Μετά την υπογραφή της συμφωνίας ΕΕ-Ινδίας, η Ουάσιγκτον, φανερά οργισμένη κατήγγειλε αμέσως την «ευρωπαϊκή υποκρισία» για αγορά διυλισμένου από Ινδούς ρωσικού πετρελαίου. Το μπλοκ πράγματι κατάφερε να δώσει τα χέρια με το Νέο Δελχί, για να πέσουν υπογραφές για τη συμφωνία εμπορίου, αλλά έχοντας νερώσει το κρασί του και αφήνοντας ερωτηματικά για τους ελέγχους στην εφαρμογή της.
Επιχειρώντας ο πρώην διευθυντής διεθνών σχέσεων τη Κομισιόν και διαπραγματευτείς εμπορικών συμφωνιών, Τζον Καρλ, να αποτιμήσει τη συμφωνία στο Euobserver, απορρίπτει τον χαρακτηρισμό «μητέρα των συμφωνιών». Γιατί;
Καταρχάς, δεν υπάρχουν από πλευράς Ινδίας αυστηρές δεσμεύσεις βιωσιμότητας, με «απειλή» εμπορικών κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Η Ευρώπη έχοντας ήδη υποχωρήσει από τους φιλόδοξους περιβαλλοντικούς στόχους ίδιο, αναγκάστηκε να υποχωρήσει και στη συμφωνία με την Ινδία, ειδάλλως η τελευταία δεν θα δεχόταν.
«Η Ινδία, για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, βρέθηκε σε θέση να χρειάζεται συμφωνία αλλά και να έχει τη δύναμη να υπαγορεύσει τους όρους της.Η ανάγκη προκύπτει εν μέρει από την επιβράδυνση των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ μετά την «τιμωρία» του Τραμπ με δασμούς 50% επειδή το Νέο Δελχί αγόραζε ρωσικό πετρέλαιο».
«Το Green Deal ανήκει τόσο πολύ στην προηγούμενη Επιτροπή. Το είχα προβλέψει αυτό πριν από ένα-δυο χρόνια.
Έτσι, στο τέλος επικράτησε ο πραγματισμός: το κεφάλαιο για τη βιωσιμότητα σε αυτή τη ΣΕΕ είναι μετριοπαθές, αντικαθιστά τον εξαναγκασμό με τη συνεργασία και, άρα, είναι αποδεκτό για την Ινδία».
Δεύτερη ευρωπαϊκή υποχώρηση
Δεύτερον, δεύτερος συμβιβασμός για να κλείσει η συμφωνία ήταν η αποδοχή από την Ευρώπη να εξαιρεθούν τα περισσότερα αγροτικά προϊόντα.
Ο βαριά προστατευμένος γαλακτοκομικός τομέας της Ινδίας μένει ανέγγιχτος, ενώ η Ευρώπη, σε αντάλλαγμα, εξαίρεσε από τη συμφωνία το βοδινό, τη ζάχαρη, τα πουλερικά και το ρύζι, όλα ευαίσθητοι κλάδοι στην Ευρώπη.
Ο ειδικός υπενθυμίζει ότι ακόμη και μέτριες παραχωρήσεις προς τη Mercosur πυροδότησαν βίαιες αγροτικές διαμαρτυρίες στους δρόμους της Ευρώπης, συμβάλλοντας στο μπλοκάρισμα της συμφωνίας με τη Mercosur.
Άρα, πέρα από τους γαλακτοπαραγωγούς, λέει οι Ευρωπαίοι αγρότες θα είναι ευχαριστημένοι με αυτή τη συμφωνία, αν και το θεωρεί κακό «προστατευτικό» προηγούμενο ο ίδιος.
