Η απόφαση – «χαστούκι» στον Ντόναλντ Τραμπ από το, κατά τα άλλα, συντηρητικό Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, που συνήθως υπερασπιζόταν τις ολέθριες επιλογές του Αμερικανού προέδρου, αλλά έκρινε παράνομους τους περισσότερους από τους δασμούς που επέβαλε στα εισαγόμενα προϊόντα, προκαλεί ντόμινο αντιδράσεων σε όλο τον κόσμο και, κυρίως, στις «περίφημες» αγορές.
Ο ίδιος ο Τραμπ αιφνιδιάστηκε και δήλωσε ότι αποτελεί «ντροπή» η απόφαση του δικαστηρίου, καθώς και ότι θα βρει εναλλακτικούς τρόπους για να την παρακάμψει, προβάλλοντας το επιχείρημα της καταστροφής της αμερικανικής οικονομίας, σε περίπτωση που οι ΗΠΑ κληθούν να επιστρέψουν τα χρήματα που εισέπραξαν από τους δασμούς – κάτι που το Ανώτατο Δικαστήριο δεν έχει αποσαφηνίσει.
Παγκόσμιο δασμό 10% ανακοίνωσε ο Τραμπ – Δεν επιστρέφει… σεντ
«Σήμερα θα υπογράψω ένα διάταγμα για την επιβολή ενός παγκόσμιου δασμού 10% σύμφωνα με το άρθρο 122, επιπλέον των κανονικών δασμών που ήδη επιβάλλονται», ανακοίνωσε σε έκτακτη συνέντευξη Τύπου ο Αμερικανός πρόεδρος, λίγες ώρες αργότερα, περνώντας στην αντεπίθεση και υποστηρίζοντας ότι δεν χρειάζεται την άδεια του Κογκρέσου για την επιβολή δασμών.
Η απόφαση του Δικαστηρίου, ισχυρίστηκε ο Αμερικανός πρόεδρος, δεν ακύρωσε τους δασμούς στο σύνολό τους, αλλά μόνο μια συγκεκριμένη εφαρμογή του νόμου για τις Διεθνείς Οικονομικές Εξουσίες Έκτακτης Ανάγκης, ο οποίος, σύμφωνα με την απόφαση, δεν του παρείχε την εξουσία που ισχυριζόταν ότι είχε για την επιβολή δασμών.
Χωρίς καμιά απόδειξη, ο Τραμπ ισχυρίσθηκε, επίσης, ότι ξένα συμφέροντα επηρέασαν το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, περνώντας «γενεές δεκατέσσερις» τους δικαστές, και απείλησε πως οι χώρες που συμπεριφέρονται άσχημα στην Αμερική θα πληρώσουν το τίμημα.
Τέλος, αναφέρθηκε στο ζήτημα της επιστροφής χρημάτων, λέγοντας ότι η κυβέρνησή του δεν σκοπεύει να επιστρέψει χρήματα στις εταιρείες για τους δασμούς.
«Θα καταλήξουμε στο δικαστήριο για τα επόμενα πέντε χρόνια», είπε χαρακτηριστικά.
Ορισμένοι Δημοκρατικοί στις ΗΠΑ, εξάλλου, ζήτησαν εξαρχής από την κυβέρνηση να προχωρήσει σε επιστροφές χρημάτων, αφού το Ανώτατο Δικαστήριο κατήργησε τους περισσότερους από τους σαρωτικούς δασμούς του προέδρου.
Επιφυλακτική η ΕΕ
Από την άλλη πλευρά, η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολουθεί – για μία ακόμη φορά – μουδιασμένη, δηλώνοντας ότι μελετά «με προσοχή» την δικαστική απόφαση για τους δασμούς, ενώ η Κομισιόν εξετάζει ποιες θα είναι οι συνέπειες αυτής της απόφασης για την εμπορική συμφωνία που σύναψε το περασμένο καλοκαίρι με τις ΗΠΑ.
Υπενθυμίζεται πως με τη συμφωνία μειώθηκαν στο 15% οι δασμοί που επέβαλαν οι ΗΠΑ στα περισσότερα ευρωπαϊκά προϊόντα, αλλά η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου θα μπορούσε να «φρενάρει» την εφαρμογή της συμφωνίας αυτής.
Γιατί πήρε αυτή την απόφαση το Δικαστήριο των ΗΠΑ;
Σε μια απόφαση που πέρασε με πλειοψηφία 6 ψήφων υπέρ έναντι 3 κατά, οι ανώτατοι δικαστές αποφάνθηκαν ότι ο πρόεδρος Τραμπ δεν είχε την εξουσία, βάσει του νόμου περί οικονομικών εξουσιών έκτακτης ανάγκης του 1977, να επιβάλει εισφορές εισαγωγής σε αγαθά από σχεδόν όλους τους εμπορικούς εταίρους της χώρας.
