Σε μία προσπάθεια να διατηρηθούν οι ήπιοι τόνοι στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τόσο ο Κυριάκος Μητσοτάκης όσο και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πρόβαλαν τις θέσεις (και τις διαφορές) των δύο χωρών με διπλωματικό τρόπο, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στη θετική ατζέντα και στις διμερείς συμφωνίες που υπογράφηκαν στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας στην Αγκυρα.
Ο κ. Μητσοτάκης, στις κοινές δηλώσεις των δύο ηγετών, αναφερθείς εμμέσως στο casus belli, τόνισε ότι ήρθε η ώρα να αρθεί «κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική, στις μεταξύ μας σχέσεις», προσθέτοντας με νόημα: «Αν όχι τώρα, πότε;».
Σε ό,τι αφορά τα ζητήματα κυριαρχίας, επανέλαβε ότι η Ελλάδα αναγνωρίζει ως μόνη διαφορά την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, σημειώνοντας ότι οι συνθήκες θα επιτρέψουν την εξέταση του θέματος στο κατάλληλο πλαίσιο. Για το Κυπριακό, δήλωσε ότι η ελληνική θέση είναι γνωστή, ενώ για τη μειονότητα στη Θράκη τόνισε ότι πρόκειται για θρησκευτική μειονότητα και ότι οι Eλληνες μουσουλμάνοι της Θράκης ζουν αρμονικά με τους συμπολίτες τους.
Υπογράμμισε ότι οι δύο χώρες, σε ένα ρευστό και μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον, οφείλουν να επενδύσουν στον διάλογο και στις σχέσεις καλής γειτονίας.
Κάνοντας απολογισμό των τελευταίων ετών, υπενθύμισε ότι από το 2023 οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει να κινηθούν σε τρεις πυλώνες: τον πολιτικό διάλογο, τη θετική ατζέντα και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
«Ως γειτονικές χώρες καλούμαστε να χειριζόμαστε τα προβλήματά μας με ψυχραιμία και υπευθυνότητα», ανέφερε, τονίζοντας ότι ακόμη και όταν υπάρχουν διαφωνίες «δεν πρέπει να οδηγούμαστε σε κρίσεις και εντάσεις».
Αναφερόμενος στις συμφωνίες που υπεγράφησαν, σημείωσε ότι «διευρύνεται η συνεργασία μας με τις νέες πρωτοβουλίες», επισημαίνοντας ότι πρόκειται για βήματα προόδου που «δεν ήταν αυτονόητα ούτε δεδομένα» και πραγματοποιήθηκαν χάρη στην προσπάθεια και των δύο πλευρών.
Στο μεταναστευτικό, ο πρωθυπουργός μίλησε για καλή συνεργασία, επισημαίνοντας ότι οι ροές στο Ανατολικό Αιγαίο έχουν μειωθεί κατά 60%. Τόνισε ότι η καταπολέμηση των δικτύων διακινητών αποτελεί σταθερό στόχο των δύο κρατών και έκανε αναφορά στην τραγωδία της Χίου ως υπενθύμιση της ανάγκης για συντονισμένη δράση.
Eδωσε επίσης έμφαση στην οικονομική διάσταση των σχέσεων, μιλώντας για επενδύσεις τόσο Τούρκων στην Ελλάδα όσο και Ελλήνων στην Τουρκία και θέτοντας ως στόχο το διμερές εμπόριο να φτάσει τα 10 δισ. ευρώ. Χαρακτήρισε, δε, επιτυχημένο το μέτρο της χορήγησης βίζας σε Τούρκους πολίτες για επισκέψεις στα ελληνικά νησιά.
