Κριτική στην κυβέρνηση ασκεί η αντιπολίτεση για τη συνάντηση Κυριάκου Μητσοτάκη – Ταγίπ Ερντογάν, τονίζοντας ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας πρέπει να παραμείνουν ανοικτοί, κάνοντας, ωστόσο, λόγο για έλλειμμα συγκροτημένου σχεδιασμού και εκφράζοντας την ανησυχία τους για τις τουρκικές επιδιώξεις.
ΠΑΣΟΚ: Ο διάλογος Ελλάδας – Τουρκίας να συνεχιστεί χωρίς αυταπάτες
Επιφυλακτικός απέναντι στην πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων εμφανίζεται ο Δημήτρης Μάντζος, υπεύθυνος ΚΤΕ Εξωτερικών ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, τονίζοντας ότι όσο η Αγκυρα επιμένει σε αναθεωρητικές θέσεις και προκλητικές ενέργειες, τα περιθώρια ουσιαστικής προόδου παραμένουν περιορισμένα, με τον διάλογο να απαιτεί ρεαλισμό και προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο.
Ολόκληρη η δήλωση του Δ. Μάντζου
Οι δηλώσεις του Ελληνα πρωθυπουργού και του Τούρκου προέδρου επιβεβαιώνουν τις προσδοκίες που προηγήθηκαν του 6ου Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας στην Αγκυρα.
Οσο η Τουρκία επιμένει στις αναθεωρητικές θέσεις και τις παράνομες διεκδικήσεις της, σε αντίθεση προς το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας, ακόμη και στην απειλή πολέμου εις βάρος της Ελλάδας, τα περιθώρια για την επίλυση της μοναδικής διαφοράς, της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο θα παραμένουν ισχνά. Οσο οι προκλητικές ενέργειες της Αγκυρας, με πλέον χαρακτηριστική την έκδοση NAVTEX «αορίστου διαρκείας» σε μεγάλη έκταση του Αιγαίου ή την επανάληψη των αναφορών σε «τουρκική μειονότητα» παρά τη Συνθήκη της Λωζάννης, θα συνεχίζονται, η ελληνοτουρκική προσέγγιση θα περιορίζεται απλώς σε διαχείριση κρίσεων.
Ο διάλογος Ελλάδας – Τουρκίας οφείλει να συνεχιστεί, χωρίς αυταπάτες, με ρεαλισμό και απόλυτη επίγνωση των θέσεων της άλλης πλευράς. Η χώρα μας οφείλει πάντα να βλέπει τον χάρτη από ψηλά. Με έγκαιρη πληροφόρηση και ανάλυση δεδομένων σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο, ιδίως τον ρόλο της Τουρκίας, σε όλη την περιοχή της Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής, από την Αίγυπτο ως τη Συρία και τις περιοχές των Κούρδων.
Σε έναν κόσμο ολοένα και πιο αβέβαιο, η συναντίληψη στην εθνική υψηλή στρατηγική είναι αναγκαία. Οχι εφήμερα αλλά σταθερά. Με πυλώνες την προσήλωση στο διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας, την ενίσχυση και διατήρηση διεθνών συμμαχιών και τη μεγιστοποίηση του ρόλου της χώρας μας εντός των διεθνών οργανισμών. Μια πραγματική, ενεργητική πολιτική αρχών, ασφαλής οδηγός πλεύσης σε ταραγμένα νερά.
ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ: Παντελής έλλειψη σχεδιασμού από την κυβέρνηση
Κριτική στην κυβέρνηση ασκεί ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με αφορμή τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν, κάνοντας λόγο για έλλειμμα συγκροτημένης στρατηγικής και επισημαίνοντας ότι κρίσιμα ζητήματα, όπως η ενεργειακή συνεργασία, το μεταναστευτικό και η προσφυγή στη Χάγη, έμειναν εκτός ουσιαστικής συζήτησης, γεγονός που εγκυμονεί κινδύνους.
Η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ
Η σημερινή συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν επιβεβαίωσε τις προσδοκίες ότι και οι δύο πλευρές επιδίωκαν κυρίως να στείλουν το μήνυμα ότι όλα βαίνουν καλώς στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, χωρίς να θιγούν θέματα ουσίας.
