Ταυτόχρονα, η επίσης, ποιοτική µεσόσπερµη «Ronaldo», που επί σειρά ετών αποτελεί το «βασιλιά» του ορυζώνα της δυτικής Θεσσαλονίκης, ζει στη σκιά της υποδεέστερης «Diva», την οποία θεωρητικά δεν την ήθελε κανείς, αλλά είναι η µοναδική, που, µέχρι στιγµής τουλάχιστον, δείχνει σηµάδια ζωής, έστω και στα χαµηλά επίπεδα των 25 λεπτών το κιλό.
Το οξύµωρο, µάλιστα, είναι πως στο ξεκίνηµα του περσινού αλωνιού, οι εκτιµήσεις, που έδιναν και έπαιρναν στην αγορά, έκαναν λόγο για µια διαφορά τιµής, µεταξύ «Elite» και «Diva», της τάξης των 6 λεπτών το κιλό, υπέρ της πρώτης.
Και το Ronaldo έδειχνε αρχικά ότι θα διαφοροποιηθεί από τη «Diva» κατά περίπου 2-3 λεπτά το κιλό, αλλά πλέον η εκτίµηση είναι πως θα πουληθεί όταν τελειώσουν τα αποθέµατα της «Diva» και µε την ίδια χαµηλή τιµή. Σε ό,τι αφορά δε, στα µακρύσπερµα ρύζια, σύµφωνα µε όσα µας µεταφέρονται, οι λίγες εµπορικές πράξεις που έχουν γίνει είναι στα 24 λεπτά το κιλό. Υπό το πρίσµα αυτό, οι παροτρύνσεις για «στροφή» της καλλιέργειας σε πιο ποιοτικές ποικιλίες, που ακούστηκαν επίσηµα για ακόµη µια φορά, σε ηµερίδα για το ρύζι, στις 5 Μαρτίου στη Θεσσαλονίκη, αν και έχουν την αξία τους, ήχησαν κάπως παράταιρα στα αφτιά των παραγωγών, που βρέθηκαν στο χώρο της εκδήλωσης και δεν ξέρουν πως θα τα βγάλουν πέρα µε τις υποχρεώσεις τους, αλλά και κάποιων µυλωνάδων.
Το θέµα της ανάγκης διαφοροποίησης των ποικιλιών, έθεσε ο πρόεδρος της Ε∆ΟΡΕΛ, κ. Αρναουτάκης, αλλά και η Γεωργία Κωστηνάκη, από το Σύνδεσµο Ορυζόµυλων Ελλάδος, λέγοντας ότι πρέπει να καλλιεργηθούν ποικιλίες που στοχεύουν στην ποιότητα, έχουν ζήτηση από την αγορά και µπορούν να κρατήσουν σεβαστή τιµή, φέρνοντας ένα ικανοποιητικό εισόδηµα στον παραγωγό.
Η κ. Κωστηνάκη, µάλιστα, παρουσίασε και παραδείγµατα, λέγοντας µεταξύ άλλων, ότι είναι προτιµότερο να διαθέτεις µια ποικιλία που θα σου αποφέρει 800 κιλά το στρέµµα και θα την πληρωθείς 45 λεπτά το κιλό, από µια άλλη ποικιλία µε απόδοση 1.000 κιλά το στρέµµα, που όµως πληρώνεται µε 25 λεπτά το κιλό.
Το προφανές, στη λογική προσέγγιση της κ. Κωστηνάκη, ωστόσο, είχε κι αντίλογο. Στα πηγαδάκια που σχηµατίστηκαν µεταξύ συµµετεχόντων, η επωδός ήταν πως σχεδόν τέσσερις µήνες µετά το αλώνι και τη µεγάλη πλειονότητα της παραγωγής να παραµένει στις αποθήκες, αυτό που φαίνεται να ισχύει, τελικά, είναι η πικρή διαπίστωση ότι δυστυχώς οι ποιοτικές κατηγορίες, σε δύσκολες εµπορικές συνθήκες, όπως αυτή που διανύει το εµπόριο ρυζιού φέτος, πάνε περίπατο και πως επί της ουσίας η αγορά αποτιµά στην πράξη ως «καλύτερο ρύζι, το φθηνό ρύζι».
Ο Σταύρος Μπέγκας, της «Begas Agro» από την πλευρά του, µολονότι χαρακτήρισε ωραίες τις ιδέες περί της κατεύθυνσης του κόσµου προς ποικιλίες που αναζητά η αγορά, τόνισε πως αυτό έχει κόστος και στην πλευρά του παραγωγού που θα δοκιµάσει µια νέα ποικιλία και ίσως υπάρξουν αποτυχίες στον εγκλιµατισµό της, αλλά και στον ορυζόµυλο, που θα πρέπει να πάει να βρει αγορές για να διαθέσει αυτό το προϊόν.