Η λεπτό προς λεπτό κάλυψη των εξελίξεων
«Η μοίρα μάς όρισε να ζούμε στην ίδια γειτονιά»
«Κλείνω, αγαπητέ Ταγίπ, με τη σκέψη ότι η μοίρα μάς όρισε να ζούμε στην ίδια γειτονιά», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ολοκληρώνοντας τις δηλώσεις του. Τόνισε την ανάγκη να οικοδομηθεί «ένα αύριο ειρήνης, ευημερίας και προόδου των χωρών μας», παραπέμποντας στον δρόμο που άνοιξαν ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ. «Θα χαρώ να σας δω στην Ελλάδα, στο επόμενο Συμβούλιο Συνεργασίας», κατέληξε, προσκαλώντας τον Τούρκο πρόεδρο στην Αθήνα.
Οι κοινές δηλώσεις των δύο ηγετών
- Αξίζει να σημειωθεί ότι Ερντογάν και Μητσοτάκης είχαν κατ’ ιδίαν συνάντηση 1,5 ώρας ενώ ταυτόχρονα εξελίχθηκε η συνάντηση των δέκα Ελλήνων υπουργών που μετείχαν στην αποστολή με τους Τούρκους ομολόγους τους.
«Τα προβλήματα δεν είναι άλυτα»
Από την πλευρά του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπογράμμισε ότι οι δύο ηγέτες είχαν συμφωνήσει ήδη από το 2023 να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας, σημειώνοντας ότι οι συμφωνίες που υπεγράφησαν ενισχύουν τη βάση των διμερών σχέσεων. Τόνισε ότι θα καταβληθεί προσπάθεια για την αύξηση του διμερούς εμπορίου στα 10 δισ., ενώ αναφέρθηκε στις επαφές των επιχειρηματικών συμβουλίων των δύο χωρών.
Για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, δήλωσε ότι οι θέσεις της Τουρκίας τέθηκαν «ανοιχτά και ειλικρινά», υποστηρίζοντας ότι τα ζητήματα, «αν και περίπλοκα, δεν είναι άλυτα στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, εφόσον υπάρχει καλή θέληση, εποικοδομητικός διάλογος και βούληση επίλυσης».
Παράλληλα, ανέφερε ότι μετέφερε τις προσδοκίες της τουρκικής πλευράς για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος, καθώς και για την «τουρκική μειονότητα» της Δυτικής Θράκης.
Οι δύο ηγέτες αναφέρθηκαν και στις περιφερειακές εξελίξεις, από τον πόλεμο στην Ουκρανία έως τη Μέση Ανατολή, με τον κ. Μητσοτάκη να δηλώνει ότι η Ελλάδα στηρίζει τη λύση των δύο κρατών στο Παλαιστινιακό και δεν υποστηρίζει την προσάρτηση της Δυτικής Οχθης από το Ισραήλ, και τον κ. Ερντογάν να επαναλαμβάνει τη θέση της Αγκυρας υπέρ μιας δίκαιης λύσης δύο κρατών.
- Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με την επιβεβαίωση της πρόθεσης διατήρησης των διαύλων επικοινωνίας και της συνέχισης των επαφών, σε μια περίοδο κατά την οποία και οι δύο πλευρές εμφανίζονται να επιδιώκουν σταθερότητα και αποφυγή νέων εντάσεων.
Η κοινή δήλωση Ελλάδας – Τουρκίας
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Τουρκίας, Α.Ε. κ. Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, και ο Πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας, Α.Ε. κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, συναντήθηκαν στην Αγκυρα στις 11 Φεβρουαρίου 2026 στο πλαίσιο της 6ης συνεδρίασης του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας.
Οι δύο Ηγέτες συμπροήδρευσαν της συνεδρίασης της έκτης συνάντησης του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, με τη συμμετοχή των Υπουργών Εξωτερικών ως συντονιστών και των Υπουργών αρμόδιων για Θησαυροφυλάκιο και Οικονομικά/Οικονομία και Οικονομικά· Εσωτερικών/Μετανάστευσης και Ασύλου, Προστασίας του Πολίτη, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας· Πολιτισμού και Τουρισμού/Πολιτισμού· Εθνικής Παιδείας/Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού· Βιομηχανίας και Τεχνολογίας/Ανάπτυξης, Υποδομών και Μεταφορών· και Εμπορίου.
