Άνοιγμα στο Πεκίνο με αμφίβολα αποτελέσματα, μια υψηλού διακυβεύματος επικείμενη νέα επίσκεψη στον Λευκό Οίκο και ένα σερί πολιτειακών εκλογικών αναμετρήσεων στη χώρα του: για τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, ο δρόμος κάθε άλλο παρά δείχνει στρωμένος με… ρόδα.
Προς επίρρωση ήρθε το άρτι ολοκληρωθέν πρώτο επίσημο ταξίδι του στην Κίνα, στο φόντο των διαταραγμένων διατλαντικών σχέσεων στην εποχή Τραμπ 2.0 και της κακής κατάστασης της γερμανικής οικονομίας.
Όχι τυχαία, μεταβαίνοντας στο Πεκίνο και στο κέντρο υψηλής τεχνολογίας της Χανγκτζόου, συνοδευόταν από 30μελή επιχειρηματική αποστολή αντιπροσωπεία από τους τομείς της μηχανολογίας, της αυτοκινητοβιομηχανίας, των βιοεπιστημών, της τεχνολογίας, των κατασκευών, της ενέργειας και των χρηματοοικονομικών.
Συναντήθηκε με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ και τον πρωθυπουργό Λι Τσιάνγκ, δεσμευόμενος να οικοδομήσει μια «ολοκληρωμένη στρατηγική συνεργασία» με την Κίνα, ενόσω η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, το υποτιμημένο γουάν και το ντάμπινγκ από πλευράς Πεκίνου (με πώληση προϊόντων κάτω του κόστους παραγωγής) διευρύνουν το εμπορικό πλεόνασμα έναντι της ΕΕ και της Γερμανίας.
Ειδικά ως προς την «ατμομηχανή» της ευρωζώνης, έχουν αντιστρέψει χρόνια γερμανικών πλεονασμάτων, δημιουργώντας ένα τεράστιο εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα ύψους σχεδόν 90 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2025.
Ολοκληρώνοντας τη διήμερη επίσκεψή του στην Κίνα, την Πέμπτη, ο Μερτς χαιρέτισε την «καλή συνεργασία» με το Πεκίνο.
Όμως, «υπάρχουν ζητήματα που σχετίζονται με τον ανταγωνισμό», προσέθεσε, προαναγγέλλοντας τακτικές διαβουλεύσεις της κυβέρνησής του με το Πεκίνο στις αρχές του επόμενου έτους.
Παρά τα θερμά λόγια που ο Γερμανός καγκελάριος άκουσε από την κινεζική ηγεσία -ο πρωθυπουργός Λι του είπε ότι το Πεκίνο θα ανταποκριθεί στις «εύλογες απαιτήσεις» των δυτικών εταιρειών- ο Σι Τζινπίνγκ δεν δείχνει να βιάζεται.
Στο φόντο είναι μια μεταβαλλόμενη παγκόσμια τάξη.
Και το μόνο σίγουρο, σχολιάζουν αναλυτές και ΜΜΕ, είναι ότι Γερμανία, τρίτη μεγαλύτερη οικονομία διεθνώς, δεν έχει πραγματικούς φίλους στην πρώτη (ΗΠΑ) και τη δεύτερη μεγαλύτερη (Κίνα) οικονομία του πλανήτη.
Επόμενος κρίσιμος σταθμός: Λευκός Οίκος
Την επίσκεψη Μερτς στην Κίνα ακολουθεί αυτή στον Λευκό Οίκο.
Αναμένεται την Τρίτη, ενώ εδώ και δεκαετίες δεδομένα της ευρωπαϊκής και γερμανικής εξωτερικής πολιτικής έχουν ανατραπεί από την συγκρουσιακή στροφή του Ντόναλντ Τραμπ έναντι των μακροχρόνιων συμμάχων των ΗΠΑ στην Ευρώπη.
Μετά την εναρκτήρια επίσκεψή του στον Αμερικανό πρόεδρο, το περασμένο καλοκαίρι, αυτό θεωρείται το πιο δύσκολο ταξίδι του Μερτς στο εξωτερικό μέχρι σήμερα.
Στις προκλήσεις πλέον προστίθεται η πρόσφατη κομβική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, που έκρινε παράνομο σημαντικό μέρος της δασμολογικής πολιτικής του Τραμπ, ως αντισυνταγματική υπέρβαση της εκτελεστικής του εξουσίας.
«Θα πάω στην Ουάσινγκτον με μια συντονισμένη ευρωπαϊκή θέση», δήλωσε ο Μερτς στον γερμανικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα ARD, τονίζοντας ότι το ζήτημα των δασμών -και της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ- αποτελεί συνολικό ζήτημα για τους «27» και όχι μεμονωμένων κρατών μελών.
Το ίδιο ωστόσο ισχύει εν πολλοίς και με τη συνολική, αλλά επίσης όχι ενιαία στάση έναντι του Πεκίνου και τις διαφωνίες μεταξύ Παρισιού και Βερολίνου για τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τη Mercosur: το εμπορικό μπλοκ της Νότιας Αμερικής, την οποία ο Τραμπ θεωρεί γεωπολιτικό «τσιφλίκι» των ΗΠΑ.