Η απόφαση αναμένεται να έχει ευρεία απήχηση, επηρεάζοντας το παγκόσμιο εμπόριο, τους καταναλωτές, τις εταιρείες, τον πληθωρισμό, αλλά και το εισόδημα κάθε Αμερικανού…
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, πέρασε μεγάλο μέρος του περασμένου έτους υποστηρίζοντας ότι οι δασμοί του προέδρου Τραμπ δεν ήταν φόροι, παρόλο που συγκέντρωσαν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια για την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Το δικαστήριο απεφάνθη ότι οι δασμοί είναι φόρος
Το Ανώτατο Δικαστήριο, ωστόσο, την Παρασκευή, απέρριψε ρητά ακριβώς αυτό το επιχείρημα. Η απόφαση της πλειοψηφίας που συντάχθηκε, από τον ανώτατο δικαστή Τζον Ρόμπερτς, παρέθεσε την απόφαση του δικαστηρίου του 1824 στην υπόθεση Gibbons v. Ogden, η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το Κογκρέσο μπορούσε μόνο να ρυθμίσει το διακρατικό εμπόριο. Η εξουσία επιβολής δασμών «είναι πολύ ξεκάθαρα… ένας κλάδος της φορολογικής εξουσίας», έγραψε το δικαστήριο στο Gibbons, τόνισε ο Ρόμπερτς.
Σύμφωνα με το Σύνταγμα, μόνο το Κογκρέσο μπορεί να θεσπίσει φόρους. Στην πραγματικότητα, η πρώτη φορά που το Κογκρέσο άσκησε την εξουσία του να φορολογεί ήταν με νόμο που καθιέρωσε δασμούς, σημείωσε χαρακτηριστικά ο ανώτατος δικαστής.
Το θέμα της παράκαμψης της αμερικανικής Γερουσίας από τον Ντόναλντ Τραμπ είχε, εξάλλου, συζητηθεί επανειλημμένως από το Δημοκρατικό Κόμμα των ΗΠΑ – να θυμήσουμε – ακόμα και όταν ο Ρεπουμπλικανός μεγιστάνας αποφάσισε να επιτεθεί στην Βενεζουέλα και να αρπάξει τον πρόεδρό της, Νικολάς Μαδούρο, μέσα από το σπίτι του.
Αυτές ακριβώς τις υπερεξουσίες που ασκεί ο Τραμπ, είτε για εμπορικούς, είτε για πραγματικούς πολέμους, είναι που «πετσόκοψε» σήμερα το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, το οποίο, πάντως, είχε ταχθεί με το μέρος του προέδρου στις σκληρές πολιτικές του για τη μετανάστευση, την απόλυση των επικεφαλής ανεξάρτητων οργανισμών και τις βαθιές περικοπές στις κρατικές δαπάνες. Μένει, βέβαια, να δούμε αν η «ανυπακοή» Τραμπ και στη δικαστική απόφαση θα εφαρμοστεί στην πράξη και πώς.
Δεν είναι ακριβώς όπως τα λέει ο Τραμπ
Όπως προέβλεψαν αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, ο Ντόναλντ Τραμπ επικαλέστηκε το άρθρο 122 του νόμου περί εμπορίου του 1974, το οποίο επιτρέπει στον πρόεδρο να επιβάλει δασμούς για την αντιμετώπιση των εμπορικών ελλειμμάτων, με τη διαφορά, όπως υπογραμμίζουν, ότι αυτοί οι δασμοί περιορίζονται στο 15% – ο ίδιος έκανε λόγο για παγκόσμιο δασμό της τάξης του 10% – και μπορούν να επιβληθούν μόνο για 150 ημέρες.
Ομοίως, το άρθρο 301 του νόμου περί εμπορίου του 1974 ή το άρθρο 232 του νόμου για την επέκταση του εμπορίου του 1962 επιτρέπει στον πρόεδρο να επιβάλλει δασμούς, αλλά μόνο μετά από εξακρίβωση στοιχείων από τον αντιπρόσωπο Εμπορίου των ΗΠΑ και το υπουργείο Εμπορίου, αντίστοιχα.
Ο Τραμπ βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στους δασμούς του άρθρου 232 και 301 κατά την πρώτη του θητεία στον Λευκό Οίκο, αλλά αυτά τα μέτρα δεν θα επέτρεπαν, για παράδειγμα, φόρο 50% στις εισαγωγές από την Βραζιλία – μια χώρα με την οποία οι ΗΠΑ έχουν εμπορικό πλεόνασμα – τον οποίο ο Αμερικανός πρόεδρος επέβαλε λόγω της απογοήτευσής του μετά τον διωγμό του ομοϊδεάτη του, πρώην προέδρου Ζαΐρ Μπολσονάρο, τον Ιούλιο.
Το 64% των Αμερικανών αποδοκιμάζει τον χειρισμό των δασμών από τον Τραμπ
Την ίδια ώρα, μια δημοσκόπηση των Washington Post – ABC News – Ipsos, που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή, διαπιστώνει ότι οι Αμερικανοί αποδοκιμάζουν τον χειρισμό των δασμών από τον Τραμπ σε ποσοστό 64%.
Αυτό το ποσοστό είναι πανομοιότυπο με μια δημοσκόπηση που διεξήχθη τον περασμένο Απρίλιο, παρά τις επίμονες προσπάθειες του Τραμπ να επηρεάσει την αμερικανική κοινή γνώμη για το θέμα.