Οι δύο Ηγέτες σημείωσαν τα ακόλουθα:
- Η Τουρκία και η Ελλάδα τόνισαν εκ νέου ότι είναι αποφασισμένες να καλλιεργήσουν φιλικές σχέσεις και καλή γειτονία, αμοιβαίο σεβασμό, ειρηνική συνύπαρξη και κατανόηση, σύμφωνα με τη «Διακήρυξη των Αθηνών για τις Φιλικές Σχέσεις και την Καλή Γειτονία», η οποία υπογράφηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2023 στην Αθήνα, κατά την 5η συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας. Οι δύο χώρες δεσμεύονται να προωθήσουν περαιτέρω τις διμερείς σχέσεις και να διευρύνουν τους τομείς συνεργασίας.
- Η Τουρκία και η Ελλάδα επανεπιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για τη βελτίωση των αποτελεσματικών διαύλων και μηχανισμών επικοινωνίας σε όλα τα επίπεδα, καθώς και για την εξάλειψη αδικαιολόγητων πηγών έντασης, προκειμένου να αποφεύγονται ενδεχόμενη κλιμάκωση και οι κίνδυνοι για την επιτυχή διαχείριση των διμερών τους σχέσεων.
- Και οι δύο πλευρές επανέλαβαν ότι η διευρυμένη διμερής συνεργασία, με πλήρη σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, θα ενισχύσει περαιτέρω την περιφερειακή ειρήνη, σταθερότητα και ευημερία και θα τονώσει την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής.
- Υπό το πρίσμα της αύξησης του διμερούς εμπορικού τους όγκου και της οικονομικής συνεργασίας, οι δύο χώρες συμφώνησαν να ενισχύσουν περαιτέρω τους εμπορικούς τους δεσμούς και να επιτύχουν τον στόχο των 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ σε διμερή εμπορικό όγκο έως το τέλος της δεκαετίας. Προς τον σκοπό αυτό δεσμεύθηκαν να εντείνουν την αλληλεπίδραση μεταξύ των αντίστοιχων επιχειρηματικών τους κοινοτήτων, με ιδιαίτερη έμφαση στις δραστηριότητες του Ελληνοτουρκικού Κοινού Επιχειρηματικού Συμβουλίου, καθώς και άλλων συναφών επιχειρηματικών ενώσεων και των οργανισμών προώθησης επενδύσεων των δύο χωρών.
- Η Τουρκία και η Ελλάδα χαιρέτισαν τη συνέχιση του προσωρινού καθεστώτος θεωρήσεων Σένγκεν βραχείας διαμονής, με στόχο τη διευκόλυνση των τουριστικών επισκέψεων Τούρκων υπηκόων σε δώδεκα ελληνικά νησιά του Αιγαίου.
- Η Τουρκία και η Ελλάδα επιβεβαίωσαν ότι, πέραν της υφιστάμενης διμερούς συνεργασίας για την καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης, ο τριμερής μηχανισμός συνεργασίας, ο οποίος περιλαμβάνει και τη Βουλγαρία, έχει αποδώσει θετικά αποτελέσματα. Οι δύο χώρες υπογράμμισαν τη σημασία της συνέχισης και περαιτέρω ενίσχυσης της συνεργασίας σε αυτόν τον τομέα.
- Και οι δύο πλευρές υπογράμμισαν τη σημασία και την αναγκαιότητα ανάπτυξης της διεθνούς συνεργασίας για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος.
- Αμφότερες οι χώρες εξέφρασαν την αποφασιστικότητά τους να αξιολογήσουν τις υφιστάμενες δυνατότητες συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας –ιδίως στη διασύνδεση ηλεκτρικής ενέργειας και στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας– με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας.
- Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τη συνεργασία τους για τον εκσυγχρονισμό κρίσιμων διασυνοριακών οδικών και σιδηροδρομικών διαδρόμων. Τα έργα αυτά ενισχύουν ουσιαστικά την ασφάλεια, την αξιοπιστία και τη χωρητικότητα τόσο των επιβατικών όσο και των εμπορευματικών μεταφορών, δημιουργώντας ταυτόχρονα τις τεχνικές και επιχειρησιακές προϋποθέσεις για ισχυρότερη διασυνδεσιμότητα μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, καθώς και με την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, και για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των περιφερειακών εφοδιαστικών αλυσίδων. Στο πλαίσιο αυτό, οι δύο πλευρές εξέτασαν την πρόοδο του έργου κατασκευής δεύτερης διασυνοριακής γέφυρας στους Κήπους – Υψαλα, κατόπιν της Συμφωνίας του 2006. Η συνολική και αποτελεσματική διασύνδεση του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών με το οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο μεταφορών της Τουρκίας αναγνωρίζεται ως κρίσιμη για τη διασφάλιση ομαλής ροής της κυκλοφορίας, διαλειτουργικότητας των συστημάτων και περαιτέρω ενίσχυσης της διασυνοριακής συνεργασίας.
- Η Τουρκία και η Ελλάδα επανέλαβαν τη διαρκώς αυξανόμενη σημασία των αναδυόμενων τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένων της τεχνητής νοημοσύνης και της ψηφιοποίησης, στον οικονομικό και στρατηγικό τομέα. Και οι δύο πλευρές επανεπιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για ενίσχυση της συνεργασίας στην επιστήμη, την τεχνολογία, την έρευνα και την καινοτομία, μέσω της υλοποίησης διμερούς προγράμματος συνεργασίας στην επιστήμη και την τεχνολογία.
- Η Τουρκία και η Ελλάδα συμφώνησαν να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους για τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων στη λεκάνη απορροής του ποταμού Meriç/Εβρου, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Στο πλαίσιο αυτό, οι δύο χώρες αποφάσισαν να επανενεργοποιήσουν την ad hoc Κοινή Επιτροπή που συστάθηκε βάσει της Κοινής Δήλωσης του υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής της Ελληνικής Δημοκρατίας και του υπουργού Περιβάλλοντος και Δασών της Δημοκρατίας της Τουρκίας, η οποία υπογράφηκε στην Αθήνα στις 14 Μαΐου 2010, με στόχο τη διασφάλιση της προστασίας και της βιώσιμης χρήσης του ποταμού Meriç/Εβρου. Οι δύο πλευρές εξέφρασαν επίσης την κοινή τους δέσμευση για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων των πλημμυρών στη λεκάνη απορροής του ποταμού Meriç/Εβρου, σε συνεργασία και με το άλλο παρόχθιο κράτος.
- Η Τουρκία και η Ελλάδα επανέλαβαν τη δέσμευσή τους να εργαστούν εποικοδομητικά στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ ως δύο Σύμμαχοι, μεταξύ άλλων ενόψει της Συνόδου Κορυφής της Αγκυρας που θα πραγματοποιηθεί στις 7-8 Ιουλίου 2026 στην Τουρκία.
- Οι δύο πλευρές αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τις σχέσεις Τουρκίας – Ε.Ε.
- Οι δύο χώρες συμφώνησαν να επεκτείνουν τη συνεργασία τους σε διεθνείς οργανισμούς και, στον βαθμό του δυνατού, να υποστηρίζουν αμοιβαία τις υποψηφιότητές τους σε διεθνείς πλατφόρμες.
