Φόρτωση Text-to-Speech…
Τρία χρόνια μετά την τραγωδία των Τεμπών έχουν συμβεί πολλά που θα μπορούσαν να επαναπροσδιορίσουν τον πολιτικό της αντίκτυπο, αλλά το συλλογικό τραύμα παραμένει βαθύ. Επαγγελματίες της πολιτικής ανάλυσης και των δημοσκοπήσεων συμφωνούν ότι, ειδικά για τη νέα γενιά, η 28η Φεβρουαρίου 2023 υπήρξε οριακή στιγμή για τον τρόπο που βλέπει τα κόμματα και το κράτος, ενώ η πολιτική πρωτοβουλία της Μαρίας Καρυστιανού επηρεάζει, χωρίς να ανατρέπει συσχετισμούς και δυναμική.
Στην πολιτική επιστήμη σε τέτοιες περιπτώσεις γίνεται λόγος για focus events, όπως εξηγεί ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης Ηλίας Γεωργαντάς: «Είναι γεγονότα που συμβαίνουν ξαφνικά, σπάνια, έχουν δραματικές επιπτώσεις και επηρεάζουν σημαντικά την πολιτική ατζέντα για μεγάλο χρονικό διάστημα». Κατά την εκτίμησή του, παρότι το πολιτικό εγχείρημα της Μ. Καρυστιανού μπορεί να μειώσει την πολιτική επίδραση του συνταρακτικού αυτού γεγονότος, «εξακολουθεί να κυριαρχεί το συναίσθημα που παράγει συμβολισμούς και αυτό σημαίνει ότι τα Τέμπη θα υπάρχουν στην ημερήσια διάταξη επί μακρόν».
Το συμπέρασμα του γενικού διευθυντή της Pulse Γιώργου Αράπογλου είναι ότι «η κοινωνική σημασία αυτής της υπόθεσης παραμένει τεράστια, αλλά η πολιτική της επίδραση, μετά από τρία χρόνια και όλα όσα έχουν συμβεί στο μεταξύ, μοιάζει να βαίνει μειούμενη».
Συναφής είναι η εκτίμηση του Γιώργου Τράπαλη, επικεφαλής ερευνών της Good Affairs, που μιλάει για «ισχυρό ηθικό αποτύπωμα», το οποίο ωστόσο, «τουλάχιστον στην παρούσα φάση, δεν προκαλεί μετατόπιση πολιτικών συσχετισμών». «Καταγράφεται –συνεχίζει– παγίωση των συστημικών κομμάτων σε χαμηλότερα επίπεδα, χωρίς ουσιαστική άνοδο των αντιπολιτευτικών δυνάμεων, τη στιγμή κατά την οποία η Μ. Καρυστιανού αντιμετωπίζεται πλέον ως δυνάμει αρχηγός κόμματος και όχι μόνο ως η μάνα-σύμβολο του αγώνα για δικαίωση». Ο Δημήτρης Κατσαντώνης, επικεφαλής της εταιρείας ερευνών «To the point», πιστεύει ότι ο πολιτικός αντίκτυπος των Τεμπών «παραμένει ισχυρός, αλλά σιωπηλός», σε αντίθεση με τον προηγούμενο χρόνο. «Στη συλλογική συνείδηση δεν έχει αποδυναμωθεί», σχολιάζει με την παρατήρηση ότι «η πρωτοβουλία της Καρυστιανού έχει δημιουργήσει αμηχανία και κάποια απόσταση ειδικά στον προοδευτικό χώρο, χωρίς όμως να αλλάζει κάτι επί της ουσίας, αφού η αξιολόγηση της Δικαιοσύνης παραμένει αρνητική και η εμπιστοσύνη στους θεσμούς χαμηλή, κάτι καθοριστικό για τη δυναμική στον αντισυστημικό χώρο».
Ενα γεγονός που προκάλεσε τέτοια κοινωνική κινητοποίηση «δεν θα μπορούσε να εξατμιστεί χωρίς να αφήσει ίχνη», εξηγεί ο πολιτικός επιστήμονας Γιώργος Σεφερτζής. Προβλέπει ότι «η δίκη των Τεμπών θα αναζωπυρώσει ό,τι πάθος είχε εκλυθεί στην πρώτη φάση», επισημαίνοντας ότι η πολιτική δύναμη αυτής της υπόθεσης είναι ότι «άπτεται των σχέσεων του πολίτη με το κράτος, που είναι πολεμικές, και αυτό το γεγονός έχει καταγραφεί στο συλλογικό υποσυνείδητο ως μοιραία απόδειξη της αποτυχίας του κράτους». Αναφέρεται ειδικά στις νεότερες ηλικίες («το βιώνουν προσωπικά, είναι το τραύμα της γενιάς τους»), κρίνοντας ότι «η πολιτική τύχη της Καρυστιανού δεν επηρεάζει τα ίχνη που έχει αφήσει στην κοινωνία των πολιτών, γιατί ανατροφοδοτούνται ανακλαστικά που συνδέονται με τον αντισυστημισμό».
«Η δυσαρέσκεια παραμένει διάχυτη και μένει να απαντηθεί το ερώτημα αν υπάρχει κοινωνική αναμονή για μια νέα πολιτική έκφραση», σημειώνει ο Γ. Τράπαλης, για να προσθέσει: «Οπως αποτυπώθηκε σε πρόσφατη έρευνα της Good Affairs, η Δικαιοσύνη συγκαταλέγεται σταθερά στους τομείς που οι πολίτες θεωρούν ότι πρέπει να βελτιωθούν. Η επικαιρότητα μπορεί να μεταβάλλεται, όμως η 28η Φεβρουαρίου παραμένει μια κομβική ημερομηνία στον δρόμο προς τις εκλογές». Προφανές είναι ότι η κινητοποίηση του Σαββάτου, για την τρίτη επέτειο από το σιδηροδρομικό δυστύχημα που συντάραξε την ελληνική κοινωνία, θα μελετηθεί από τα κομματικά επιτελεία ως προς το μέγεθος, την ένταση και τα χαρακτηριστικά της, για να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με την ανθεκτικότητα του πολιτικού αποτυπώματος των Τεμπών. Πολύ περισσότερο δεδομένου ότι όταν θα γίνουν εκλογές η δίκη θα συνεχίζεται και οι αποφάσεις των δικαστικών συμβουλίων για τα πολιτικά πρόσωπα (Καραμανλής, Τριαντόπουλος) θα έχουν οδηγήσει είτε σε απαλλαγή είτε στο ειδικό δικαστήριο.
