Έχοντας αναδειχθεί στον πιο αντιδημοφιλή Βρετανό πρωθυπουργό από το 1977, ο Κιρ Στάρμερ φαίνεται να βρίσκεται κοντά στην πτώση. Ο λόγος είναι η ριζική αναδιοργάνωση της τοπικής αυτοδιοίκησης βάσει των οδηγιών μιας συμβουλευτικής εταιρείας. Γιατί όμως εκφράζονται φόβοι ότι η Γηραιά Αλβιόνα βρίσκεται μπροστά σε ένα φιάσκο τη στιγμή που αναβάλλονται πολλές τοπικές εκλογές;
Ειδικότερα, η Λευκή Βίβλος για την Αποκέντρωση στην Αγγλία, δημοσιευμένη πριν από λίγο περισσότερο και βρίσκεται στο στάδιο διαβουλεύσεων, υιοθετεί τα συμπεράσματα έκθεση της συμβουλευτής PWC που είχε δημοσιευτεί το 2020.
Η βασική αρχή εκείνης της έκθεσης συμπυκνώνεται στη φράση «όσο μεγαλύτερο, τόσο καλύτερο», δείχνοντας πως προκρίνει μια λογική «οικονομίας κλίμακας» ενώνοντας δήμους, κομητείες κτλ σε μεγαλύτερες περιφερειακές ενότητες.
Ο Βρετανός δημοσιογράφος στο Unherd, Άαρον Μπαστάνι εξηγεί πως οι μεγαλύτερες αρχές μπορούν καλύτερα να σχεδιάσουν μακροπρόθεσμα και να προσλάβουν τους κατάλληλους ανθρώπους, και αν η Αγγλία πρόκειται να αποκτήσει περισσότερους μητροπολιτικούς δημάρχους -που γενικά έχουν πετύχει- τότε οι συνδυασμένες αρχές που αυτοί εποπτεύουν θα χρειάζονταν πιο εξορθολογισμένα, ομοιόμορφα μέρη.
Επίσης, η PWC ισχυρίζεται ότι ο φορολογούμενος θα εξοικονομούσε πάνω από 700 εκατ. λίρες τον χρόνο.
Ωστόσο, για τον Μπαστάνι «είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι μια μόνο έκθεση, που συντάχθηκε πριν από πέντε χρόνια από μια συμβουλευτική εταιρεία, αποτελεί το σχέδιο για τη μεγαλύτερη αναδιοργάνωση της τοπικής αυτοδιοίκησης εδώ και δεκαετίες».
Με δεδομένο ότι η αναδιοργάνωση θα «τρέξει» με σφιχτό χρονοδιάγραμμα και πέφτει χρονικά πάνω σε εκλογές, τότε υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να δούμε “πάγωμα” ή μετάθεση εκλογών σε συγκεκριμένες περιοχές. «Μέχρι στιγμής έχει μείνει κάτω από το εθνικό ραντάρ. Αυτό σύντομα θα αλλάξει, καθώς θα γίνουν σαφείς οι συνέπειες της αλλαγής — και είναι πιθανό να αναβληθούν περισσότερες εκλογές» σημειώνει ο Μπαστάνι και εξηγεί τους λόγους που πρέπει να ανησυχούν οι Βρετανοί πολίτες.
Καλοί-κακοί Δήμοι μαζί
Πρώτον η φαινομενικά ωμή εφαρμογή αυτής λογικής «οικονομίας κλίμακας» σε ένα από τα αρχαιότερα έθνη της Ευρώπης, και σε μερικές από τις πιο σεβαστές κωμοπόλεις και πόλεις του, είναι εντυπωσιακή. Μέρη όπως το Σαουθάμπτον και το Πόρτσμουθ, για παράδειγμα, προορίζονται να έχουν έναν ενιαίο δήμαρχο, παρότι είναι δύο αντίπαλες πόλεις που χρονολογούνται και οι δύο σχεδόν μια χιλιετία.
Κάποια στιγμή, ακόμη και το μακρινό Μπόρνμουθ, με εντελώς διαφορετικές ανάγκες, προτάθηκε να ανήκει στις ίδιες δημοτικές αρχές. Ο Βρετανός δημοσιογράφος υπογραμμίζει ότι οι πολιτικοί δεν δίνουν σημασία στην ιστορία και το παρελθόν των πόλεων, βλέποντάς τες σαν ένα υπολογιστικό φύλλο.
