Το 2022, η Φινλανδία κατέκτησε για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά την πρωτιά στην κατάταξη των πιο ευτυχισμένων χωρών του κόσμου, σύμφωνα με την Παγκόσμια Έκθεση Ευτυχίας. Η εντυπωσιακή αυτή επίδοση της Φινλανδίας, η οποία ξεχώρισε ακόμα και από άλλες χώρες με ανώτερες βαθμολογίες, έχει προκαλέσει πολλές συζητήσεις και θεωρίες για το μυστικό της ευτυχίας της.
Ένας αριθμός θεωριών αποδίδει την ευτυχία της Φινλανδίας και άλλων Βορείων Χωρών σε παράγοντες όπως η οικονομική ευημερία και η κοινωνική ισότητα, καθώς και στον χρόνο που αφιερώνεται στην απόλαυση της φύσης. Ωστόσο, άλλες εξηγήσεις επικεντρώνονται περισσότερο στον ανθρώπινο παράγοντα.
Advertisment
Ένας Φινλανδός Καθηγητής Κοινωνιολογίας προτείνει ότι η ευτυχία των Φινλανδών μπορεί να οφείλεται στην τάση τους να διατηρούν μετριοπαθείς προσδοκίες για τη ζωή. Αυτή η προσέγγιση, παρόλο που μπορεί να φαίνεται οικεία, δεν συμφωνεί με την άποψη της Jolanta Burke, Ανώτερης Λέκτορα στο Κέντρο Θετικών Επιστημών Υγείας του RCSI, η οποία αντιτίθεται στην ιδέα ότι η μειωμένη προσδοκία οδηγεί στην ευτυχία. Σύμφωνα με την Burke, η ψυχολογική έρευνα δείχνει ακριβώς το αντίθετο, υποστηρίζοντας έτσι μια διαφορετική προσέγγιση στην κατανόηση της ευτυχίας.
Το κίνητρο των μεγάλων προσδοκιών
Έρευνες έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι με ξεκάθαρους στόχους και έναν καθορισμένο σκοπό στη ζωή τους τείνουν να ζουν περισσότερο. Κατά τη Burke, οι υψηλές προσδοκίες είναι θεμελιώδεις, καθώς μας επιτρέπουν να ονειρευόμαστε μεγάλα και να εργαζόμαστε σκληρά για να τα πραγματοποιήσουμε. Για παράδειγμα, η επιθυμία για μια ζωή γεμάτη φίλους μπορεί να μετατραπεί σε πρακτικούς στόχους, όπως η εγγραφή σε έναν σύλλογο. Σύμφωνα με τη Burke, οι ρεαλιστικές υψηλές προσδοκίες λειτουργούν ως δύναμη που μας ωθεί προς την αλλαγή.
Αισιοδοξία και υψηλές προσδοκίες
Οι υψηλές προσδοκίες μας βοηθούν να μοιραστούμε την αισιοδοξία που χαρακτηρίζει τους πετυχημένους ανθρώπους. Προσδοκώντας το καλύτερο, μαθαίνουμε να προχωράμε μπροστά ακόμη και όταν αντιμετωπίζουμε εμπόδια ή αποτυχίες.
Advertisment
Οι περιορισμοί των χαμηλών προσδοκιών
Θέτοντας χαμηλούς στόχους, κινδυνεύουμε να μειώσουμε τις πιθανότητές μας για επιτυχία. Η Burke αναφέρει ότι οι χαμηλές προσδοκίες μπορεί να οδηγήσουν στο να εγκαταλείψουμε προσπάθειες, ακόμη και όταν οι πιθανότητες επιτυχίας είναι υψηλές. Αυτό μπορεί να γίνει αυτοεκπληρούμενη προφητεία, όπως στο παράδειγμα των εφαρμογών γνωριμιών.
Προσδοκίες τρίτων ως καταλύτης επιτυχίας
Οι άνθρωποι τείνουν να πετυχαίνουν περισσότερα όταν άλλοι έχουν υψηλές προσδοκίες από αυτούς. Το φαινόμενο του Πυγμαλίωνα, όπως το περιγράφει η Λέκτορας, δείχνει ότι η πεποίθηση των άλλων στις ικανότητές μας μπορεί να μας οδηγήσει σε υψηλότερες επιδόσεις από όσες πιστεύουμε για τον εαυτό μας. Αυτό έχει εφαρμοστεί τόσο στην εκπαίδευση όσο και στον επαγγελματικό τομέα.
Προσοχή στις υπερβολικά υψηλές προσδοκίες
Μερικές φορές, οι στόχοι μας μπορεί να είναι ανέφικτοι, επειδή απλώς ακολουθούμε τα παραδείγματα άλλων γύρω μας. Η Burke συστήνει να είμαστε ρεαλιστές σχετικά με τις δυνατότητες μας για να αποφύγουμε την απογοήτευση ή το άγχος.
Διαχείριση προσδοκιών
Είναι φυσικό κάποιοι στόχοι να μην πραγματοποιηθούν. Η Burke επισημαίνει ότι η διαχείριση των συναισθημάτων μας σε περιόδους απογοήτευσης μας βοηθά να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά τις προκλήσεις. Τονίζει επίσης ότι τα οφέλη του να θέτεις υψηλούς στόχους υπερτερούν των επιπτώσεων των μεγάλων προσδοκιών.
