Φόρτωση Text-to-Speech…
Κρίσιμο για τον σχεδιασμό του Κυριάκου Μητσοτάκη και τις ευρύτερες πολιτικές εξελίξεις, που πλέον συνδέονται και με σενάρια πρόωρων εκλογών, θα είναι το επόμενο δεκαπενθήμερο, καθώς περί τα μέσα Απριλίου θα είναι σαφέστερη η εικόνα αναφορικά με τη διάρκεια της σύγκρουσης στο Ιράν, αλλά και με τον τρόπο αντίδρασης της Ε.Ε. στις πολυεπίπεδες οικονομικές πιέσεις που πυροδοτεί η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή. Ανεξαρτήτως της διάρκειας του πολέμου, αλλά ειδικά εάν αυτή είναι μακρά, μεγάλο ζητούμενο αποτελεί το κατά πόσον από τις Βρυξέλλες θα δοθεί το πράσινο φως για την αξιοποίηση της ρήτρας διαφυγής από τους υφιστάμενους δημοσιονομικούς κανόνες για την αντιμετώπιση των παρενεργειών από τις μεγάλες αυξήσεις στις τιμές ενέργειας.
Εάν το αίτημα για ρήτρα διαφυγής απορριφθεί, η κυβέρνηση θα αναγκαστεί να περιοριστεί σε μέτρα με μικρή «περίμετρο», όπως τα υφιστάμενα, τα οποία καλύπτουν μόνο τμήμα του πληθυσμού, με το πολιτικό κόστος που αυτό συνεπάγεται. Επίσης θα πρέπει να χρησιμοποιήσει το υπερπλεόνασμα του 2025 –αναμένεται άνω του μισού δισ.–, το οποίο προοριζόταν για παροχές. Αντιθέτως, στην περίπτωση που επιτραπούν υπερβάσεις στις δαπάνες λόγω της έκτακτης κατάστασης, τα μέτρα στήριξης θα είναι μεγαλύτερα και για περισσότερους, περιλαμβάνοντας ενδεχομένως και τη μείωση στον ειδικό φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα.
Σε αυτή την περίπτωση το πολιτικό περιβάλλον για την κυβέρνηση θα είναι σαφώς ευνοϊκότερο και θα μπορούσε, υπό την προϋπόθεση του τερματισμού του πολέμου, να αποτελέσει δέλεαρ για την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες πριν από το καλοκαίρι. Στην ίδια πολιτική ζυγαριά της προσφυγής στις κάλπες, όμως, υπεισέρχεται εκ των πραγμάτων και η υπόθεση των υποκλοπών. Παρότι κυριαρχεί η εκτίμηση πως οι υποκλοπές, μετά και τις τροχιοδεικτικές βολές που εξαπολύει ο καταδικασθείς πρωτοδίκως ιδρυτής της Intellexa Ταλ Ντίλιαν, θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως επιταχυντής των πολιτικών εξελίξεων, υποστηρίζεται πως στην πράξη ισχύει ακριβώς το αντίστροφο.
Οι εκλογές, όπως εκτιμάται από έμπειρους πολιτικούς παρατηρητές, είναι απαγορευτικές σε άμεσο χρόνο, καθώς θα ήταν παράδοξο να διεξαχθούν με τον νέο κύκλο δικαστικών εξελίξεων στην υπόθεση σε εξαιρετικά πρώιμο στάδιο και τον Ντίλιαν να κινείται εν μέσω προεκλογικής περιόδου σαν ωρολογιακή βόμβα, εκτοξεύοντας –πλήρως ατεκμηρίωτες επί του παρόντος– καταγγελίες.
Η Εξεταστική και η μομφή
Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση των υποκλοπών επανέρχεται στο προσκήνιο με μεγάλη ένταση και θα δοκιμάσει πολιτικά την κυβέρνηση σε μια περίοδο κατά την οποία κατέγραφε ανοδική πορεία στις δημοσκοπήσεις. Την προσεχή Παρασκευή αναμένεται να διεξαχθεί η προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή για το Κράτος Δικαίου, την οποία έχει αιτηθεί ο Νίκος Ανδρουλάκης. Παράλληλα, ειλημμένη είναι η απόφαση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ να προτείνει τη συγκρότηση εξεταστικής επιτροπής για την υπόθεση των υποκλοπών.
