Είναι αλήθεια πως η σύγχρονη ιατρική πραγματικότητα, όσον αφορά την έρευνα του καρκίνου του μαστού χαρακτηρίζεται από τη διενέργεια πλήθους επιστημονικών μελετών όλων των ειδών, τα αποτελέσματα των οποίων πολλές φορές είναι τόσο εντυπωσιακά που αλλάζουν τον τρόπο που διαχειριζόμαστε τη νόσο (practice changing μελέτες). Και μπορεί το βάρος να έχει πέσει στις μέρες μας στην ανεύρεση πιο αποτελεσματικών φαρμακευτικών σκευασμάτων, ωστόσο μεγάλα βήματα προόδου φαίνεται πως γίνονται και στις χειρουργικές θεραπείες.
Τώρα πλέον, ασθενείς με 1-3 μεταστατικούς λεμφαδένες στη μασχάλη (Ν1 στάδιο), οι οποίες υποβάλλονται σε προεγχειρητική χημειοθεραπεία και έχουν πλήρη ανταπόκριση απεικονιστικά, μπορούν να υποβληθούν σε στοχευμένη εκτομή κ βιοψία φρουρού λεμφαδένων. Αν αποδειχτεί ότι οι λεμφαδένες δεν είναι παθολογικοί, οι ασθενείς γλιτώνουν μία μεγάλη, και με περιορισμούς εφ’όρου ζωής για το σύστοιχο άνω άκρο, επέμβαση στη μασχάλη. Απαραίτητη προϋπόθεση γι’αυτό είναι η σήμανση του αποδεδειγμένου με βιοψία μεταστατικού λεμφαδένα πριν την έναρξη της χημειοθεραπείας. Στις μέρες μας, η διαδικασία αυτή πραγματοποιείται με σύγχρονα μικροσκοπικά σπορίδια (seeds), τα οποία τοποθετούνται υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση και μπορούν να παραμείνουν εκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς κανέναν κίνδυνο για την ασθενή.
Η ίδια τεχνική χρησιμοποιείται και για τη σήμανση του όγκου ή των όγκων στο μαστό πριν την έναρξη της προεγχειρητικής χημειοθεραπείας, έτσι ώστε ο χειρουργός να μπορεί να βρει και να αφαιρέσει την περιοχή, όταν έρθει η ώρα του χειρουργείου.
Μια αχρείαστη επέμβαση στη μασχάλη δύναται , επίσης, να αποφύγουν και πολλές ασθενείς που χειρουργούνται για αφαίρεση ενδοπορικού καρκινώματος μαστού (in situ – DCIS), οι οποίες έως τώρα υποβάλλονταν σε ταυτόχρονη βιοψία μασχαλιαίου φρουρού λεμφαδένα, καθώς, σε περίπτωση που η τελική ιστολογική εξέταση αναβάθμιζε τη διάγνωση σε διηθητικό καρκίνωμα, ήταν αδύνατη η διενέργεια της επέμβασης στη μασχάλη, εξαιτίας εκτομής των λεμφαγγείων. Η σύγχρονη πρακτική θέλει στις ασθενείς αυτές να εγχύεται μια ειδική ουσία προεγχειρητικά, η οποία μαρκάρει το φρουρό λεμφαδένα και παραμένει σ ‘αυτόν μέχρι και 6 εβδομάδες. Με τον τρόπο αυτό, αν βρεθεί διηθητικό στοιχείο, η επέμβαση της βιοψίας φρουρού λεμφαδένα γίνεται σε δεύτερο χρόνο. Οι μελέτες έχουν δείξει πως με την πρακτική αυτή, ενα ποσοστό έως και 70% των ασθενών με διάγνωση DCIS αποφεύγουν μια περιττή επέμβαση στη μασχάλη.
Πολλές εξελίξεις υπάρχουν και στις χειρουργικές τεχνικές διατήρησης του μαστού, όσο και στις μεθόδους πλαστικής αποκατάστασης: Η ογκοπλαστική χειρουργική επιπέδων Ι και ΙΙ προσφέρει διατήρηση του μαστού με αφαίρεση βλαβών από νευραλγικά σημεία αυτού, ή μεγάλες εκτομές όγκων σε ευμεγέθεις μαστούς με άριστο ογκολογικό και αισθητικό αποτέλεσμα. Αν απαιτείται συμμετροποίηση του ετερόπλευρου μαστού, εξαιτίας σμίκρυνσης και ανόρθωσης του παθολογικού, η επέμβαση πραγματοποιείται ταυτόχρονα, κατά τη διάρκεια του ίδιου χειρουργείου. Στον ίδιο χειρουργικό χρόνο διενεργείται πλέον και η πλαστική αποκατάσταση με ένθεμα σιλικόνης (direct to implant), μετά από υποδόρια μαστεκτομή με ή χωρίς μείωση δέρματος, το οποίο τοποθετείται στη φυσική ανατομική θέση του μαστού, πάνω από το θωρακικό μυ, τυλιγμένο σε ειδικό βιολογικό πλέγμα. Και εδώ, η συμμετροποίηση του αντίπλευρου μαστού, όπου απαιτείται, πραγματοποείται ταυτοχρόνως! Με τον τρόπο αυτό, η ασθενής αποφεύγει τις πολλαπλές χειρουργικές επεμβάσεις που απαιτούνταν παλιά.
Τέλος, η ογκοπλαστική χειρουργική επιπέδου ΙΙΙ, με τους κρημνούς διατιτραινόντων αγγείων θωρακικού τοιχώματος, μπορεί χρησιμοποιώντας το λιπώδη ιστό που περιβάλλει το μαστό να ‘’γεμίσει’’ το έλλειμα που αφήνει μια μεγάλη εκτομή, εξασφαλίζοντας άριστο αισθητικό αποτέλεσμα χωρίς να θυσιάζεται το ογκολογικό.
Έχοντας ως ‘’προίκα’’ τη μεγάλη εμπειρία απ’ τη μακροχρόνια πορεία στα μεγάλα κέντρα μαστού του Λονδίνου, όλες οι παραπάνω προηγμένες τεχνικές και επεμβάσεις εφαρμόζονται κατά κόρον από την ομάδα μου τα τελευταία χρόνια στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας, εντάσσοντάς το στο μικρό club των μεγάλων κέντρων του εξωτερικού και στο ακόμα μικρότερο της Ελλάδος, με παροχή αντίστοιχων υπηρεσιών. Αυτός είναι και ο λόγος που στο διάστημα αυτό μας έχουν τιμήσει με την επιλογή τους, όχι μόνο οι γυναίκες της Θεσσαλίας αλλά και ασθενείς από άλλες πόλεις όπως Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ιωάννινα, Γρεβενά και Λαμία.
Όπως σε πολλές άλλες ειδικότητες, έτσι και στη χειρουργική του μαστού, το ΙΑΣΩ Θεσσαλίας εξελίσσεται, καινοτομεί, ακολουθεί όλες τις προηγμένες και επιστημονικά τεκμηριωμένες τάσεις στη διαχείριση των γυναικών με καρκίνο του μαστού και πλέον αποτελεί κέντρο αναφοράς στη χειρουργική μαστού πανελλαδικά.
Γεώργιος Μπούτσικος, Ογκοπλαστικός Χειρουργός Μαστού – Μαστολόγος, Υπεύθυνος Χειρουργός Κέντρου Μαστού ΙΑΣΩ Θεσσαλίας
