Φόρτωση Text-to-Speech…
Ετος-ορόσημο για την άμυνα της χώρας θα είναι το 2026, αφού σύμφωνα με τον προγραμματισμό του υπουργείου Εθνικής Αμυνας και των Γενικών Επιτελείων, φέτος ξεκινούν οι διαδικασίες για τη δημιουργία του «θόλου» που θα προστατεύει τα νησιά και την ενδοχώρα από πυραυλικές επιθέσεις, περιπλανώμενα πυρομαχικά και άλλες σύγχρονες απειλές.
Το μεγαλύτερο «βάρος» αναμένεται να σηκώσει ο Στρατός Ξηράς που θα διαχειρίζεται τα περισσότερα από τα νέα συστήματα που θα αποτελούν τη λεγόμενη «Ασπίδα του Αχιλλέα». Την ίδια ώρα, η ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας και του Πολεμικού Ναυτικού δείχνει, σε μεγάλο βαθμό, να έχει δρομολογηθεί με την προμήθεια σύγχρονων αεροσκαφών και μονάδων επιφανείας που θα συμβάλουν στην πολυστρωματική άμυνα. Ως εκ τούτου, ήρθε η σειρά των χερσαίων δυνάμεων να αποκτήσουν σύγχρονες αμυντικές και επιθετικές δυνατότητες.
Τα πρώτα βήματα
Μέχρι τα μέσα του 2026 αναμένεται να μπουν οι υπογραφές για την προμήθεια του πρώτου συστήματος που θα αποτελεί μέρος της περίφημης «Ασπίδας του Αχιλλέα». Πρόκειται για τους 36 Πολλαπλούς Εκτοξευτές Ρουκετών PULS που θα ενισχύσουν το πυραυλικό πυροβολικό του Στρατού Ξηράς. Η έκδοση που θα προμηθευτεί η Ελλάδα θα συνοδεύεται από πλήρη γκάμα πυρομαχικών, μεταξύ των οποίων και τα βλήματα Predator Hawk ER. Για πρώτη φορά, ο Στρατός Ξηράς θα αποκτήσει τη δυνατότητα κρούσης σε αποστάσεις ακόμη και άνω των 300 χιλιομέτρων.
Ωστόσο, τα κύρια τμήματα που θα συνθέτουν τον ελληνικό «θόλο», δηλαδή τα αντιαεροπορικά και αντιβαλλιστικά συστήματα, αναμένονται μετά τα τέλη της δεκαετίας. Οι αποφάσεις, όμως, για τις τεχνικές προδιαγραφές, τις δυνατότητες, τους χρόνους παράδοσης και τη συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, θα ληφθούν εντός του 2026. Εξάλλου, είναι γνωστό πως για να υλοποιηθεί ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα, από την ενεργοποίηση μέχρι την υπογραφή των συμβάσεων, πρέπει να περάσει τουλάχιστον από 28 διαφορετικά στάδια.
Ωρα αποφάσεων
Το προηγούμενο διάστημα, τα γενικά επιτελεία κατέληξαν στα συστήματα που ανταποκρίνονται στις επιχειρησιακές ανάγκες, όπως αυτές έχουν προσδιοριστεί από τα συμπεράσματα των πρόσφατων πολεμικών συγκρούσεων, και η πρώτη ενεργοποίηση σε επίπεδο ΣΑΓΕ έχει ήδη ολοκληρωθεί. Οι εισηγήσεις των επιτελείων βρίσκονται στα χέρια της πολιτικής ηγεσίας, η οποία μέσα στους πρώτους μήνες του 2026 θα ενημερώσει την επιτροπή εξοπλιστικών της Βουλής και στη συνέχεια το ΚΥΣΕΑ για την ενεργοποίηση των προγραμμάτων που περιλαμβάνονται στην «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Οπως έχει γίνει γνωστό, το κύριο μέρος του «θόλου» θα αποτελείται από τα ισραηλινής προέλευσης αντιαεροπορικά/αντιβαλλιστικά συστήματα Spyder, Barak MX και David’s Sling για την άμυνα σε μικρές, μεσαίες και μεγάλες αποστάσεις αντίστοιχα.
