«Οι επιτυχίες σας περνούν απαρατήρητες, οι αποτυχίες σας διαλαλούνται», είχε πει το 1961 ο πρόεδρος Τζον Κένεντι απευθυνόμενος σε πράκτορες της CIA. Το πρόσφατο φιάσκο της Επιχείρησης Epic Fury ήρθε να ανατρέψει αυτό το αφήγημα για τις μυστικές υπηρεσίες. Οι κατάσκοποι των ΗΠΑ εκτίμησαν με ακρίβεια τι θα συνέβαινε, αλλά ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε άλλα σχέδια.
Στην ιστορία των ΗΠΑ υπήρξαν πολλοί πρόεδροι που είτε απέρριψαν τις εκτιμήσεις και προβλέψεις των μυστικών υπηρεσιών, όπως η CIA ή η DIA.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον ειδικό στις μυστικές υπηρεσίες Σέιν Χάρις, η σχέση του Τραμπ με την κοινότητα πληροφοριών είναι πιο τεταμένη από εκείνη οποιουδήποτε από τους προκατόχους του.
Ποια ήταν εκείνα τα σημεία που ο Αμερικανός πρόεδρος αγνόησε, και αργότερα παραποίησε, αυτά που του είπαν οι σύμβουλοί του, σύμφωνα με την ανάλυση του Χάρις στο έγκριτο περιοδικό The Atlantic;
«Κινδυνεύουν άμεσα οι ΗΠΑ»
«Το καθεστώς διέθετε ήδη πυραύλους ικανούς να πλήξουν την Ευρώπη και τις βάσεις μας, τόσο τις τοπικές όσο και τις υπερπόντιες, και σύντομα θα είχε πυραύλους ικανούς να φτάσουν στην όμορφη Αμερική μας», είπε ο Τραμπ στον Λευκό Οίκο στις 2 Μαρτίου.
Όμως ο Χάρις υπενθυμίζει ότι η Υπηρεσία Πληροφοριών Άμυνας είχε καταλήξει ότι για να κατασκευάσει το Ιράν πύραυλο ικανό να πλήξει τις ΗΠΑ θα χρειαζόταν έως το 2035, και μόνο αν ήταν αποφασισμένο να το κάνει, κάτι που οι αναλυτές εκτίμησαν ότι δεν ίσχυε.
Ενώπιον του Κογκρέσου η Διευθύντρια Εθνικών Πληροφοριών Τούλσι Γκάμπαρντ κατέθεσε ότι το Ιράν είχε πυραυλική τεχνολογία την οποία «θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για να αρχίσει να αναπτύσσει έναν στρατιωτικά βιώσιμο διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο πριν από το 2035», αλλά δεν είπε ότι το είχε πράξει.
Αυτό όμως το χρονοδιάγραμμα, σύμφωνα με τον Χάρις, είναι κρίσιμο για να γίνει κατανοητό, διότι, για να πλήξει τις ΗΠΑ με το απόλυτο όπλο, το Ιράν θα έπρεπε να τοποθετήσει πυρηνική κεφαλή στην κορυφή ενός διηπειρωτικού βαλλιστικού πυραύλου. Συνεπώς, τα περί άμεσης απειλής του Τραμπ δεν ίσχυαν.
Για την χρήση πυρηνικών
Ο Αμερικανός πρόεδρος έλεγε στις 2 Μαρτίου στους δημοσιογράφου ότι το Ιράν «επρόκειτο να κυριαρχήσει στη Μέση Ανατολή. Επρόκειτο να εξουδετερώσει το Ισραήλ με το πυρηνικό του όπλο». Ούτε αυτό ίσχυε όμως.
Είναι αλήθεια ότι το Ιράν διαθέτει ουράνιο που θα μπορούσε τελικά να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή πυρηνικού όπλου, αν εμπλουτιζόταν περαιτέρω, σημειώνει ο Αμερικανός ειδικός. Αλλά θυμίζει παράλληλα ότι τον Ιούνιο του 2025 η αμερικανική αεροπορία έπληξαν εγκαταστάσεις συνδεόμενες με το πυρηνικό πρόγραμμα στο Ιράν, το οποίο έκτοτε δεν είχε καταβάλει «καμία προσπάθεια να ανασυστήσει την ικανότητά του εμπλουτισμού», δήλωσε η Γκάμπαρντ στο Κογκρέσο. «Οι είσοδοι στις υπόγειες εγκαταστάσεις που βομβαρδίστηκαν έχουν θαφτεί και σφραγιστεί με τσιμέντο».
Έτσι ο Χάρις εύλογα, σχολιάζει πως «αυτή δεν είναι η εικόνα μιας χώρας που βρίσκεται στα πρόθυρα να χρησιμοποιήσει πυρηνικό όπλο».
Όταν ρωτήθηκε η Γκάμπαρντ γιατί παραιτήθηκε Τζο Κεντ, ένας εκ των κορυφαίων υφισταμένων της, εκείνη το απέδωσε στη διαφωνία τους, διότι η ίδια υποστήριζε ότι το Ιράν διατηρούσε τη φιλοδοξία να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο. «Αλλά αυτό δεν είναι το ίδιο με το να το κατασκευάζει πράγματι και να ετοιμάζεται να το χρησιμοποιήσει, όπως έχει ισχυριστεί ο Τραμπ ότι έκανε το Ιράν» υπογραμμίζει ο Χάρις.