«Η ιδέα για στροφή σε πιο ποιοτικές ποικιλίες είναι φανταστική, αλλά πρέπει να συνοδευτεί µε συµβόλαιο καλλιέργειας, διότι τα κόστη είναι µεγάλα. ∆εν είναι µόνο να κατευθύνουµε τον παραγωγό και να κάνουµε πειράµατα στην πλάτη του. Να επωµιστεί µόνος το ρίσκο. Θα πρέπει να δείξουν πως είναι διατεθειµένοι να καλύψουν τα έξοδα που σηµαίνει µια τέτοια επιλογή», επισήµανε ο Γιώργος Μπότας, γραµµατέας του Συνεταιρισµού Ορυζοκαλλιεργητών Β’ της Χαλάστρας.
Ο έµπειρος συνεταιριστής σηµείωσε πως ζυγίζοντας τις δύο απόψεις, προσωπικά τον βρίσκουν περισσότερο σύµφωνο οι προβληµατισµοί του κ. Μπέγκα, γιατί «ως γνωστό η συνταγή προς το παρόν που κερδίζει είναι σπείρε την ποικιλία, που θα δώσει τη µεγαλύτερη παραγωγή. Ναι, είναι χαµηλές οι τιµές σήµερα, αλλά τουλάχιστον γνωρίζουµε πώς να σιγουρέψουµε τα κιλά. Το δρόµο τον έχουν δείξει οι ποικιλίες».
Ναι στον πιστοποιηµένο σπόρο, µόνο µε στήριξη
Ενόχληση προκάλεσε στους παραγωγούς, όµως, και η επαναφορά του θέµατος της χρήσης πιστοποιηµένου σπόρου στην ορυζοκαλλιέργεια, καθώς θεωρήθηκε πως σε µια χρονιά τόσο άσχηµη για το προϊόν, είναι άτοπο να συζητείται η περαιτέρω αύξηση του κοστολογίου. Η κριτική εστιάστηκε στη λογική ότι όταν πιέζει το κοστολόγιο, οι εκµεταλλεύσεις λειτουργούν µε ζηµιά και δεν ξέρουν πότε θα ανακάµψουν, δεν µπορεί να γίνεται λόγος για επιπλέον επιβάρυνση στο κόστος παραγωγής.
Σχετικές ενστάσεις µε επιχειρήµατα διατύπωσε ο Χρήστος Γκαντζάρας, πρόεδρος του Συνεταιρισµού Ορυζοκαλλιεργητών Α’ Χαλάστρας. Όπως είπε, η χρήση πιστοποιηµένου σπόρου θα µπορούσε να φέρει καλύτερα αποτελέσµατα στο χωράφι, αλλά το κόστος είναι δυσανάλογο από το όποιο όφελος θα προκύψει. Στο πλαίσιο αυτό πρότεινε για υπάρξει ένα πρόγραµµα, στα πρότυπα εκείνου για τη ψευδοσπορά, ώστε µέρος του επιπλέον κόστους να καλυφθεί µε επιδότηση, διότι σε άλλη περίπτωση δεν θα αντέξει ο παραγωγός να φορτωθεί εξολοκλήρου το κόστος.
«Η χρήση πιστοποιηµένου σπόρου συνιστά ένα επιπλέον κοστολόγιο µε γύρω στα 30 – 40 ευρώ το στρέµµα, το οποίο στη θεωρία θα φέρει ένα πιο οµοιόµορφο τελικό προϊόν. Στην πράξη ποτέ δεν το έχει δείξει αυτό. Αντιθέτως, πολλές φορές εισάγαµε γενετικό πολλαπλασιαστικό υλικό, πιστοποιηµένο, κατά κύριο λόγο από την Ιταλία, το οποίο είχε µέσα και κόκκινο ρύζι, και ξένες ποικιλίες. Και το τελικό αποτέλεσµα ήταν τραγωδία», µας είπε από την πλευρά του ο Γιώργος Μπότας, γραµµατέας του Συνεταιρισµού Ορυζοκαλλιεργητών Β’ της Χαλάστρας. Ο ίδιος έσπευσε να προσθέσει ότι «σίγουρα γίνονται εγκλήµατα, από µη επαγγελµατίες, οι οποίοι αλωνίζουν και κρατούν ό,τι να είναι για σπόρο σποράς, αλλά από την άλλη, την προσεκτική διαλογή από τον ίδιο τον αγρότη, δεν µπορεί να την πετύχει άλλος και µάλιστα µε µηδαµινό κόστος σε σχέση µε τον πιστοποιηµένο σπόρο καλλιέργειας, ο οποίος στοιχίζει από 2 έως 2,5 ευρώ το κιλό, ανεβάζοντας το κόστος κατά σχεδόν 40 – 50 ευρώ το στρέµµα, αφού θα χρειαστεί να ρίξω 20 κιλά το στρέµµα».
