Κάτι βαθύ ραγίζει στον σύγχρονο κόσμο. Κυβερνήσεις τρέμουν, κοινωνίες διχάζονται, η τεχνολογία προχωρά ταχύτερα από την ηθική, οι άνθρωποι αναζητούν κατεύθυνση μέσα σε θόρυβο. Η ένταση δεν είναι απλώς πολιτική ή οικονομική. Είναι υπαρξιακή. Η Caroline Myss βλέπει πίσω από αυτή την αναστάτωση μια κεντρική αιτία. Την ονομάζει κρίση πίστης.
Στη συνέντευξη Τύπου για το Leading Minds διατύπωσε μια φράση που συμπυκνώνει τη σκέψη της: όταν οι άνθρωποι χάνουν την πίστη τους στο θείο, αναζητούν πίστη σε άλλες μορφές εξουσίας. Και τότε, όπως είπε, ανασταίνονται ο φανατισμός και ο φασισμός. Κάθε ανθρώπινη ύπαρξη γεννιέται με έναν εσωτερικό μηχανισμό που χρειάζεται να πιστεύει σε κάτι μεγαλύτερο. Αν αυτό το κενό καλυφθεί από φόβο ή από πρόσωπα που υπόσχονται σωτηρία μέσω ελέγχου, η κοινωνία οδηγείται σε σκοτεινές εκδοχές δύναμης.
Advertisment
Η ανάλυσή της ξεκινά από την πυρηνική εποχή. Για πρώτη φορά στην ιστορία, το ανθρώπινο είδος απέκτησε τη δυνατότητα να καταστρέψει τον πλανήτη που το φιλοξενεί. Μέχρι τότε, η βαθύτερη ώθηση της ανθρωπότητας κινούνταν γύρω από δύο άξονες: επιβίωση και δημιουργία. Με την πυρηνική τεχνολογία εμφανίστηκε μια τρίτη διάσταση, η μαζική αυτοκαταστροφή. Από εκείνο το σημείο, η εξέλιξη της συνείδησης επιταχύνθηκε.
Σήμερα, η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την ευφυΐα. Το διαδίκτυο ενώνει δισεκατομμύρια συνειδήσεις σε πραγματικό χρόνο. Θεσμοί και ηγεσίες δοκιμάζονται. Η εμπιστοσύνη κλονίζεται. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ανάγκη για πίστη παραμένει ισχυρή. Όταν η πίστη μετατοπίζεται από το εσωτερικό κέντρο προς χαρισματικούς ηγέτες που καλλιεργούν διχασμό, γεννιέται μια επικίνδυνη δυναμική.
Η Myss περιγράφει αυτή την περίοδο ως μεταβατική φάση. Το παλιό πλαίσιο αποσυντίθεται και ένα νέο προσπαθεί να διαμορφωθεί. Οι παλιοί μύθοι, οι παραδοσιακές θεολογίες και οι βεβαιότητες που στήριζαν κοινωνίες για αιώνες χάνουν την επιρροή τους. Οι άνθρωποι συνεχίζουν να αναζητούν νόημα, κατεύθυνση και ελπίδα. Το ερώτημα είναι πού θα στραφεί αυτή η αναζήτηση.
Advertisment
Στην οπτική της, η απάντηση βρίσκεται στην εσωτερική ακεραιότητα. Η ακεραιότητα σημαίνει συνέπεια ανάμεσα σε αυτό που σκέφτεσαι, σε αυτό που λες και σε αυτό που πράγματι κάνεις. Σημαίνει να τηρείς τον λόγο σου, να αναλαμβάνεις την ευθύνη των επιλογών σου και να ευθυγραμμίζεσαι με τη συνείδησή σου ακόμη και όταν υπάρχει κόστος. Είναι μια εσωτερική σταθερότητα που δεν εξαρτάται από επιβράβευση ή αποδοχή. Όταν αυτή η σταθερότητα χάνεται, ο άνθρωπος γίνεται ευάλωτος σε εξωτερικές επιρροές. Αναζητά στήριγμα έξω από τον εαυτό του και μεταφέρει την ευθύνη σε πρόσωπα ή συστήματα.
Η πίστη, όπως την ορίζει, χτίζεται πάνω σε αυτή την ακεραιότητα. Είναι η ικανότητα να εμπιστεύεσαι τη βαθύτερη διάσταση της ζωής. Μια δύναμη που ξεπερνά τον άμεσο φόβο και την επιφανειακή εξουσία. Όταν ο άνθρωπος αποκόπτεται από αυτή τη διάσταση, αναζητά υποκατάστατα. Τότε εμφανίζονται ηγέτες που υπόσχονται ασφάλεια μέσω επιβολής. Τότε η συλλογική ενέργεια κατευθύνεται προς μορφές αυταρχισμού.
Η ανάλυσή της έχει έντονο κοινωνικό χαρακτήρα. Μιλά για χώρες που καταρρέουν επειδή οι πολίτες τους τοποθετούν την πίστη τους σε πρόσωπα και συστήματα που λειτουργούν με φόβο. Η μετατόπιση της πίστης από το εσωτερικό θεμέλιο προς εξωτερικούς σωτήρες ανοίγει τον δρόμο στη βαρβαρότητα. Η ιστορία έχει προσφέρει πολλά παραδείγματα.
Σύμφωνα με τη Myss, η επόμενη φάση της ανθρώπινης εξέλιξης απαιτεί ωριμότητα. Όπως το σώμα επιβιώνει μέσα από τη συνεργασία των οργάνων του, έτσι και ο πλανήτης απαιτεί αντίληψη ολότητας. Κράτη, θρησκείες και ιδεολογίες λειτουργούσαν επί αιώνες με όρους διαχωρισμού. Το μοντέλο αυτό παρήγαγε πρόοδο και ταυτόχρονα δημιούργησε βαθιές πληγές.
Η σημερινή αναστάτωση αποτελεί πρόσκληση για συνειδητή επιλογή. Η πίστη μπορεί να στραφεί προς την καλλιέργεια εσωτερικής ευθύνης ή προς την τυφλή αφοσίωση σε ισχυρές φιγούρες. Η πρώτη κατεύθυνση ενισχύει την ενότητα. Η δεύτερη ενισχύει τον φόβο.
Η Myss επιμένει σε ένα σημείο. Κάθε άνθρωπος διαθέτει εσωτερικό πυρήνα που αναζητά το ιερό. Η ποιότητα του κόσμου που διαμορφώνουμε εξαρτάται από το πού τοποθετούμε αυτή την αναζήτηση. Σε εποχές σύγχυσης, η επιλογή πίστης αποκτά πολιτισμική βαρύτητα.
Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από έντονη μετάβαση. Το μέλλον δεν έχει γραφτεί.
Η πίστη είναι επιλογή.
Ο φόβος είναι επιλογή.
Ο κόσμος που θα ζήσουμε θα είναι το αποτέλεσμα αυτής της επιλογής.
Η Caroline Myss, η “σύγχρονη φωνή της πνευματικότητας”, θα βρεθεί στην Αθήνα στις 25 και 26 Απριλίου για ένα μοναδικό διήμερο σεμινάριο. Δείτε περισσότερα εδώ
