Μάλιστα, η σκέψη είναι τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ να αποτελέσουν μια «πιο μόνιμη» παρουσία στη Γροιλανδία, όπως αποκαλύπτουν οι Financial Times.
Ο Τρελς Λουντ Πούλσεν, υπουργός Άμυνας της Δανίας, δήλωσε την Πέμπτη (15/1) ότι η πρόθεση είναι να υπάρχουν περισσότερα δανικά στρατεύματα με έδρα τη Γροιλανδία, με άλλους συμμάχους του ΝΑΤΟ να προσκαλούνται να συμμετάσχουν εκ περιτροπής.
«Η πρόθεση είναι να δημιουργηθεί μια πιο μόνιμη στρατιωτική παρουσία», δήλωσε στον δανικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα DR.
Η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Φινλανδία και η Ολλανδία δήλωσαν ότι θα κάνουν αναπτύξεις στρατευμάτων. Ευρωπαίοι διπλωμάτες δήλωσαν ότι η ιδέα ήταν να δείξουν στις ΗΠΑ ότι η Δανία και άλλοι λαμβάνουν σοβαρά υπόψη την ασφάλεια στην Αρκτική, όχι να απαντήσουν στις απειλές του Τραμπ να αναλάβει τον έλεγχο της Γροιλανδίας.
Ωστόσο, οι ΗΠΑ δεν φαίνεται να ανησυχούν από αυτή την εξέλιξη και δεν αλλάζουν τις βλέψεις τους.
Γιατί η Γροιλανδία είναι τόσο ελκυστική για τον Τραμπ;
Πλούσια σε ανεκμετάλλευτους φυσικούς πόρους, αραιοκατοικημένη και στρατηγικά τοποθετημένη στην Αρκτική, η Γροιλανδία μπήκε στο ραντάρ του Τραμπ από την πρώτη του θητεία όταν έθεσε το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να αγοράσουν το νησί από τη Δανία, της οποίας αποτελεί αυτόνομο έδαφος. Τότε η Δανία απέρριψε κατηγορηματικά την προοπτική.
Το νησί έχει κοιτάσματα διαμαντιών, γραφίτη, λιθίου, χαλκού, νικελίου και γαλλίου. Έχει επίσης πετρέλαιο και ορυκτά σπάνιων γαιών, όπως νεοδύμιο και δυσπρόσιο, με την Κίνα και τη Ρωσία να είναι οι κορυφαίοι παγκόσμιοι παραγωγοί. Τα ορυκτά σπάνιων γαιών μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε smartphones, ισχυρούς μαγνήτες και αμυντικές τεχνολογίες.
Παράλληλα η Γροιλανδία τεχνικά αποτελεί μέρος της βορειοαμερικανικής ηπείρου, βρίσκεται σε στρατηγική τοποθεσία κατά μήκος του χάσματος GIUK — που πήρε το όνομά του από τα αρχικά της Γροιλανδίας, της Ισλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου — όπου το ΝΑΤΟ παρακολουθεί τις ρωσικές ναυτικές κινήσεις στον Βόρειο Ατλαντικό.
Υπενθυμίζεται ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη μια στρατιωτική βάση στο νησί, τη Διαστημική Βάση Πιτουφίκ, η οποία ανεγέρθηκε στα πρώτα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου σε μια στρατηγική τοποθεσία για αποστολές πυραυλικής άμυνας και διαστημικής επιτήρησης.
Το γεγονός ότι οι Αμερικανοί δεν αποκλείουν την ανάληψη στρατιωτικής δράσης είναι «εξαιρετικά ανησυχητικό» σύμφωνα με την Μάριον Μέσμερ, διευθύντρια του Προγράμματος Διεθνούς Ασφάλειας στο think tank Chatham House με έδρα το Λονδίνο. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν είχαν άλλη επιλογή από το να λάβουν σοβαρά υπόψη την ανησυχία του Τραμπ για τη Γροιλανδία, καθώς «τα διακυβεύματα είναι πολύ υψηλά» για να τα αγνοήσουν, είπε χαρακτηριστικά.
Πώς αντέδρασε η Δανία;
Η Γροιλανδία αποτελεί μέρος της Δανίας για πάνω από 300 χρόνια, αρχικά ως αποικία και στη συνέχεια από το 1979 ως αυτόνομη περιοχή. Το 2008, το νησί ενέκρινε νόμο που επιτρέπει μεγαλύτερη αυτοδιοίκηση, αλλά η ευθύνη για την άμυνα και την εξωτερική πολιτική του παραμένει στη Δανία.
Η αντίδραση των Δανών ήταν να δεσμευτούν να συνεργαστούν με την Ουάσινγκτον για την ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας ασφαλείας στο νησί και την πιθανή αύξηση των αμερικανικών επενδύσεων στην εξόρυξη. Οι Δανοί ηγέτες δήλωσαν επίσης ότι αύξησαν τις δαπάνες για την ασφάλεια της Αρκτικής κατά 13,7 δισ. δολάρια πέρυσι.
Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους μετά την επιχείρηση στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο: «Ας μιλήσουμε για τη Γροιλανδία σε 20 ημέρες».
Από την πλευρά της η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, απάντησε έκτοτε άμεσα στην υπόδειξη ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν βία για να καταλάβουν το νησί. «Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες επιλέξουν να επιτεθούν στρατιωτικά σε μια άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, όλα θα σταματήσουν – συμπεριλαμβανομένου του ΝΑΤΟ και, επομένως, της ασφάλειας που παρέχεται από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου», δήλωσε η Φρέντερικσεν σε δανέζικο τηλεοπτικό δίκτυο.
Ο Λαρς Κρίστιαν Μπρασκ, αντιπρόεδρος του δανικού κοινοβουλίου, πάλι τόνισε ότι η Κοπενχάγη λαμβάνει «σοβαρά» τα σχόλια του Τραμπ, ενώ επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ και η Δανία ήταν μακροχρόνιοι εταίροι και σύμμαχοι.
«Μια χώρα του ΝΑΤΟ δεν πηγαίνει και απαιτεί έδαφος μιας άλλης χώρας του ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Μπρασκ σε συνέντευξή του στο Bloomberg News. «Είναι ανήκουστο και είναι ασέβεια», πρόσθεσε.
Ο Ούλρικ Πραμ Γκαντ, ανώτερος ερευνητής στο Δανικό Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών, δήλωσε σε συνέντευξη ότι πολλοί Δανοί αισθάνονται ένα αίσθημα «προδοσίας» που προκύπτει από τη ρητορική του Τραμπ, δεδομένης της υποστήριξης της Δανίας προς τις ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και στο Αφγανιστάν, όπου η Δανία έχασε τουλάχιστον 43 στρατιώτες σε μάχη.
«Ήμασταν πιστοί σύμμαχοι των ΗΠΑ», είπε χαρακτηριστικά ο Γκαντ.
Οι επιλογές της Ευρώπης
Τόσο η Μέσμερ όσο και ο Γκαντ σημείωσαν ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν κάποιες επιλογές για να αντιταχθούν στα σχέδια του Τραμπ.
Οι ευρωπαϊκές χώρες θα μπορούσαν να επανεξετάσουν την υποστήριξή τους στις στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ και ενδεχομένως να λάβουν μέτρα για να μειώσουν την πρόσβαση ή να αυξήσουν το κόστος για τη χρήση τους.
Ο Γκαντ πρόσθεσε ότι, ενώ θεωρητικά, τα ευρωπαϊκά έθνη θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν εμπορικές ή φορολογικές πολιτικές για να ασκήσουν πίεση στις ΗΠΑ, στην πράξη μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να σημαίνει «διάλυση του ΝΑΤΟ».
Τι πιστεύουν οι Γροιλανδοί για τις φιλοδοξίες του Τραμπ;
Δύο έρευνες που διεξήχθησαν από εφημερίδες της Γροιλανδίας και της Δανίας πέρυσι διαπίστωσαν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των Γροιλανδών ήταν αντίθετη στην προσάρτηση ή την ένταξη στις Ηνωμένες Πολιτείες, αν και η δανική δημοσκόπηση διαπίστωσε επίσης ότι η πλειοψηφία των ερωτηθέντων υποστήριξε την ανεξαρτησία από τη Δανία. Το νησί έχει πληθυσμό περίπου 57.000 κατοίκων, περίπου το 90% των οποίων είναι καταγωγής Ινουίτ.
Ως αυτόνομη περιοχή, η Γροιλανδία έχει το δικαίωμα να κηρύξει την ανεξαρτησία της και ο Γκαντ είπε ότι η Δανία δεν είχε κυριαρχία επί του νησιού ή την εξουσία να το πουλήσει. «Μπορείτε να υποθέσετε ότι οι Γροιλανδοί θα μπορούσαν, βάσει του διεθνούς δικαίου, να πουλήσουν τους εαυτούς τους σε άλλη χώρα, αλλά… η πιθανότητα να συμβεί αυτό είναι εντελώς αδύνατη», είπε.
Την Τρίτη (13/1), ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν δήλωσε ότι εάν αναγκαστεί να επιλέξει, η Γροιλανδία θα επιλέξει να παραμείνει στη Δανία παρά να ελεγχθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Η Γροιλανδία δεν θέλει να ανήκει στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Γροιλανδία δεν θέλει να κυβερνάται από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Γροιλανδία δεν θέλει να είναι μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών», είπε.
«Επιλέγουμε τη Γροιλανδία που γνωρίζουμε σήμερα, η οποία είναι μέρος του βασιλείου της Δανίας», πρόσθεσε.
