Το όνομα Τσιτσιολίνα που στα Ελληνικά ήταν ταυτόσημο με την πορνογραφία ιδιαίτερα τη δεκαετία του ’80, στην πραγματικότητα δεν σημαίνει κάτι συγκεκριμένο. Προέρχεται από το ιταλικό ciccia ή ciccio, λέξεις που παραπέμπουν στο παχουλό, το χαριτωμένο, το τρυφερό, ενώ το υποκοριστικό -olina της χαρίζει μια σχεδόν παιδική, αθώα χροιά. Ένα όνομα γλυκό, παιχνιδιάρικο, σχεδόν αφελές. Και ακριβώς εκεί βρίσκεται η δύναμή του: στη συνειδητή του αντίφαση.
Η Cicciolina δεν ήταν απλώς ένα ψευδώνυμο σαν τα υπόλοιπα της τότε πορνογραφικής παραγωγής που παρέπεμπαν σε καταγωγή (Asia Carrera, India Allen κ.λπ.), σεξουαλικό συνειρμό (Christy Canyon, Tiffany Million κ.λπ.) ή αντιφάσεις (Stormy Daniels, Little Oral Annie κ.λπ.)· ήταν μια κατασκευή του μάρκετινγκ που ερχόταν σε πλήρη σύγκρουση με το περιεχόμενο που εκπροσωπούσε: Αθωότητα απέναντι στην ωμή σεξουαλικότητα· τρυφερότητα απέναντι στην πρόκληση· Ένα όνομα που δεν ορίζει, αλλά υπονοεί πριν τελικά μεταμορφωθεί σε σύμβολο.
Πίσω από αυτό το όνομα βρισκόταν η Ilona Staller, γεννημένη το 1951 στη Βουδαπέστη, μια γυναίκα που έμελλε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη αντιλαμβανόταν το σεξ, το σώμα και τη δημόσια εικόνα. Η ταινία «Diva Futura» της Giulia Louise Steigerwalt επιστρέφει σε αυτήν ακριβώς τη φιγούρα: όχι για να την εξιδανικεύσει, αλλά για να την επανατοποθετήσει στο πολιτισμικό της βάθος.
Η Τσιτσιολίνα υπήρξε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα της ποπ κουλτούρας των δεκαετιών του ’70 και του ’80. Με τα λουλούδια στα μαλλιά, το παιδικό χαμόγελο, τα χαρακτηριστικά δόντια και την εσκεμένη αφελή στάση, δημιούργησε μια περσόνα που διέλυε τα όρια ανάμεσα στο ερωτικό, το kitsch και το πολιτικό. Δεν επρόκειτο απλώς για την πορνογραφία που περνούσε από το σελιλόιντ στο βίντεο, αλλά για μια δημόσια performance που ανάγκαζε την κοινωνία να κοιταχτεί στον καθρέφτη της υποκρισίας της και να αντικρύσει ένα είδωλο παραμορφωμένο από το ιδεατό.
Κεντρικός άξονας της παρουσίας της ήταν η αποενοχοποίηση του σεξ. Σε μια Ιταλία βαθιά επηρεασμένη από την καθολική ηθική, η Τσιτσιολίνα μιλούσε ανοιχτά για την απόλαυση, το δικαίωμα στο σώμα και την ελευθερία της επιθυμίας. Το σοκ δεν προερχόταν μόνο από τις εικόνες, αλλά από το γεγονός ότι μια γυναίκα διεκδικούσε δημόσια τον έλεγχο της σεξουαλικής της αφήγησης.
Η κορύφωση αυτής της πρόκλησης ήρθε το 1987, όταν εξελέγη βουλευτής για μια πλήρη κοινοβουλευτική περίοδο (1987-1992) με το Ριζοσπαστικό Κόμμα (Partito Radicale). Η είσοδός της στο ιταλικό κοινοβούλιο δεν ήταν φάρσα, αλλά πολιτική πράξη. Έφερε (σ)το σώμα -κυριολεκτικά και συμβολικά- στο κέντρο της πολιτικής σκηνής, μιλώντας για ειρήνη, αφοπλισμό, δικαιώματα και σεξουαλική ελευθερία. Για πρώτη φορά, μια πορνοστάρ δεν ζητούσε αποδοχή· απαιτούσε ισότιμη παρουσία.