Ερωτηθείσα από τον γερουσιαστή Τζον Όσοφ, αν οι υπηρεσίες της είχαν εκτιμήσει ότι η απειλή ήταν άμεση, εκείνη απάντησε πως «το Ιράν διατηρούσε την πρόθεση να ανοικοδομήσει και να συνεχίσει να αυξάνει την ικανότητά του στον πυρηνικό εμπλουτισμό».
Αυτό, όμως που δεν ανέφερε, λέει ο Χάρις είναι ότι «υπάρχει χαώδης διαφορά ανάμεσα στην πρόθεση και την άμεση απειλή».
Γνώριζε για το κλείσιμο του Ορμούζ
Ο Ντόναλντ εξέφρασε την έκπληξή του που οι Ιρανοί αντέδρασαν στην αμερικανική επίθεση κλείνοντας τα στενά του Ορμούζ βομβαρδισμούς, ιδίως για το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν και για τις σφοδρές επιθέσεις εναντίον των γειτόνων του στον Περσικό Κόλπο.
Δεν θα έπρεπε όμως, καθώς όπως σημειώνει ο Χάρις οι σύμβουλοι του προέδρου του είχαν πει ότι αυτό ήταν πιθανό να συμβεί.
«Γνώριζαν ότι ο περιορισμός μιας θαλάσσιας αρτηρίας μεταφορών θα έδινε στο Ιράν ασφυκτικό έλεγχο πάνω στην παγκόσμια οικονομία. Είναι ένας τόσο προφανής ελιγμός ώστε το Πεντάγωνο τον έχει ενσωματώσει στον πολεμικό του σχεδιασμό. Όταν οι στρατιωτικοί σύμβουλοι του Τραμπ τον ενημέρωσαν για αυτή τη δυνατότητα, εκείνος φάνηκε να τους απορρίπτει».
Γνώριζε για την επίθεση σε συμμαχικές χώρες
Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι δεν ενημερώθηκε ότι ήταν πιθανό το Ιράν να επιτεθεί στις συμμαχικές χώρες των ΗΠΑ στον Κόλπο. «Δεν υποτίθεται ότι θα επιτίθεντο σε όλες αυτές τις άλλες χώρες στη Μέση Ανατολή», είπε ο Τραμπ στη διάρκεια εκδήλωσης στον Λευκό Οίκο στις 16 Μαρτίου. «Κανείς δεν το περίμενε αυτό. Μείναμε σοκαρισμένοι».
Ο Σέιν Χάρις, όμως θυμίζει ότι το 2025, οι αμερικανικές υπηρεσίες ανέφεραν δημόσια ότι «οι μεγάλες συμβατικές δυνάμεις του Ιράν είναι ικανές να προκαλέσουν σημαντική ζημιά σε έναν επιτιθέμενο, να διεξαγάγουν περιφερειακά πλήγματα και να διαταράξουν τη ναυσιπλοΐα, ιδίως τις ενεργειακές προμήθειες, μέσω των Στενών του Ορμούζ».
Εξάλλου, όπως ανέφερε το Politico, πριν από τον πόλεμο, αξιωματούχοι από δύο αραβικές χώρες είπαν στον Τραμπότι ανησυχούσαν πως το Ιράν θα μπορούσε να εξαπολύσει αντεπιθέσεις εναντίον τους, προκειμένου να διακοπεί η ροή πετρελαίου, να αυξηθούν οι τιμές και να προκληθεί παγκόσμια οικονομική κρίση.
Ο Χάρις σημειώνει πως ανώτεροι αξιωματούχοι του Κατάρ, με τους οποίους είχε συναντηθεί στις αρχές Φεβρουαρίου, ανησυχούσαν για την πιθανότητα ιρανικών αντιποίνων καθώς αμερικανικά πολεμικά πλοία έπαιρναν θέσεις μάχης. «Ένας αξιωματούχος επισήμανε το προφανές: ότι ένας πόλεμος θα μπορούσε να καταστήσει αδύνατη για το Κατάρ την παραγωγή και αποστολή υγροποιημένου φυσικού αερίου, που αποτελεί το θεμέλιο της οικονομίας του. Αυτό ακριβώς συνέβη».
Ο Αμερικανός δημοσιογράφος μάλιστα, επικαλούμενος Ευρωπαίο αξιωματούχο, σημειώνει ότι οι υπηρεσίες μιας συμμαχικής στις ΗΠΑ ευρωπαϊκής χώρας, μετά από προσομειώσεις πολέμου με το Ιράν, είχαν καταλήξει ότι μια αμερικανική επίθεση θα υποχρέωνε το Ιράν να πλήξει χώρες του Κόλπου και να επιχειρήσει να κλείσει τα Στενά. «Οι Αμερικανοί γνώριζαν αυτά τα συμπεράσματα, σύμφωνα με τον αξιωματούχο, ο οποίος αδυνατούσε να κατανοήσει γιατί ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι αιφνιδιάστηκε» λέει ο Χάρις
Κοντολογίς, πήγαν χαμένα πολλά δισεκατομμύρια δολάρια για υπηρεσίες και πληροφορίες που τελικά πετάχτηκαν στον κάδο σκουπιδιών του Οβάλ Γραφείου.
