Φόρτωση Text-to-Speech…
Η χθεσινή, όγδοη συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Aγκυρα διεξάγεται απαλλαγμένη από το ασφυκτικό πλαίσιο της πρώτης τετραετίας διακυβέρνησης από τη Ν.Δ.
Η επιθετική τουρκική στάση είχε γίνει απολύτως σαφής από τους πρώτους μήνες της ανάδειξης του κ. Μητσοτάκη στην πρωθυπουργία και η ατμόσφαιρα ανάμεσα στους δύο ηγέτες ήταν ήδη εξαιρετικά βαριά στην πρώτη συνάντησή τους τον Σεπτέμβριο του 2019 στη Νέα Υόρκη.
Το 2020 η ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις άγγιξε ένα επικίνδυνο ναδίρ, καθώς εξελίχθηκαν δύο κρίσεις, μία στον Εβρο με αφορμή την υποκίνηση μεταναστευτικών ροών και εκείνη του «Ορούτς Ρέις», όταν επί σχεδόν έξι μήνες οι στόλοι των δύο χωρών βρέθηκαν αντιμέτωποι στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τον Μάιο του 2022, λίγες ημέρες μετά την πανηγυρική ομιλία του κ. Μητσοτάκη ενώπιον της κοινής συνόδου του Κογκρέσου, που κρίθηκε από αρκετούς στην Αγκυρα (λανθασμένα) ότι περιελάμβανε αιχμές κατά της Τουρκίας (να μην παραχωρήσουν οι ΗΠΑ F-35 και αναβαθμισμένα F-16 στην Αγκυρα), ο κ. Ερντογάν είπε το περίφημο «Μητσοτάκης γιοκ» (συγκεκριμένα δήλωσε ότι «για μένα δεν υπάρχει πλέον άτομο με το όνομα Μητσοτάκης. Δεν δέχομαι να έχουμε καμία συνάντηση μαζί του»).
Οι βάσεις για τη σημερινή κατάσταση «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο και ανοιχτών διαύλων μεταξύ των δύο πλευρών τέθηκαν τον Φεβρουάριο του 2023, μετά τους καταστροφικούς σεισμούς στη νότια Τουρκία.
Το πλαίσιο τέθηκε από τους δύο ηγέτες στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους στις 12 Ιουλίου 2023, με αποτέλεσμα την επανεκκίνηση του τεχνικού διαλόγου, με τους υπουργούς Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και Χακάν Φιντάν να έχουν την πολιτική διεύθυνση των επαφών.
Οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν ξανά τον Σεπτέμβριο του 2023 στη Νέα Υόρκη (περιθώριο Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ), ενώ στις 7 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους διεξήχθη το 5ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, όπου και υπεγράφη η Διακήρυξη των Αθηνών. Ο κ. Μητσοτάκης ανταπέδωσε την επίσκεψη στην Αγκυρα στις 14 Μαΐου 2024, ενώ οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν ξανά τον Σεπτέμβριο του 2024.
Είχε μεσολαβήσει η κρίση της Κάσου, όπου η Αγκυρα ουσιαστικά ακύρωσε το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI), ελάχιστα μέτρα έξω από τα όρια των έξι ναυτικών μιλίων χωρικών υδάτων της Κάσου.
Πρακτικά από τον Σεπτέμβριο του 2024 δεν είχε επαναληφθεί συνάντηση των κ. Μητσοτάκη και Ερντογάν. Μάλιστα, η προγραμματισμένη για τον Σεπτέμβριο του 2025 (και πάλι στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη) ουσιαστικά ακυρώθηκε, με υπαιτιότητα της τουρκικής πλευράς, καθώς ο κ. Ερντογάν σαφώς προτίμησε να μετάσχει σε σύνοδο υπό τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα.
Είχαν, πάντως, μεσολαβήσει αρκετές ακόμη αναταράξεις, δίχως, βέβαια, να δημιουργούνται προβλήματα στην καθημερινότητα πάνω από το Αιγαίο. Τον Δεκέμβριο του 2024, μάλιστα, η Αγκυρα ανέσυρε το πρακτικό της Βέρνης του 1976, το οποίο για την ελληνική πλευρά είναι άκυρο, αλλά για την τουρκική θεωρείται ενεργό, με σαφή πρόβλεψη για μορατόριουμ ερευνών ή άλλων δραστηριοτήτων στο Αιγαίο. Πέρυσι τον Απρίλιο, πάντως, η Αθήνα προχώρησε στη δημοσιοποίηση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού (ΘΧΣ), που αποτελεί αφενός υποχρέωση έναντι της Ε.Ε., αφετέρου μια επίσημη αποτύπωση των οριοθετημένων θαλασσίων ζωνών της Ελλάδας, αλλά την ανώτατη εκείνων που εκκρεμεί να οριοθετηθούν σε συνεννόηση με τα γειτονικά κράτη.