Η ταινία «Diva Futura» τοποθετείται επίσης στη χρυσή εποχή της βιντεοκασέτας, όταν το ιταλικό πορνό κυριαρχούσε παγκοσμίως. Στη δεκαετία του ’80, το VHS (γνωστές σε εμάς βιντεοκασέτες) επέτρεψαν τη μαζική διάδοση των ταινιών για ενήλικες, μετατρέποντας την Ιταλία (κυρίως αλλά όχι αποκλειστικά στην Ευρώπη) σε παγκόσμιο κόμβο παραγωγής ερωτικού θεάματος. Οι ταινίες της Τσιτσιολίνα ταξίδευαν σε όλο τον κόσμο, δημιουργώντας διεθνή είδωλα και μια βιομηχανία που συνδύαζε κινηματογραφική αισθητική, star system και σκανδαλώδη ελευθερία. Η Μπερλουσκόνια εποχή, έλαμπε ακριβώς επειδή υπήρχε η Τσιτσιολίνα και οι… Τσιτσιολίνες.
Παράλληλα, η Τσιτσιολίνα δοκίμασε το ταλέντο της και στη δισκογραφία, με τραγούδια που κινούνταν ανάμεσα στην πειραματική ποπ και την ειρωνική performance. Δεν επρόκειτο για μουσική καριέρα με συμβατικούς όρους, αλλά για ακόμη ένα μέσο επέκτασης της περσόνας της που κατέληγε σε ένα σχόλιο πάνω στο τι θεωρείται «σοβαρή» τέχνη και τι όχι.
Σήμερα, η Ilona Staller ζει μακριά από το επίκεντρο της δημοσιότητας, παραμένοντας ωστόσο μια ενεργή φωνή υπέρ των δικαιωμάτων των σεξεργατριών και της προσωπικής ελευθερίας. Δεν απολογείται για το παρελθόν της. Το υπερασπίζεται ως επιλογή. Όπως και τη φράση που συνοψίζει τη στάση ζωής της: «Non permettere mai che le parole degli altri ti definiscano. («Μην επιτρέψεις ποτέ τα λόγια των άλλων να σε ορίσουν.»)»
Στον επίλογο, η «Diva Futura»(όπως πλέον μπορούμε να την αποκαλούμε αφού αυτός ο χαρακτηρισμός τιτλοφορεί τη νέα ταινία για τη ζωή της και το φαινόμενο της) λειτουργεί αναπόφευκτα και ως σχόλιο για το σήμερα. Η ιταλική πορνογραφία έχει αλλάξει ριζικά: από συλλογική κινηματογραφική εμπειρία και βιομηχανία εικόνων, έχει μετατραπεί σε ατομικό, ψηφιακό, συχνά ανώνυμο περιεχόμενο. Εξαιτίας αυτού δε, στην εποχή του στριμαρίσματος, η αισθητική του φιλμ, το star system, η αφήγηση και η υλικότητα της εικόνας έχουν σχεδόν εξαφανιστεί.
Ίσως γι’ αυτό ένα μεγάλο μέρος του κοινού νοσταλγεί την εποχή της βιντεοκασέτας και του φιλμ. Όχι μόνο για το σεξ, αλλά για την αίσθηση τελετουργίας, για την αναμονή, για την υλικότητα της εικόνας, για την εποχή που ακόμη και η πρόκληση είχε πρόσωπο και ταυτότητα. Η Τσιτσιολίνα ανήκει σε εκείνον τον κόσμο, έναν κόσμο πιο αργό, πιο απτό, πιο επικίνδυνα ελεύθερο.
Το «Diva Futura», σε σκηνοθεσία Giulia Louise Steigerwalt, με τους Pietro Castellitto, Barbara Ronchi, Denise Capezza, Tesa Litvan και Lidija Kordić, κυκλοφορεί στους κινηματογράφους της Ιταλίας στις 6 Φεβρουαρίου, ελπίζοντας να «τσιμπήσει» και το ρομαντικό κοινό που θα ψάχνει αφορμή για να γιορτάσει αντισυμβατικά τη γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου. Η δημιουργία είναι μια παραγωγή των PiperFilm, Grøenlandia με τη συμμετοχή της Rai Cinema, (σ.σ. ναι, η κρατική τηλεόραση της Ιταλίας, τολμά και δείχνει το δρόμο -ελπίζουμε- και σε τέτοιες αφηγήσεις) που δεν κοιτά απλώς «πίσω» (στο παρελθόν), αλλά μας αναγκάζει να αναρωτηθούμε τι χάθηκε, και τι φοβόμαστε πια να δείξουμε απενοχοποιημένα.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