Αφού εξασφαλιστούν οι τυπικές εγκρίσεις, η Βουλή θα εξουσιοδοτήσει τη Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) να ξεκινήσει τις διαπραγματεύσεις με την ισραηλινή SIBAT, καθώς πρόκειται για προμήθεια μέσω διακρατικής συμφωνίας. Αφού ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις, διαδικασία που αναμένεται να διαρκέσει πάνω από ένα έτος, η ΓΔΑΕΕ θα παραδώσει τα προσχέδια των συμβάσεων στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας, το οποίο θα ζητήσει εκ νέου την έγκριση της Βουλής και του ΚΥΣΕΑ για να προχωρήσει στις σχετικές υπογραφές.
Το κόστος για την προμήθεια των τριών συστημάτων αναμένεται να ξεπεράσει τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ, ωστόσο, στις συνομιλίες με τους Ισραηλινούς η Αθήνα έχει θέσει ως απαραίτητη προϋπόθεση τη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε ποσοστό τουλάχιστον 25%, με την Ιερουσαλήμ να εμφανίζεται πρόθυμη να ικανοποιήσει τους ελληνικούς όρους.
Ο ρόλος της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας
Στόχος της ηγεσίας, όπως έχει αναφέρει ήδη ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας, είναι ο «θόλος» να παρέχει προστασία από επιθέσεις που εκδηλώνονται όχι μόνο από αέρος αλλά και από την επιφάνεια της θάλασσας, τον βυθό, ακόμη και τον κυβερνοχώρο. Εδώ τα πράγματα είναι πιο σύνθετα καθώς η αλματώδης πρόοδος της τεχνολογίας καθιστά τα νέα συστήματα παρωχημένα μέσα σε λίγους μήνες.
Για τη δημιουργία ενός αποτελεσματικού δικτύου προστασίας, τα γενικά επιτελεία εξετάζουν προσεκτικά τα διδάγματα από την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και το Ναγκόρνο Καραμπάχ, προσαρμόζοντας τα δεδομένα στις ελληνικές απαιτήσεις. Οι εισηγήσεις που φτάνουν στην πολιτική ηγεσία προκρίνουν την αξιοποίηση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας ώστε να αναπτυχθούν και να χρησιμοποιηθούν συστήματα που μπορούν να προσαρμόζονται ταχύτερα στις εξελίξεις, σε σχέση με εκείνα που προμηθεύεται η χώρα από το εξωτερικό.
Το παράδειγμα αυτό ακολουθούν τόσο η Ουκρανία όσο και το Ισραήλ, πετυχαίνοντας σημαντικό βαθμό αυτονομίας, τόσο στο επίπεδο των μη επανδρωμένων συστημάτων όσο και σε εφαρμογές ηλεκτρονικού πολέμου. Σε πρώτη φάση, πάντως, στον «θόλο» θα ενταχθούν συστήματα επιτήρησης και εντοπισμού απειλών που έχουν ήδη εγκατασταθεί στον Εβρο και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, ενώ εξετάζονται λύσεις για δίκτυα έγκαιρης προειδοποίησης στον βυθό, την επιφάνεια και τον αέρα.
Η Αθήνα, μέσω του ΕΛΚΑΚ αλλά και των προτάσεων που υπέβαλε στον ευρωπαϊκό κανονισμό SAFE, αποσκοπεί στην από κοινού ανάπτυξη συστημάτων που θα καλύψουν κρίσιμες πτυχές της πολυστρωματικής άμυνας, όπως ο έγκαιρος εντοπισμός απειλών, η διαχείριση και μεταφορά των πληροφοριών και η σύνθεση της τακτικής εικόνας, καθώς και τα μέσα εξουδετέρωσης στόχων (soft/hard kill).
