Για το θέµα της προκήρυξης είναι προγραµµατισµένη συνάντηση µεταξύ της ∆ιεπαγγελµατικής Βάµβακος (∆ΟΒ) και των διαχειριστικών αρχών την Τρίτη 3 Φεβρουαρίου για να συζητηθούν οι τεχνικές λεπτοµέρειες του Μέτρου. Πληροφορίες της Agrenda αναφέρουν πως ακόµη δεν έχει βρεθεί υπηρεσιακά λύση για τη συµµετοχή των δικαιούχων του Μέτρου και στα οικολογικά σχήµατα 2026, καθώς θα πρέπει να εξασφαλιστεί πως δεν υφίσταται «διπλή χρηµατοδότηση». ∆ηλαδή, πως για τις ίδιες δεσµεύσεις δεν λαµβάνει επιδοτήσεις ο παραγωγός από δύο µεριές. Παράλληλα, εκφράζονται ανησυχίες για τη δυσκολία που θα έχει το πρόγραµµα ως προς την παρακολούθησή του διοικητικά και το πώς θα είναι σε θέση οι αρµόδιες αρχές να ελέγχουν τις δεσµεύσεις. Σηµειώνεται πως στο Μέτρο «Μείωσης Άνθρακα», όποιος παραγωγός δεν καταφέρει να µειώνει το αποτύπωµά του κατά 20% θα έχει ποινές στην πριµοδότηση. Οπότε είναι θεµελιώδης να αποσαφηνιστεί πώς θα µετράται ακριβώς η µείωση του αποτυπώµατος, πόσο αξιόπιστα είναι τα στοιχεία των applications που θα χρησιµοποιηθούν και, φυσικά, ότι η ΕΕ, θα δεχτεί πως δικαίως δίνονται αυτές οι επιδοτήσεις στου παραγωγούς.
Το τεχνικό δελτίο του Μέτρου
H πρόσκληση ύψους 96 εκατ. ευρώ για τη µείωση αποτυπώµατος άνθρακα που εξασφαλίζει για µία τριετία (2026-2028) πριµ για αγροτεµάχια µε βαµβάκι 31,7 ευρώ το στρέµµα και για βιοµηχανική ντοµάτα 70 ευρώ το στρέµµα. Επιλέξιµα προς επιδότηση θα είναι τα αγροτεµάχια που δηλώθηκαν µε τις παραπάνω καλλιέργειες (συν κινόα 42,2 ευρώ/στρµ.) στο ΟΣ∆Ε 2025, µε τις δεσµεύσεις όµως να εκκινούν από 1η Ιανουαρίου 2026.
Το µέτρο αυτό ουσιαστικά επιδοτεί τους αγρότες για µείωση αποτυπώµατος άνθρακα σε ποσοστό 20% το 2026 σε σχέση µε το 2025 µε βάση διάφορες πρακτικές που περιγράφονται στην προδηµοσίευση. Αυτό το ποσοστό µείωσης 20% θα πρέπει να διατηρείται το 2027 και το 2028. Βασικά ο αγρότης θα πρέπει να βρει κάποια πρακτική που δεν ακολούθησε το 2025 µε βάση το ηµερολόγιο εργασιών, και να ξεκινά να την εφαρµόζει από το 2026 για να «µετρήσει» η ψηφιακή εφαρµογή ένα ποσοστό µείωσης άνθρακα. Αν δεν φτάσει το 20%, το πριµ θα µειώνεται. Όπως και να έχει, όλοι θα είναι υπόχρεοι ανεξάρτητα τι έκαναν το 2025 στις πρακτικές: χλωρής λίπανσης (επίσπορη καλλιέργεια µε ψυχανθή) και της χρήσης λιπασµάτων µε παρεµποδιστές.
