Υπάρχουν επιμέρους διαφοροποιήσεις, ως γενική αίσθηση όμως επιβεβαιώνουν όσα οι προηγούμενες εκλογές υπέδειξαν ως προνομιακά ή δύσκολα κοινά για τη Ν.Δ.
Δεν εντοπίζεται, δηλαδή, μια θεματική πληγή που εξηγεί τη φθορά ή ένα συγκεκριμένο κοινωνικό ακροατήριο που την εγκαταλείπει, αλλά μια οριζόντια κάμψη. Κάτι που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι όποιες τάσεις ή προσδοκίες συνδέονται πρωτίστως με ζητήματα ευρύτερου ενδιαφέροντος: την ακρίβεια που επιμένει, την κόπωση μετά σχεδόν επτά χρόνια διακυβέρνησης, την (δικαιολογημένη ή μη, αλλά πάντως υπαρκτή) αίσθηση αδιαφάνειας, την κρίση θεσμικής εμπιστοσύνης.
Υπάρχουν, ωστόσο, κάποιες επιμέρους διαφοροποιήσεις με πολιτικό ενδιαφέρον. Η Νέα Δημοκρατία φαίνεται να διατηρεί καλύτερες αντοχές σε ακροατήρια που χαρακτηρίζονται από μικρότερη κινητικότητα, μεγαλύτερη «θεσμικότητα» και πιο συντηρητική οπτική. Οι συνταξιούχοι, π.χ., εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την κυβερνητική παράταξη με σχετική ανοχή. Το ίδιο και οι νοικοκυρές, μια κοινωνική ομάδα που επηρεάζεται έντονα από την οικονομική συγκυρία, αλλά συνεκτιμά έννοιες όπως η σταθερότητα και η ασφάλεια.
Στους δημοσίους υπαλλήλους οι μεταβολές μοιάζουν να ακολουθούν τη γενικότερη τάση, ενώ στους ιδιωτικούς θα πρέπει να επαναξιολογηθεί η πολιτική επίδραση των πρόσφατων οικονομικών μέτρων, καθώς τα νέα δεδομένα θα αποτυπωθούν για πρώτη φορά στη μισθοδοσία του Φεβρουαρίου.
Αντιθέτως, η φθορά για την κυβέρνηση μοιάζει εντονότερη στους αυτοαπασχολούμενους (και στους ελεύθερους επαγγελματίες), μια κοινωνική ομάδα με αίσθημα αυτονομίας και αυτενέργειας. Τα μέτρα κατά της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής φαίνεται ότι αποφέρουν ένα κόστος μεταξύ εκείνων που αισθάνθηκαν ότι «ξεβολεύτηκαν» από πρακτικές ετών, αλλά και λόγω αυξημένου λειτουργικού κόστους.
Μικρότερες προσδοκίες για τη Ν.Δ. καταγράφονται στους ανέργους, κάτι αυτονόητο από τη στιγμή που το κυβερνητικό αφήγημα περί ανάπτυξης και ευκαιριών δεν μεταφράζεται σε προσωπική εμπειρία.
Τέλος, μεγαλύτερο μοιάζει το πρόβλημα για τη Ν.Δ. όσον αφορά τον αγροτικό κόσμο, καθώς το 2023 η συγκεκριμένη ομάδα ήταν από τις πλέον ευνοϊκές για τη Ν.Δ. Αυτό που θα πρέπει να επαναξιολογηθεί είναι αν πρόκειται για μόνιμο ρήγμα ή συγκυριακό λόγω των πρόσφατων κινητοποιήσεων και του σκανδάλου ΟΠΕΚΕΠΕ.
Στον χρόνο που απομένει έως τις εκλογές η Ν.Δ. ασφαλώς θα εξετάσει σημειακές παρεμβάσεις και στοχευμένες κινήσεις. Προ του 2023, ορισμένες από αυτές απέδωσαν σημαντικά. Η επίλυση του ζητήματος των εκκρεμών συντάξεων έδωσε τεράστια (αν και «υποτιμημένη» επικοινωνιακά) εκλογική ώθηση στη Ν.Δ. Οι επιστρεπτέες προκαταβολές ενίσχυσαν την επιρροή της στους ελεύθερους επαγγελματίες. Το ίδιο τα επιδόματα σε οικονομικά ασθενέστερους, κάτι που εξηγεί και την άνοδο της Ν.Δ. στις πιο λαϊκές εκλογικές περιφέρειες. Αντίστοιχες κινήσεις θα πρέπει να σκεφτεί και τώρα.
Πέρα όμως από τις όποιες σημειακές και στοχευμένες παρεμβάσεις, το μείζον για τη Νέα Δημοκρατία είναι το κεντρικό αφήγημά της. Πολλά θα μετρήσουν, κυρίως όμως η συνολική αίσθηση για το πού πηγαίνει η χώρα, για το ποιος παρέχει μεγαλύτερη ελπίδα ή ασφάλεια και προπαντός η αίσθηση που έχει κάθε νοικοκυριό για τη δική του πορεία. Οσο αυτή παραμένει αμφίθυμη, καμία επιμέρους πολιτική δεν αρκεί από μόνη της για να αντιστρέψει την πολιτική δυναμική. Είναι ζήτημα μεγάλης εικόνας και όχι μόνο επιμέρους πινελιών.
* O κ. Ευτύχης Βαρδουλάκης είναι σύμβουλος στρατηγικής και επικοινωνίας.