Αποτελεί πάγια θέση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ότι πρέπει πάντοτε να υπάρχουν ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας και διάλογος με την Τουρκία, με σαφείς κόκκινες γραμμές, στο πλαίσιο μιας συγκροτημένης στρατηγικής για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, στη βάση του διεθνούς δικαίου.
Δυστυχώς ωστόσο, στη σημερινή συνάντηση, αναδείχθηκε για άλλη μια φορά το έλλειμμα συγκροτημένης στρατηγικής της ελληνικής κυβέρνησης, γεγονός το οποίο εκθέτει τη χώρα σε προκλήσεις: Ο κ. Μητσοτάκης, ενώ έθεσε δημόσια το ζήτημα της άρσης του casus belli από την Τουρκία, απέφυγε να θέσει το θέμα του καλωδίου στον Ερντογάν, ενώ μάλιστα στην Κοινή Διακήρυξη αναφέρεται ρητώς η πρόθεση να ενισχυθεί η διμερής συνεργασία σε ενεργειακά θέματα και θέματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Δηλαδή από τη μία πλευρά θέλουμε την ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας με την Τουρκία «με στόχο την περιφερειακή σταθερότητα» και από την άλλη ο πρωθυπουργός δεν θέτει την παρεμπόδιση του καλωδίου από την Τουρκία.
Παράλληλα, τόσο στις δηλώσεις Μητσοτάκη – Ερντογάν όσο και στην Κοινή Διακήρυξη γίνεται αναφορά σε συνεργασία στο μεταναστευτικό – προσφυγικό σε διμερές και τριμερές πλαίσιο (με Βουλγαρία) χωρίς να γίνεται καμία αναφορά στην ευρωπαϊκή διάσταση του θέματος, δηλαδή στην Κοινή Δήλωση Ε.Ε. – Τουρκίας του 2016, την οποία η Τουρκία έχει θέσει υπό αναστολή ειδικά όσον αφορά τις επιστροφές.
Εξίσου αρνητικό είναι και το γεγονός ότι φάνηκε εκ νέου η παντελής έλλειψη σχεδιασμού από την κυβέρνηση για επίλυση των ελληνοτουρκικών με μία στρατηγική για προσφυγή στη Χάγη.
Η κυβέρνηση θα πρέπει να κατανοήσει ότι το να μένουν εκτός ατζέντας τέτοια ζητήματα δημιουργεί σοβαρούς μελλοντικούς κινδύνους, καθώς έτσι απλώς κερδίζει χρόνο η Τουρκία για να ασκήσει πίεση αργότερα και να επανέλθει στις γνωστές της προκλήσεις όταν θα τη συμφέρει η γεωπολιτική συγκυρία.
ΚΚΕ: Τα κρίσιμα προβλήματα όχι απλώς παραμένουν, αλλά και οξύνονται
Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση για τον τρόπο που παρουσιάζει τη συνάντηση στην Αγκυρα ασκεί το ΚΚΕ, υποστηρίζοντας ότι η επίκληση της «θετικής ατζέντας» δεν αναιρεί τις πάγιες τουρκικές διεκδικήσεις. Υπογραμμίζει ότι ζητήματα κυριαρχίας παραμένουν ανοιχτά, ενώ ο αποκαλούμενος «οδικός χάρτης» εξυπηρετεί –κατά την άποψή του– ευρύτερους νατοϊκούς και ευρωπαϊκούς σχεδιασμούς, με πιθανές επιπτώσεις σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Η ανακοίνωση του ΚΚΕ
Η κυβερνητική προσπάθεια να συγκεντρωθεί η προσοχή της συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν στη «θετική ατζέντα» των οικονομικών και άλλων συμφωνιών, δηλαδή στις μπίζνες των επιχειρηματικών ομίλων των δύο χωρών, δεν μπορεί να κρύψει ότι στην πράξη διατηρούνται οι απαράδεκτες διεκδικήσεις του τουρκικού κράτους, διαψεύδοντας το δόγμα των «ήρεμων νερών».