Οι δεσµεύσεις από 1η Ιανουαρίου 2026 είναι τριετούς διάρκειας
Οι δεσµεύσεις εκκινούν από την 1η Ιανουαρίου του 2026, είναι τριετούς διάρκειας και υποχρεώνουν τους αγρότες:
1. Να τηρούν περιβαλλοντικό φάκελο καθ’ όλη τη διάρκεια των δεσµεύσεων και για τρία (3) επιπλέον έτη µετά την ολοκλήρωσή τους
2. Να χρησιµοποιούν ένα από τα εγκεκριµένα λογισµικά υπολογισµού αποτυπώµατος του άνθρακα σε κάθε µία από τις επιλέξιµες καλλιέργειες
3. Να εφαρµόσουν µια ή περισσότερες από τις ακόλουθες γεωργικές πρακτικές
i.Ορθολογική χρήση λίπανσης: µε τη χρήση νέας τεχνολογίας και τεχνικών όπως η γεωργία ακριβείας ή/και µε την εφαρµογή νέου τύπου λιπασµάτων που περιέχουν παρεµποδιστές για την αργή αποδέσµευση των θρεπτικών στοιχείων µε αποτέλεσµα τη µειωµένη εξάτµιση και έκπλυσή τους ή/και µε τη χρήση οργανικών λιπασµάτων
- Καλλιεργητικές πρακτικές: όπως αυτές των επίσπορων καλλιεργειών ιδιαίτερα µε ψυχανθή (χλωρή λίπανση), της φυτοκάλυψης και της διαχείρισης των υπολειµµάτων όπως π.χ η ενσωµάτωση των υπολειµµάτων της προηγούµενης καλλιέργειας κατά ή µετά τη συγκοµιδή τα οποία θα παραµείνουν εντός του εδάφους, συνεισφέρουν στη µείωση των αζωτούχων λιπάνσεων, στη βελτίωση του εδάφους και στην αποθήκευση µεγαλύτερων ποσοτήτων άνθρακα
iii. Μειωµένη εδαφική κατεργασία: Περιορισµός του αριθµού των αρόσεων, µειωµένη εδαφική κατεργασία ή εδαφική µη κατεργασία
- Βελτιστοποίηση της χρήσης νερού και µείωσης της άρδευσης: Πρακτικές όπως η χρήση νέων τεχνολογιών άρδευσης, στάγδην άρδευσης, εδαφοβελτιωτικών, είναι κατάλληλες
- Μείωση της χρήσης φυτοπροστατευτικών: Νέες τεχνολογίες έγκαιρης προειδοποίησης και επέµβασης των ψεκασµών µειώνουν τον αριθµό των ψεκασµών, ενώ νέες τεχνολογίες χρήσης ψεκαστήρων µειωµένης διασποράς συµβάλλουν στη µείωση της ποσότητας χρήσης των φυτοπροστατευτικών
- Χρήση Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας/Μείωση κατανάλωσης ενέργειας: κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της εκµετάλλευσης, ακόµη και εν µέρει, µε τη χρήση ανανεώσιµων πηγών ενέργειας, σε αντικατάσταση ορυκτών καυσίµων (πετρέλαιο), µείωση της κατανάλωσης πετρελαίου και ηλεκτρικής ενέργειας
vii. Οποιαδήποτε άλλη πρακτική οδηγεί σε µείωση του αποτυπώµατος άνθρακα στην καλλιέργειά τους και τεκµηριώνεται από το ΣΠ∆.
Ωστόσο το ΣΠ∆ θα πρέπει να περιλαµβάνει τουλάχιστον την πρακτική της χλωρής λίπανσης (επίσπορη καλλιέργεια µε ψυχανθή) και της χρήσης λιπασµάτων µε παρεµποδιστές.
4. Nα επιτύχουν µείωση του αποτυπώµατος άνθρακα στην καλλιέργειά τους, σε ποσοστό 20 % κατά το πρώτο έτος εφαρµογής της παρέµβασης (2026) σε σχέση µε το προηγούµενο έτος αναφοράς (2025) και στη συνέχεια να διατηρήσουν τη µείωση αυτή κατά τα επόµενα έτη δεσµεύσεων (2027 και 2028).
