Ο άλλος λόγος είναι η αυξηµένη δαπάνη καλλιεργητικής φροντίδας, ιδίως µετά την πληθωριστική πίεση που άσκησαν η πανδηµία και ο πόλεµος στην Ουκρανία. Η υποχώρηση των διεθνών τιµών παραγωγού µετά το «ράλι» του 2021-2022, σε συνδυασµό µε το ότι το κόστος παραγωγής δεν αποκλιµακώθηκε στον ίδιο βαθµό (ενέργεια, λιπάσµατα, φυτοπροστασία, αρδεύσεις, ενοίκια γης), έχει συµπιέσει τα καθαρά περιθώρια κέρδους. Έτσι, η έναρξη της νέας εαρινής περιόδου βρίσκει πολλούς παραγωγούς µε αυξηµένη αβεβαιότητα ως προς τις επιλογές σποράς.
Για τη νέα χρονιά, η διεθνής συγκυρία δείχνει µεν πιο «ισορροπηµένη» σε σχέση µε πέρυσι, αλλά όχι ιδιαίτερα ευνοϊκή από πλευράς τιµών. Στο βαµβάκι, τα παγκόσµια αποθέµατα παραµένουν σχετικά επαρκή και η ζήτηση από την κλωστοϋφαντουργία κινείται συγκρατηµένα, επηρεασµένη από τη χαµηλότερη κατανάλωση ένδυσης σε βασικές αγορές. Αυτό δεν προϊδεάζει για θεαµατική ανάκαµψη τιµών, εκτός αν προκύψουν καιρικά προβλήµατα σε βασικές παραγωγικές χώρες.
Στο καλαµπόκι, οι µεγάλες σοδειές σε ΗΠΑ και Νότια Αµερική πιέζουν τη διεθνή αγορά, ενώ και τα σιτηρά γενικότερα (του σκληρού συµπεριλαµβανοµένου) επηρεάζονται από τον έντονο ανταγωνισµό της Μαύρης Θάλασσας. Στο ρύζι, η εικόνα είναι πιο διαφοροποιηµένη διεθνώς, αλλά στην Ευρώπη οι πιέσεις από τις εισαγωγές και το υψηλό κόστος άρδευσης διατηρούν την οικονοµική στενότητα.
Η βιοµηχανική ντοµάτα παρουσιάζει ελαφρώς καλύτερη προοπτική, κυρίως λόγω συµβολαιακής και των πιο «κλειδωµένων» τιµών. Όµως και εκεί οι µεταποιητές εµφανίζονται αρκετά προσεκτικοί στις νέες συµφωνίες. Τέλος, για τα σανοδοτικά ψυχανθή, η ζήτηση από την κτηνοτροφία µοιάζει σταθερή, αν και οι επιπτώσεις της ευλογιάς στα πρόβατα ανέτρεψε σε σηµαντικό βαθµό τις παραγγελίες µιας αξιόλογης δέσµης κτηνοτροφικών µονάδων. Κι εδώ οι τιµές δεν ακολουθούν πάντα το αυξηµένο κόστος παραγωγής, ειδικά όταν υπάρχουν φθηνότερες εισαγόµενες ζωοτροφές.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ανταγωνιστικότητα των παραγωγών δύσκολα θα ενισχυθεί µόνο περιµένοντας καλύτερες τιµές. Η πίεση µεταφέρεται πλέον στη διαχείριση κόστους, στην απόδοση ανά στρέµµα και -όλο και περισσότερο- στη θέση τους µέσα στην αλυσίδα αξίας.
Ένα πρώτο πεδίο είναι η ακρίβεια στη χρήση εισροών. Η εµπειρία δείχνει ότι η οριζόντια µείωση λιπασµάτων ή φυτοπροστασίας ρίχνει αποδόσεις περισσότερο απ’ όσο µειώνει το κόστος. Αντίθετα, τεχνικές γεωργίας ακριβείας, αναλύσεις εδάφους και διαφοροποιηµένες λιπάνσεις µπορούν να συγκρατήσουν δαπάνες χωρίς απώλεια παραγωγής. Σε αρδευόµενες καλλιέργειες όπως βαµβάκι, καλαµπόκι και ρύζι, η ορθολογική διαχείριση νερού γίνεται κρίσιµος παράγοντας, ειδικά όσο το ενεργειακό κόστος να παραµένει υψηλό.