Η Χαριλάου Τρικούπη θα αξιοποιήσει τη διάταξη σύμφωνα με την οποία η Βουλή μπορεί να τη δρομολογήσει με τις ψήφους 120 βουλευτών, οι οποίες προεξοφλείται ότι θα συγκεντρωθούν, καθώς δεν αναμένεται τα κόμματα της αντιπολίτευσης να αρνηθούν τη στήριξη προς το ΠΑΣΟΚ σε μια υπόθεση για την οποία και τα ίδια ασκούν σφοδρότατη κριτική στην κυβέρνηση. Εξάλλου, ανάλογος «συντονισμός» για τη σύσταση εξεταστικών επιτροπών με πρωτοβουλία της αντιπολίτευσης είχε υπάρξει και στο παρελθόν επί διακυβέρνησης Ν.Δ.: Τον Νοέμβριο του 2021 εγκρίθηκε πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για τη χρηματοδότηση των ΜΜΕ και τις δημοσκοπήσεις, τον Αύγουστο του 2022 πρόταση του ΠΑΣΟΚ και πάλι για τις υποκλοπές και τον Νοέμβριο του 2023 του ΚΚΕ για τα Τέμπη. Ερώτημα αποτελεί εάν ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ θα καταθέσει και πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης για την υπόθεση.
Η συγκεκριμένη επιλογή έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα για τον Ν. Ανδρουλάκη. Στα «συν» προσμετρείται το γεγονός ότι ο Ν. Ανδρουλάκης, που αναμένεται να βγει ενισχυμένος από το εν εξελίξει συνέδριο του κόμματος, θα επιτύχει περαιτέρω συσπείρωση του χώρου του μέσω της τριήμερης μάχης που θα δοθεί στη Βουλή. Παράλληλα, το ΠΑΣΟΚ θα έχει το στρατηγικό πλεονέκτημα την κυβέρνηση να καλούνται να υπερασπιστούν στη Βουλή υπουργοί που περιλαμβάνονται στη λίστα των παρακολουθούμενων μέσω του Predator. Τέλος, το ΠΑΣΟΚ θα εμφανιστεί να έχει την πρωτοβουλία των κινήσεων στον χώρο της αντιπολίτευσης, αλλά και έναντι του Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος λόγω της παραίτησης από τα βουλευτικά έδρανα δεν θα είναι παρών στη συζήτηση.
Στον αντίποδα, οι προτάσεις μομφής παραδοσιακά συσπειρώνουν και την κυβερνητική πλειοψηφία, ενώ η κυβέρνηση Μητσοτάκη, εάν η πρόταση, όπως αναμένεται, απορριφθεί, δεν θα μπορεί να αμφισβητηθεί κοινοβουλευτικά το επόμενο εξάμηνο, πέραν του ότι θα είναι πολιτικώς «ανορθόδοξο» το ΠΑΣΟΚ να επιδιώξει την πτώση της κυβέρνησης με το ίδιο να κινείται σε ποσοστά κάτω του 15%. Επίσης, όπως έχει εύστοχα λεχθεί, «τα αιτήματα για εκλογές ενίοτε γίνονται αποδεκτά».
Το ημερολόγιο του πολέμου
Στο καλό σενάριο, σύμφωνα με το οποίο οι πολεμικές επιχειρήσεις θα τερματιστούν τις επόμενες δύο έως τέσσερις εβδομάδες, επενδύει η Αθήνα, που εκτιμά ότι τόσο ο Ντόναλντ Τραμπ όσο και η Τεχεράνη επιθυμούν την αποκλιμάκωση, παρά το γεγονός ότι είναι πιθανή η αύξηση της έντασης των εκατέρωθεν επιθέσεων τις αμέσως επόμενες ημέρες. Η συγκρατημένη αισιοδοξία εδράζεται σε δύο γεγονότα: Στη διαφαινόμενη δημιουργία έμμεσων διαύλων επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών, με ιμάντες πρωτίστως το Πακιστάν και δευτερευόντως το Κάιρο και την Aγκυρα. Και στο γεγονός ότι τα 15 σημεία του πλαισίου λύσης που παρουσίασε η Ουάσιγκτον και η αντίστοιχη πρόταση του Ιράν δεν είναι πλήρως ασύμπτωτα.
Πάντως, παράλληλα επισημαίνεται και σειρά προβλημάτων που μπορούν να οδηγήσουν σε ανάφλεξη διαρκείας στη Μέση Ανατολή. Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι πλήρως απρόβλεπτος και δεν είναι βέβαιο πως κινείται βάσει σχεδίου. Επίσης, περιπλοκή συνιστά το ότι μετά τους θανάτους των ηγετικών στελεχών του καθεστώτος της Τεχεράνης καταγράφεται σημαντικό πρόβλημα επαρκούς και αξιόπιστης «εκπροσώπησης» στις συνομιλίες από πλευράς του Ιράν. Τέλος εκτιμάται ότι το Ισραήλ δεν επιθυμεί άμεσο τερματισμό των εχθροπραξιών, με το βλέμμα στραμμένο, πάντως, όχι τόσο στην Τεχεράνη, αλλά πρωτίστως στον Λίβανο.
