Πόσο εύκολο είναι για τον Ντόναλντ Τραμπ να αποσύρει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ; Η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι περίπλοκη και εξαρτάται από τη βούληση του πλανητάρχη, τη νομοθεσία των ΗΠΑ και τον εν εξελίξει πόλεμο στο Ιράν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ξανά αυτή την εβδομάδα σε συνέντευξή του στην βρετανική εφημερίδα Telegraph ότι σκέφτεται σοβαρά το ενδεχόμενο αυτό, εμφανώς ενοχλημένος από την άρνηση των συμμάχων να συνδράμουν στον πόλεμο στο Ιράν και την ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ.
Χαρακτήρισε μάλιστα τη συμμαχία «χάρτινη τίγρη» -ότι δηλαδή μοιάζει τρομακτική και ισχυρή αλλά επί της ουσίας είναι μόνο λόγια.
«Και ο Πούτιν το ξέρει αυτό…» δήλωσε επίσης με νόημα ο Αμερικανός πρόεδρος.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Ντόναλντ Τραμπ ασκεί δριμεία κριτική στους νατοϊκούς συμμάχους· η επικριτική ρητορική του είχε ξεκινήσει από την πρώτη του κιόλας θητεία.
Τι λέει η αμερικανική νομοθεσία
Νόμος του 2024 απαγορεύει στους προέδρους των ΗΠΑ να αποσύρουν τη χώρα από τη βορειοατλαντική συμμαχία χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των 2/3 της γερουσίας.
Με βάση τους «αριθμούς» της Γερουσίας ακόμα και αν όλοι οι Ρεπουμπλικάνοι ψηφίσουν υπέρ, θα πρέπει να ανάψουν το πράσινο φως και 14 Δημοκρατικοί -κάτι που μάλλον είναι απίθανο.
Άλλωστε και ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι εμφανίζονται διστακτικοί στην αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμμαχία, με τον Γερουσιαστή Θομ Τίλις να προχωρά σε προειδοποιήσεις κατά τη διάρκεια της εβδομάδας.
Tο αμερικανικό Κογκρέσο
Το αμερικανικό Κογκρέσο
«Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν μπορεί να βγει από το ΝΑΤΟ. Μπορεί όμως να δηλητηριάσει το πηγάδι. Και μπορεί να καταστήσει τη συμμαχία μη λειτουργική, αν το θέλει» δήλωσε χαρακτηριστικά σε συνέντευξή του στο ABC News.
Είπε, επίσης, ότι ο πρόεδρος θα πρέπει να μιλήσει με τους στρατηγούς του και να τους ρωτήσει εάν είναι καλή ιδέα να διαλυθεί η σχέση των ΗΠΑ με το ΝΑΤΟ.
«Δύσκολα θα βρει έναν που να συμφωνεί με αυτό, γιατί υπάρχει τεράστιο, τεράστιο ρίσκο σε αυτό. Αμερικανικές ζωές έχουν σωθεί από τη νατοϊκή συμμαχία και αμερικανικές ζωές θα χαθούν –και μάλιστα πολλές- χωρίς αυτήν» υπογράμμισε ο Ρεπουμπλικανός.
Άρα θεωρητικά δεν είναι και τόσο εύκολο να αποχωρήσουν οι ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος όμως έχει αποδείξει ότι δεν φοβάται να παρακάμψει το κογκρέσο, όπως άλλωστε έκανε όταν επιτέθηκε στο Ιράν, αγνοώντας το «Ψήφισμα Πολεμικών Εξουσιών» του 1973.
Σε περίπτωση που όντως προχωρήσει μονομερώς, τότε η υπόθεση θα κριθεί στα Δικαστήρια και νομικοί εκτιμούν ότι η απόφαση είναι πολύ πιθανό να ανατραπεί.
Η ανησυχία των συμμάχων και το «πρόβλημα» Ιράν
Οι νέες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για το ΝΑΤΟ προκάλεσαν «πονοκέφαλο» στους συμμάχους, οι οποίοι ανησυχούν κυρίως επειδή θα χάσουν την «πυρηνική ομπρέλα» των ΗΠΑ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ
(Doug Mills/The New York Times via AP Pool)
Το πυρηνικό οπλοστάσιο της Αμερικής είναι πολύ μεγαλύτερο από αυτά της Βρετανίας και της Γαλλίας ενώ οι δεκάδες βάσεις των ΗΠΑ στην Ευρώπη και την Τουρκία λειτουργούν αποτρεπτικά σε στρατιωτικές επιθέσεις.
Σε περίπτωση που η Ουάσινγκτον όντως προχωρήσει σε αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, τότε η ευρωπαϊκή άμυνα θα αποδυναμωθεί αισθητά.
Οι ΗΠΑ αυτή τη στιγμή διατηρούν στρατεύματα 65.700 – 85.000 ατόμων στην Ευρώπη, που υπηρετούν σε 31 μόνιμες βάσεις και 19 στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, ο Αμερικανός πρόεδρος θα πρέπει να διατηρήσει στρατεύματα 76.000 ατόμων στην Ευρώπη εκτός εάν η απόσυρσή τους διαρκέσει λιγότερο από 45 ημέρες ή λάβει το «πράσινο φως» από το Κογκρέσο.
Έτσι, εάν ο Ντόναλντ Τραμπ ακολουθούσε το γράμμα του νόμου τότε θα μπορούσε να αποσύρει έως 9.000 στρατιώτες.
«Κάτι τέτοιο ναι μεν θα είχε αντίκτυπο στη συμμαχία αλλά όχι καταστροφικές συνέπειες» δήλωσε στην πολιτική ιστοσελίδα Politico ο Εντ Άρνολντ, ανώτερος αναλυτής σε θέματα άμυνας του Royal United Services Institute think tank και πρώην αξιωματούχος του ΝΑΤΟ.
Αμερικανοί αλεξιπτωτιστές (ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ)
AP Photo/Gerry Broome
Όπως τόνισε ο ίδιος, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν τις δυνάμεις αυτές ή να εγκαταστήσουν συστήματα, όπως πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, για να αναπληρώσουν καλύψουν το κενό ασφαλείας.
Ακόμη και αυτό το σενάριο, όμως, θεωρείται μάλλον απίθανο, δεδομένου ότι ο Αμερικανός πρόεδρος χρειάζεται τώρα τις στρατιωτικές βάσεις στην Ευρώπη, ώστε να μπορεί να συνεχίσει τον πόλεμο στο Ιράν.
«Αν αποφασίσουν να επεκτείνουν τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, τότε (σ.σ. οι βάσεις) θα είναι πολύ χρήσιμες για να μπορούν να μετακινούνται…» δήλωσε ο Άρνολντ, εξηγώντας ότι αυτό είναι και το σημείο όπου η πολιτική βούληση του προέδρου θα έρθει σε σύγκρουση με τις επιχειρησιακές ανάγκες του Πενταγώνου.
«Αν πάρεις τα στρατεύματά και τους ειδικούς σου από εκεί που τους χρειάζεσαι, τότε μπορεί να βλάψεις τις δικές σου επιχειρήσεις» κατέληξε λέγοντας ο αναλυτής.