Δεν πρόκειται για τεκτονική μετατόπιση
Ο Κλαρκ αμφιβάλει ότι πρόκειται για μια συμφωνία που σηματοδοτεί μια τεκτονική μετατόπιση στο παγκόσμιο εμπόριο, δηλαδή ότι οι δύο μεγαλύτερες δημοκρατίες του κόσμου, η δεύτερη και η τέταρτη οικονομία, προβάλλουν κοινές αξίες απέναντι σε μια «ατίθαση» Αμερική και μια εχθρική Κίνα.
Τείνει να πιστέψει ότι πρόκειται «για μια πραγματιστική συναλλαγή που ενισχύει τους εξαγωγείς και τους επενδυτές και των δύο πλευρών, δίνοντας σε καθεμία μια θετική οικονομική αφήγηση για να την παρουσιάσει στη Moody’s, ενώ «σπρώχνει κάτω από το χαλί» σοβαρές πολιτικές διαφορές».
Ως προς αυτές, ο πρώην αξιωματούχος θυμίζει ότι η Ινδία στηρίζει τη Ρωσία, η δε ΕΕ εγκατάλειψε ουσιαστικά τους Παλαιστινίους της Γάζας, η δε Ινδία διώκει μουσουλμανικές μειονότητες και τις ευρύτερες πολιτικές διαφορές Ινδίας και Ευρώπης.
Τα θολά σημεία της εφαρμογής
Σίγουρα θα εξαρτηθούν πολλά από την εφαρμογή τα επόμενα χρόνια, αλλά ένας βαθμός ανησυχίας υπάρχει δεδομένου ότι πολλά θέματα αφέθηκαν αργότερα προς τακτοποίηση, όπως, η πρόσβαση στον χάλυβα, οι δημόσιες προμήθειες, οι ψηφιακοί κανόνες και το σύστημα εμπορίας εκπομπών.
Δεν είναι ασυνήθιστο οι εμπορικές συμφωνίες να κλείνουν, αναβάλλοντας αγκαθωτά ζητήματα, ωστόσο από την εμπειρία του Κλαρκ αυτό είναι ριψοκίνδυνο, δηλαδή όταν οι πολιτικοί ηγέτες, λένε μετά: «Οι υπηρεσίες μας θα “δέσουν” τα υπόλοιπα…».
«Αυτή η προσέγγιση καθυστέρησε την ολοκλήρωση των συμφωνιών ΕΕ–Mercosur και ΕΕ–Μεξικού κατά δύο χρόνια, επειδή τα ζητήματα που «πετιούνται» στα βαθιά χόρτα είναι σχεδόν πάντα δύσκολα» αναφέρει.
Το πρόβλημα όμως, όπως υπογραμμίζει ο ίδιος, είναι ότι «η Κομισιόν έχει τη συνήθεια να διαπραγματεύεται συμφωνίες με ενθουσιασμό -από προσωπική εμπειρία είναι η πιο απολαυστική δουλειά στην Επιτροπή- αλλά βαριέται το πεζό έργο της εφαρμογής και δεν του διαθέτει τους αναγκαίους πόρους».
Το μπλοκ υπογράφει συμφωνίες αλλά δεν διαθέτει ενέργεια, πόρους για πλήρη και πιστή εφαρμογή τα επόμενα χρόνια.
«Όλες εκείνες οι επιτροπές παρακολούθησης. Όλες εκείνες οι χρονοβόρες προτάσεις αναπτυξιακής συνεργασίας, που εξαρτώνται από το ποιος κρατά το «πορτοφόλι». Τόση εφαρμογή να πέφτει στους ώμους υπερφορτωμένων αντιπροσωπειών της ΕΕ, χωρίς ιδιαίτερη τεχνογνωσία σε δημόσιες προμήθειες ή διαχείριση δασών ή τελωνειακές μεταρρυθμίσεις ή χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες».
Με τη συμφωνία με την Ινδία, όπως και με τη Mercosur στο μέλλον, πρέπει να διατεθούν σοβαροί πόροι και πολιτική δέσμευση υψηλού επιπέδου για την εφαρμογή.
