Φόρτωση Text-to-Speech…
Ως μια συνοπτική αποτίμηση του νέου πλαισίου που διέπει τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις διαβάζεται η επίσημη επιστολή αποδοχής των διαπιστευτηρίων του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς τον νέο πρέσβη της χώρας μας στην Ουάσιγκτον, Αντώνη Αλεξανδρίδη. Ο Αμερικανός πρόεδρος επί της ουσίας διατυπώνει τις προτεραιότητες της αμερικανικής πολιτικής, με βάση τις οποίες αξιολογεί τις σχέσεις με την Ελλάδα, για να καταλήξει στη διαπίστωση ότι η σχέση των δύο χωρών «δεν υπήρξε ποτέ ισχυρότερη».
Στην Αθήνα, διπλωματικές πηγές αναγνωρίζουν ότι έχει διαμορφωθεί τους τελευταίους μήνες ένα νέο περιβάλλον στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, το οποίο εκκινεί από τη διάθεση αξιοποίησης στο μέγιστο της γεωγραφικής γεωστρατηγικής θέσης και της αναγνώρισης, διαχρονικά, ότι η χώρα μας αποτελεί πυλώνα σταθερότητας και έναν αξιόπιστο σύμμαχο στην Ανατολική Μεσόγειο.
Πολυδιάστατος ρόλος
Η Αμερικανίδα πρέσβειρα στην Αθήνα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ υπογράμμισε στην προχθεσινή ομιλία της στους «Διαλόγους» της Νισύρου ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο του αμερικανικού σχεδιασμού για την Ανατολική Μεσόγειο. Η αμερικανική πλευρά έχει καταστήσει σαφές ότι επιδιώκει να ενισχύσει το αποτύπωμά της στην περιοχή. Και φαίνεται ότι αυτή η επιδίωξη περνάει πρωτίστως μέσα από τον τομέα της ενέργειας, με τη χώρα μας να διεκδικεί πολυδιάστατο ρόλο: κατ’ αρχάς μέσα από τον Κάθετο Διάδρομο φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ενεργειακός κόμβος για εναλλακτική τροφοδότηση της ευρωπαϊκής αγοράς με φυσικό αέριο. Λιμενικές υποδομές και πλωτές μονάδες αποθήκευσης και επαναεριοποίησης δίνουν ένα ισχυρό πλεονέκτημα. Οταν μιλάμε, δε, για αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), στην εξίσωση μπαίνει ο ελληνόκτητος στόλος που, όπως επισημαίνουν διπλωματικές πηγές, μεταφέρει το 25% του αμερικανικού LNG, αποτελώντας έναν ιδιαίτερα ισχυρό κρίκο στο πλέγμα ενεργειακών παρεμβάσεων που η αμερικανική πλευρά προωθεί.
Η σχέση Αθήνας – Ουάσιγκτον «δεν υπήρξε ποτέ ισχυρότερη», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος στην επιστολή αποδοχής των διαπιστευτηρίων του νέου Ελληνα πρέσβη.
Στα ενεργειακά, οι συμφωνίες παραχώρησης δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης για υδρογονάνθρακες στα τέσσερα οικόπεδα νοτίως της Κρήτης και της Πελοποννήσου, που υπογράφηκαν πριν από λίγες ημέρες ανάμεσα στην ελληνική κυβέρνηση και στον αμερικανικό ενεργειακό κολοσσό Chevron, είναι μία ακόμη όψη της αναβαθμισμένης σχέσης. Το δόγμα «drill baby, drill» του Αμερικανού προέδρου έχει στο επίκεντρο την ενίσχυση της δραστηριότητας για αμερικανικές εταιρείες, ενώ για την Αθήνα η εμπλοκή των ενεργειακών κολοσσών θεωρείται ότι μπορεί να αποτρέψει αμφισβητήσεις και προσπάθειες παρεμπόδισης των ερευνών για κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Η αναφορά του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε σταθερή πορεία για την επίτευξη του στόχου του ΝΑΤΟ περί αμυντικών δαπανών ίσων με 5% του ΑΕΠ και επιδεικνύει ουσιαστική ηγεσία στο πλαίσιο της Συμμαχίας, που την καθιστά αξιόπιστο σύμμαχο και εταίρο, δείχνει ότι και στον τομέα των αμυντικών δαπανών υπάρχει σύμπλευση. Αλλωστε, όπως επισημαίνουν διπλωματικές πηγές, σταθερά η χώρα μας βρίσκεται μεταξύ των νατοϊκών εταίρων με τις υψηλότερες δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ. Ο Αμερικανός πρόεδρος επαναφέρει στο προσκήνιο τη «συνέχιση των συνομιλιών για την κατασκευή αμερικανικών φρεγατών στην Ελλάδα», παρά το γεγονός ότι ματαιώθηκε πριν από λίγους μήνες το πρόγραμμα για τις φρεγάτες Constellation.
Το μήνυμα
Η δεδομένη βελτίωση στην ατμόσφαιρα των ελληνοαμερικανικών σχέσεων και η ενίσχυση της συνεργασίας σε συγκεκριμένους τομείς δεν συνεπάγονται αυτόματη άρση του προβληματισμού για παραμέτρους του τρόπου με τον οποίο επιλέγει να κινηθεί η Ουάσιγκτον. Παραμονές της συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν, Αθήνα και Αγκυρα εξέπεμψαν το μήνυμα ότι μπορούν να συνομιλούν χωρίς τη διαμεσολάβηση τρίτων για να προλάβουν το ενδεχόμενο εκδήλωσης υπερατλαντικού ενδιαφέροντος παρέμβασης στα ελληνοτουρκικά.
Προβληματισμός υπάρχει στην Αθήνα και για το Συμβούλιο Ειρήνης του Αμερικανού προέδρου. Η κυβέρνηση, έπειτα από συνεννοήσεις που έγιναν σε ευρωπαϊκό επίπεδο –αλλά και με τις ΗΠΑ–, επέλεξε τη λύση της συμμετοχής της ως παρατηρητή στο Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα, που συγκαλείται σήμερα στην Ουάσιγκτον, και διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι μένει να διαπιστωθεί αν όσα θα συζητηθούν εκεί και το πλαίσιο που θα δρομολογηθεί θα είναι συμβατά με το ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας για τη Γάζα.
Η αναφορά του Αμερικανού προέδρου στην πρόθεσή του να επισκεφθεί τη χώρα μας επαναφέρει στο προσκήνιο τα σενάρια για πιθανές ημερομηνίες. Η Αμερικανίδα πρέσβειρα στην Αθήνα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ δήλωσε στις αρχές του μήνα ότι θα έρθει ο κ. Τραμπ στη χώρα μας. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι δεν υπάρχει καμία σχετική ενημέρωση. Ωστόσο, η συμμετοχή του Αμερικανού προέδρου στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, στις 7 και 8 Ιουλίου, στην Αγκυρα, έχει προκαλέσει συνειρμούς για πιθανότητα συνδυασμού με επίσκεψη στην Αθήνα.
Αναμένεται να προηγηθεί επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, για τον Στρατηγικό Διάλογο μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών, μια επίσκεψη που αναμενόταν να έχει ήδη γίνει. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι το θέμα συζητήθηκε στην πρόσφατη επικοινωνία του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη με τον κ. Ρούμπιο, όπου επιβεβαιώθηκε η βούληση για επίσκεψη στη χώρα μας, με την ημερομηνία να αναζητείται, εξαιτίας του πολύ φορτωμένου προγράμματος του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.