- Οι δύο Ηγέτες είχαν επίσης εκτενή ανταλλαγή απόψεων για διμερή ζητήματα, καθώς και για περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις. Συμφώνησαν να διατηρήσουν τη δυναμική στον Πολιτικό τους Διάλογο, στη Θετική Ατζέντα/Κοινό Σχέδιο Δράσης και στις συζητήσεις για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
Χουριέτ: «Με καλή θέληση δεν υπάρχει άλυτο πρόβλημα», λέει ο Ερντογάν
Με τίτλο «Με καλή θέληση δεν υπάρχει άλυτο πρόβλημα», η Hürriyet προβάλλει τις δηλώσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μετά την τελετή υπογραφής συμφωνιών και την κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Η τουρκική εφημερίδα δίνει έμφαση στην αναφορά του Τούρκου προέδρου ότι τα ζητήματα του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου «είναι μεν περίπλοκα, αλλά δεν είναι άλυτα στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου», εφόσον υπάρχει «καλή θέληση, εποικοδομητικός διάλογος και βούληση επίλυσης». Καταγράφει επίσης τη φράση του ότι με τον Έλληνα πρωθυπουργό υπάρχει σύγκλιση ως προς τη σημασία του διαλόγου.
Η Χουριέτ υπενθυμίζει την επίσκεψη Ερντογάν στην Αθήνα στις 7 Δεκεμβρίου 2023 και τη «Διακήρυξη των Αθηνών», σημειώνοντας ότι σήμερα εξετάστηκε πώς μπορεί να προωθηθεί περαιτέρω η «θετική ατζέντα». Αναφέρει ότι τα έγγραφα που υπεγράφησαν αναμένεται να ενισχύσουν τη βάση των διμερών σχέσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον στόχο αύξησης του διμερούς εμπορίου από τα περίπου 7 δισ. δολάρια στα 10 δισ., καθώς και στις επαφές των επιχειρηματικών συμβουλίων των δύο χωρών.
Στο ρεπορτάζ προβάλλεται επίσης η τοποθέτηση Ερντογάν για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος, αλλά και οι αναφορές του στη «τουρκική μειονότητα» της Δυτικής Θράκης, με την εφημερίδα να σημειώνει ότι μετέφερε τις προσδοκίες της Άγκυρας για πλήρη αξιοποίηση θρησκευτικών ελευθεριών και εκπαιδευτικών δικαιωμάτων.
Σε ό,τι αφορά τα περιφερειακά ζητήματα, η Χουριέτ υπογραμμίζει τη δήλωση του Τούρκου προέδρου ότι η συμμετοχή της Τουρκίας στις ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες είναι προς «κοινό συμφέρον» των δύο χωρών. Προβάλλει επίσης την απόρριψη από την Άγκυρα των «τελευταίων αποφάσεων του Ισραήλ» για τη Δυτική Όχθη και την επαναβεβαίωση της τουρκικής στήριξης στη λύση των δύο κρατών για το Παλαιστινιακό, με αναφορά και στον ρόλο της Ελλάδας ως μη μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την περίοδο 2025-2026.
Συνολικά, η τουρκική εφημερίδα παρουσιάζει τη συνάντηση ως σημαντική, δίνοντας έμφαση στη ρητορική περί διαλόγου και καλής θέλησης, χωρίς όμως να αποφεύγει τις πάγιες τουρκικές θέσεις στα επίμαχα ζητήματα.
Οι συμφωνίες που υπεγράφησαν
Επτά κείμενα υπεγράφησαν στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ) Ελλάδας – Τουρκίας, που πραγματοποιήθηκε σήμερα, στην Αγκυρα.
Τα κείμενα είναι τα εξής:
1. Κοινή Δήλωση ανάμεσα στην Κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας και την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Τουρκίας.
2. Μνημόνιο Κατανόησης για τη συνεργασία στον τομέα του Πολιτισμού.
3. Κοινή Δήλωση για τη Συνεργασία των υπουργείων Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου.
4. Κοινή Δήλωση για τη συνεργασία ανάμεσα στο «Enterprise Greece» και το «Invest in Turkiye».
5. Κοινή Δήλωση για την έναρξη του προγράμματος διμερούς συνεργασίας στην έρευνα και την τεχνολογία.
6. Κοινή Δήλωση για την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της ετοιμότητας έναντι σεισμών.
7. Koινή Δήλωση για τη δρομολόγηση ακτοπλοϊκής σύνδεσης ανάμεσα στα λιμάνια της Θεσσαλονίκης και της Σμύρνης.