Στο φόντο είναι η αναδιάρθρωση της παγκόσμιας ισορροπίας δυνάμεων, ενόσω η Ευρώπη ελίσσεται ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις του πλανήτη.
Δεν είναι τυχαίο ότι της επίσκεψης Μερτς στην Κίνα είχαν προηγηθεί αυτές του Γάλλου προέδρου Μακρόν, του Καναδού πρωθυπουργού Κάρνεϊ και του Βρετανού πρωθυπουργού Στάρμερ, πριν από το προγραμματισμένο ταξίδι εκεί του ίδιου του Ντόναλντ Τραμπ, από τις 31 Μαρτίου έως τις 2 Απριλίου.
Με το Πεκίνο να φαντάζει πια κατά πολλούς ως αξιόπιστη εναλλακτική στις ΗΠΑ, οι πιέσεις αυξάνονται στον Μερτς.
Ενόψει των τοπικών εκλογών της 8ης Μαρτίου στη Βάδη-Βυρτεμβέργη, ο κορυφαίος υποψήφιος του CDU Μανουέλ Χέιγκελ προειδοποιεί ότι η υποχώρηση των εξαγωγών οχημάτων στην Κίνα κινδυνεύει να μετατρέψει το δυτικογεραμανικό κρατίδιο σε «Ντιτρόιτ της Ευρώπης».
Στιγμιότυπο από την επίσκεψη του Γερμανικού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς στην Κίνα (ANDRES MARTINEZ CASARES/Pool via REUTERS)
Μερτς, ένας «καγκελάριος εξωτερικού» με… εσωτερικά ζόρια
Πρώην σφοδρός ατλαντιστής και επικριτής του Πεκίνου, ο Μερτς πλέον εστιάζει στην απεξάρτηση από την Κίνα και τις ΗΠΑ, προωθεί το εμπόριο με την Ινδία και τη Λατινική Αμερική, τάσσεται υπέρ της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και στέκεται σταθερά στο πλευρό της Ουκρανίας.
Δείχνει ωστόσο να προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ της φιλοδοξίας του για επαναφορά της Γερμανίας σε ηγετικό ρόλο στη Γηραιά Ήπειρο και της πολιτικής φθοράς του στο εσωτερικό της χώρας του, λιγότερο από ένα χρόνο μετά την επίσημη ανάληψη καθηκόντων στην καγκελαρία.
Όχι τυχαία, στην ομιλία του στο προ ημερών συνέδριο των κυβερνώντων Χριστιανοδημοκρατών (CDU), επικέντρωσε την ομιλία του στην εξωτερική πολιτική, φέροντας στη σκέψη πολλών ένα από τα παρατσούκλια του: «καγκελάριος εξωτερικού».
Παρά την πανηγυρική επανεκλογή του στην προεδρία του κόμματος του, στα τέλη Φεβρουαρίου, η γκρίνια περισσεύει τόσο στους κόλπους του CDU, όσο και στον «μεγάλο συνασπισμό» με τους Σοσιαλδημοκράτες.
Το πολυδιαφημισμένο «φθινόπωρο των μεταρρυθμίσεων» έχει σκοντάψει σε ενδοκυβερνητικές διαφωνίες.
Σε κομβικά ζητήματα -από τις συντάξεις και το κράτος πρόνοιας, έως τους φόρους- υπάρχει χάσμα μεταξύ των δύο κυβερνητικών εταίρων, ενόσω οι προβλέψεις παραμένουν απογοητευτικές για τη γερμανική οικονομία, με αναιμικούς, αναθεωρημένους επί τα χείρω ρυθμούς ανάπτυξης το 2026.
«Υπήρχαν προσδοκίες στις οποίες δεν μπορέσαμε να ανταποκριθούμε», παραδέχεται τώρα όψιμα ο Μερτς, που στο μεσοδιάστημα έχει τορπιλίσει ουκ ολίγες φορές την κυβερνητική συνοχή με εμπρηστικές δημόσιες δηλώσεις.
Το αποτέλεσμα είναι η ακροδεξιά «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) να παραμένει ψηλά στις δημοσκοπήσεις, σε μια χρονιά γεμάτη εκλογικές προκλήσεις.
Μέσα στον Μάρτιο αναμένονται δύο κρίσιμες για τα κυβερνητικά κόμματα πολιτειακές εκλογές, στη Βάδη-Βυρτεμβέργη και στη Ρηνανία-Παλατινάτο.
Έπονται κάλπες σε άλλα τρία ομόσπονδα γερμανικά κρατίδια τον Σεπτέμβριο, με το AfD να ευελπιστεί σε σαρωτική νίκη στη Σαξονία-Άνχαλτ και νέους τριγμούς στο δημοκρατικό «τείχος προστασίας».