«Αρχές που εμφανίζουν πλεονάσματα αναμένεται να συγχωνευτούν με αρχές που τρέχουν ελλείμματα — με ελάχιστη έως καθόλου οικονομική βοήθεια από το Γουέστμινστερ. Τα πλεονάσματα και τα αποθεματικά θα «μπουν στην ίδια δεξαμενή», όπως και οι υποχρεώσεις». Με άλλα λόγια, συνεχίζει ο Μπαστάνι, «σε ορισμένες αρχές, που έχουν διοικηθεί συγκριτικά καλά, θα επιβληθεί μια μορφή λιτότητας ώστε να υπάρξει μια έμμεση διάσωση εκείνων που δεν τα πήγαν καλά. Όταν οι υπουργοί μιλούν για «οικονομική κλίμακα» και «ανθεκτικότητα», ουσιαστικά εννοούν τη συγχώνευση σταθερών, φερέγγυων συμβουλίων με προβληματικούς γείτονες».
Δεν θα μειώσει τα κόστη
Στη συνέχεια ο Μπαστάνι λέει ότι δεν είναι βέβαιο ότι η αναδιοργάνωση θα μειώσει τελικά τα κόστη. Ενώ η έκθεση της PWC του 2020 προέβλεπε ότι θα μπορούσε να εξοικονομηθούν 2,9 δισ. λίρες σε 5 χρόνια, το County Councillor Network -ο ίδιος οργανισμός που ανέθεσε την έκθεση του 2020- υποστήριξε ότι οι νέες περιφέρειες κάτω από 500.000 κατοίκους δεν θα έχουν κανένα οικονομικό όφελος.
«Εξίσου αξιοσημείωτο είναι ότι η κυβέρνηση δεν έχει κάνει δική της ανασκόπηση κόστους, άρα ακόμη και οι προβλεπόμενες εξοικονομήσεις παραμένουν αβέβαιες» λέει ο Μπστάνι, υπογραμμίζοντας «δεν έγιναν ούτε καν εξετάστηκαν, από την ίδια την κυβέρνηση οι οικονομικές προβλέψεις πίσω από την αναδιοργάνωση της τοπικής αυτοδιοίκησης».
Τα συμφέροντα της συμβουλευτικής
Σημειώνεται τέλος ότι την έκθεση ανέθεσε στην PWC το 2020 το County Council Network, που είναι τμήμα της Local Government Association (LGA), του εθνικού φορέα που εκπροσωπεί τα συμβούλια στην Αγγλία. Οι συνεργαζόμενοι οργανισμοί του CCN περιλαμβάνουν την PWC, σημειώνει ο Μπαστάνι τονίζοντας πως είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό που η κυβέρνηση δεν έκανε τη δική της ανασκόπηση, δεδομένου ότι η PWC πιθανότατα έχει να ωφεληθεί από τον ριζικό εξορθολογισμό των τοπικών αρχών.
«Η συγχώνευση τομέων όπως μισθοδοσία, ανθρώπινο δυναμικό και τμήματα IT είναι το ψωμί και το βούτυρο κάθε συμβουλευτικής. Το ίδιο ισχύει για τον αναπόφευκτο επανασχεδιασμό των διοικητικών δομών, τον εξορθολογισμό των περιουσιακών στοιχείων και την ενοποίηση των υπηρεσιών των συμβουλίων».
«Ταυτόχρονα, θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ακόμη και ότι συμβουλευτικές όπως η PWC έχουν κίνητρο να κάνουν κάθε νέο σώμα όσο πιο περίπλοκο γίνεται και τη διαδικασία όσο πιο αναστατωτική γίνεται. Άλλωστε, η μέγιστη αδιαφάνεια σημαίνει μεγαλύτερη εξάρτηση από εξωτερική βοήθεια — και περισσότερες χρεώσιμες ώρες» λέει.
«Το σύμπλεγμα συμβούλων-βιομηχανίας, μαζί με την ανάθεση υπηρεσιών σε τρίτους, έχει απαξιώσει την τοπική αυτοδιοίκηση. Αλλά η πολιτική τάξη μέχρι στιγμής δεν έχει προλάβει να το συνειδητοποιήσει» καταλήγει ο Βρετανός δημοσιογράφος.
