Μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα σε μακρινό γαλαξία η οποία καταβρόχθισε ένα άστρο πριν από 8 χρόνια, συνεχίζει να απελευθερώνει ενέργεια σε τόσο μεγάλη κλίμακα, που για να δώσουν μια εικόνα του μεγέθους της, οι επιστήμονες την συνέκριναν με εκείνη του Death Star από τις ταινίες «Star Wars», του διαστημικού όπλου που καταστρέφει ολόκληρους πλανήτες. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς τους, η συγκεκριμένη μαύρη τρύπα είναι μέχρι και 100 τρισεκατομμύρια φορές πιο καταστροφική από το Death Star.
Πρόκειται για ένα γεγονός παλιρροϊκής αναστάτωσης (tidal disruption event ή TDE), κατά το οποίο μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα καταβροχθίζει ένα άστρο που πλησίασε υπερβολικά κοντά. Το συγκεκριμένο TDE, με την ονομασία AT2018hyz, εντοπίστηκε αρχικά στο οπτικό φάσμα το 2018 από το πρόγραμμα ASAS-SN (All Sky Automated Survey for SuperNovae), αναφέρει το Universe Today.
50 φορές αυξήθηκε η εκπομπή ενέργειας
Ισχυρές ραδιοεκπομπές εμφανίστηκαν τέσσερα χρόνια αργότερα, το 2022. Και η νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Astrophysical Journal δείχνει ότι η ενέργεια που εκπέμπεται όχι μόνο δεν μειώνεται με τον χρόνο, αλλά συνεχίζει να αυξάνεται. Οι παρατηρήσεις καλύπτουν περίοδο από περίπου 1.370 έως 2.160 ημέρες μετά την καταστροφή του άστρου και αποκαλύπτουν ότι η ραδιολαμπρότητα του φαινομένου αυξάνεται σε όλες τις συχνότητες.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η εκπομπή ενέργειας είναι σήμερα περίπου 50 φορές ισχυρότερη από ό,τι όταν εντοπίστηκε για πρώτη φορά στο ραδιοφάσμα. Το γεγονός αυτό θεωρείται εξαιρετικά ασυνήθιστο, καθώς τα περισσότερα TDE εξασθενούν με την πάροδο του χρόνου.
Δύο πιθανά σενάρια
Οι ερευνητές εξετάζουν δύο πιθανά σενάρια για να εξηγήσουν το φαινόμενο. Στο πρώτο σενάριο, της «καθυστερημένης σφαιρικής εκροής», τα υλικά του κατεστραμμένου άστρου εκτοξεύτηκαν περίπου 620 ημέρες μετά την καταστροφή, δημιουργώντας ένα κύμα που τώρα γίνεται ορατό καθώς επεκτείνεται.
Στο δεύτερο σενάριο, του «πίδακα εκτός άξονα», η μαύρη τρύπα εκτόξευσε έναν πίδακα σωματιδίων που ταξιδεύει με σχετικιστικές ταχύτητες (κοντά στην ταχύτητα του φωτός). Επειδή όμως ο πίδακας δεν «κοιτούσε» απευθείας προς τη Γη, η ακτινοβολία του ήταν αρχικά αόρατη λόγω φαινομένων σχετικότητας. Καθώς ο πίδακας επιβραδύνει και διαπλατύνεται, η ακτινοβολία του φτάνει πλέον σε εμάς με αυξανόμενη ένταση.
Η σύγκριση με το Death Star
Οι υπολογισμοί των ερευνητών δείχνουν ότι η ενέργεια που απελευθερώνεται είναι συγκρίσιμη με εκείνη μιας έκρηξης ακτίνων γάμμα, δηλαδή των πιο ενεργητικών εκρήξεων στο Σύμπαν. Για να δώσουν την εικόνα του μεγέθους της, χρησιμοποίησαν τις εκτιμήσεις της ενεργειακής απόδοσης του Death Star από τους φαν των ταινιών «Star Wars». Το αποτέλεσμα είναι ότι υπερμεγέθης μαύρη τρύπα εκπέμπει τουλάχιστον ένα τρισεκατομμύριο φορές περισσότερη ενέργεια από ένα πλήρως λειτουργικό Death Star, ενώ το ανώτατο όριο φτάνει έως και τα 100 τρισεκατομμύρια.
To Death Star των ταινιών «Star Wars»
Starwars.com
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η εκπομπή ραδιοκυμάτων θα συνεχίσει να αυξάνεται και πιθανόν να κορυφωθεί γύρω στο 2027. Η ανακάλυψη εγείρει νέα ερωτήματα για το αν παρόμοια φαινόμενα συμβαίνουν και αλλού στο Σύμπαν αλλά περνούν απαρατήρητα, καθώς απαιτούν μακροχρόνιες και συστηματικές παρατηρήσεις. Η ομάδα σκοπεύει να συνεχίσει την παρακολούθηση του AT2018hyz σε πολλαπλά μήκη κύματος, ώστε να κατανοήσει καλύτερα την εξέλιξη του υλικού που εκτοξεύεται και το περιβάλλον γύρω από τη μαύρη τρύπα.
