Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να σταματήσει την παροχή όπλων στην Ουκρανία προκειμένου να ασκήσει πίεση στους Ευρωπαίους συμμάχους να συμμετάσχουν σε έναν «συνασπισμό προθύμων» για να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ.
Τα στενά έχουν ουσιαστικά κλείσει από το Ιράν μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην Ισλαμική Δημοκρατία στα τέλη Φεβρουαρίου, αποκλείοντας μια δίοδο από την οποία συνήθως διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ απαίτησε από τα πολεμικά ναυτικά των χωρών του ΝΑΤΟ να τον βοηθήσουν να ανοίξει ξανά τη στενή πλωτή οδό τον περασμένο μήνα, αλλά η πρότασή του απορρίφθηκε από τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, οι οποίες δήλωσαν ότι κάτι τέτοιο θα ήταν αδύνατο όσο διαρκεί η σύγκρουση, ενώ αρκετές επισήμαναν επίσης ότι αυτός «δεν είναι δικός μας πόλεμος».
Τρεις αξιωματούχοι που γνωρίζουν για τις συζητήσεις δήλωσαν ότι ο Τραμπ απάντησε απειλώντας να σταματήσει τις προμήθειες στο PURL, την πρωτοβουλία προμήθειας όπλων του ΝΑΤΟ για την Ουκρανία, η οποία χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκές χώρες.
Ως αποτέλεσμα, και με την προτροπή του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, μια ομάδα χωρών, συμπεριλαμβανομένων βασικών μελών της συμμαχίας όπως η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, εξέδωσαν στις 19 Μαρτίου μια βιαστικά συμφωνημένη δήλωση η οποία ανέφερε: «Εκφράζουμε την ετοιμότητά μας να συμβάλουμε στις κατάλληλες προσπάθειες για τη διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης από τα Στενά [του Ορμούζ]».
Ένας από τους αξιωματούχους που ενημερώθηκαν για τις συζητήσεις δήλωσε: «Ήταν ο Ρούτε που επέμεινε στην κοινή δήλωση, επειδή ο Τραμπ είχε απειλήσει να αποχωρήσει από το PURL και από την Ουκρανία γενικότερα.
»Στη συνέχεια, η δήλωση συντάχθηκε γρήγορα και άλλες χώρες προσχώρησαν αργότερα, επειδή δεν υπήρχε αρκετός χρόνος για να προσκληθούν όλοι να την υπογράψουν αμέσως».
Ο Ρούτε συμμετείχε σε πολλαπλές τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον Τραμπ και τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο τις δύο ημέρες πριν από την έκδοση της δήλωσης, ανέφεραν δύο αξιωματούχοι.
Ένας άλλος αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Ρούτε, σε τηλεφωνική επικοινωνία με τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, εξήγησε ότι ο Τραμπ ήταν «αρκετά υστερικός» με την άρνηση των Ευρωπαίων να βοηθήσουν στην προστασία των Στενών του Ορμούζ.
Βρετανοί αξιωματούχοι επέμειναν ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ συζητούσαν σε «αμιγώς στρατιωτικό επίπεδο» (military to military basis) επιλογές για την ασφάλιση των στενών πριν από τις 19 Μαρτίου, αλλά δεν διέψευσαν ότι η Ουάσινγκτον είχε απειλήσει να αποσύρει την υποστήριξή της προς την Ουκρανία εάν οι χώρες του ΝΑΤΟ δεν αναλάμβαναν δράση.
Η αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, δήλωσε: «Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει καταστήσει σαφή την απογοήτευσή του για το ΝΑΤΟ και άλλους συμμάχους, και όπως τόνισε ο ίδιος, “οι Ηνωμένες Πολιτείες θα το θυμούνται”».
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα εκφράσει την απογοήτευσή του για τους Ευρωπαίους συμμάχους που δεν κάνουν περισσότερα για να βοηθήσουν στον πόλεμο των ΗΠΑ κατά του Ιράν, ενώ παράλληλα χαρακτηρίζει τη σύγκρουση στην Ουκρανία ως ένα ευρωπαϊκό πρόβλημα.
«Είμαστε εκεί για να προστατεύσουμε το ΝΑΤΟ, για να τους προστατεύσουμε από τη Ρωσία. Αλλά αυτοί δεν είναι εκεί για να προστατεύσουν εμάς. Είναι γελοίο», δήλωσε κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου την περασμένη εβδομάδα.
Ο Τραμπ δήλωσε στο Reuters ότι σχεδίαζε να αναφέρει σε βραδινό του διάγγελμα προς το αμερικανικό κοινό το βράδυ της Τετάρτης, ότι θα εξέταζε «απολύτως» το ενδεχόμενο αποχώρησης από το ΝΑΤΟ.
Ένας αξιωματούχος του ΝΑΤΟ δήλωσε ότι η συμμαχία δεν σχολιάζει το περιεχόμενο των τηλεφωνικών επικοινωνιών του Ρούτε με άλλους ηγέτες, και παρέπεμψε τους Financial Times (FT) σε δημόσια δήλωση που έκανε ο ίδιος στις 19 Μαρτίου.
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τον εκνευρισμό του Τραμπ απέναντι στους συμμάχους του ΝΑΤΟ για τα Στενά του Ορμούζ, ο Ρούτε δήλωσε: «Είμαι πεπεισμένος ότι οι σύμμαχοι, όπως πάντα, θα κάνουν τα πάντα για την υποστήριξη των κοινών μας συμφερόντων».
Περισσότερες χώρες έχουν υπογράψει την κοινή δήλωση από τότε που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 19 Μαρτίου.
Ο Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Σερ Κιρ Στάρμερ, δήλωσε την Τετάρτη ότι θα φιλοξενήσει συνομιλίες αυτή την εβδομάδα μεταξύ των 35 υπογραφόντων, για τον σχηματισμό συνασπισμού με σκοπό το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ «αφού σταματήσουν οι μάχες».
Οι αμερικανο-ισραηλινές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν έχουν εντείνει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό για τους πυραύλους αναχαίτισης PAC-3 που χρησιμοποιούνται στα συστήματα αεράμυνας Patriot και αξιοποιούνται από τα κράτη του Κόλπου για την άμυνά τους έναντι ιρανικών επιθέσεων. Οι συγκεκριμένοι πύραυλοι αναχαίτισης αποτελούν επίσης ζωτικό μέρος της ικανότητας της Ουκρανίας να αμυνθεί απέναντι στους ρωσικούς πυραύλους.
Ο Ρούμπιο δήλωσε την Παρασκευή ότι οι στρατιωτικές προμήθειες των ΗΠΑ προς την Ουκρανία μέσω του μηχανισμού PURL δεν έχουν επηρεαστεί από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. «Τίποτα δεν έχει εκτραπεί ακόμη», πρόσθεσε.
Ωστόσο, ο Ρούμπιο δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να επιδιώξουν στο μέλλον να ανακατευθύνουν όπλα που προορίζονται για την Ουκρανία, προκειμένου να αναπληρώσουν τα αμερικανικά αποθέματα που δαπανήθηκαν στον πόλεμο κατά του Ιράν.
«Αν χρειαζόμαστε κάτι για την Αμερική και είναι αμερικανικό, θα το κρατήσουμε πρώτα για την Αμερική», είπε χαρακτηριστικά.
Πηγή: FT