Τα κρίσιμα προβλήματα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις (το casus belli, η «γαλάζια πατρίδα», οι γκρίζες ζώνες, τα περί «τουρκικής μειονότητας» στη Δ. Θράκη) σε βάρος της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας όχι απλά παραμένουν, αλλά και οξύνονται.
Ο εφησυχασμός που επιχειρείται είναι επικίνδυνος, ενώ ο αποκαλούμενος «οδικός χάρτης» δεν αφορά την ανάπτυξη της φιλίας των δύο λαών, αλλά την ενίσχυση της ΝΑ Πτέρυγας του ΝΑΤΟ σε μια περίοδο που οξύνονται οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί και προωθούνται «διευθετήσεις» σε βάρος των λαών, τις οποίες στηρίζει η ελληνική κυβέρνηση με κάθε τρόπο. Είναι χαρακτηριστική, άλλωστε, η αναφορά Μητσοτάκη στη συνεργασία με την Τουρκία για την «ανοικοδόμηση» της Συρίας, όταν η Τουρκία έχει στη Συρία ρόλο κατοχικής δύναμης.
Στο πλαίσιο αυτών των «διευθετήσεων», με τη σφραγίδα των ΗΠΑ και της Ε.Ε., είναι υποκριτικός ο ισχυρισμός της κυβέρνησης ότι επιδιώκει «αδιαμεσολάβητες σχέσεις» με την τουρκική κυβέρνηση. Αντίθετα στρώνεται το έδαφος για τη συνεκμετάλλευση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο προς όφελος των ενεργειακών και άλλων ομίλων.
Τέλος, είναι προκλητικό ο κ. Μητσοτάκης να επιχαίρει για τη συνεργασία Ελλάδας – Τουρκίας στο μεταναστευτικό, λίγες μέρες μόνο μετά την εγκληματική ενέργεια σε βάρος των προσφύγων και μεταναστών στη Χίο, όταν αυτό το έγκλημα είναι ακριβώς το αποτέλεσμα αυτής της «συνεργασίας», με βάση την πολιτική της Ε.Ε.
Νέα Αριστερά: Χρειάζεται διευκρίνιση για το τι συζητείται διμερώς και τι όχι
«Οι συναντήσεις των ηγετών Ελλάδας και Τουρκίας είναι πάντοτε θετικές», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η Νέα Αριστερά και προσθέτει «μόνο έτσι υπηρετείται η σταθερότητα, μειώνεται ο κίνδυνος κλιμάκωσης και διατηρούνται ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας».
Ακολούθως σημειώνει: «Καλοδεχούμενη η θετική ατζέντα και η στρατηγική των “μικρών βημάτων”. Όμως ο πυρήνας είναι το πλαίσιο της διαπραγμάτευσης: ο Ερντογάν μίλησε για “επίλυση των αλληλένδετων προβλημάτων στο Αιγαίο”, δηλαδή για λογική “πακέτου”, ενώ ο Μητσοτάκης επέμεινε ότι “η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο να αποτελεί τη μόνη διαφορά, η οποία θα μπορούσε να οδηγηθεί ενώπιον ενός διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου με βάση το διεθνές δίκαιο και ειδικότερα το Δίκαιο της Θάλασσας”. Αυτή η διάκριση δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια, είναι η ίδια η διαπραγματευτική αρχιτεκτονική και χρειάζεται καθαρή διευκρίνιση για το τι συζητείται διμερώς και τι όχι».
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στη «φράση του κ. Μητσοτάκη για το casus belli που επαναφέρει το κρίσιμο ζήτημα της άρσης της τουρκικής απειλής ως προϋπόθεση πραγματικής αποκλιμάκωσης και ειρηνικού διαλόγου».
Σημειώνει ακόμη ότι «δυστυχώς, δεν ακούσαμε τίποτα για την προοπτική Συνόδου 5×5 με τη συμμετοχή χωρών της Ανατολικής Μεσογείου, που θα μπορούσε να στηρίξει μια πιο συνεκτική, περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας. Στο μεταναστευτικό στόχος πάντα να είναι ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των διεθνών υποχρεώσεων κάθε χώρας».
Κλείνοντας επαναλαμβάνει ότι σταθερή θέση της Νέας Αριστεράς αποτελεί μια εξωτερική πολιτική ειρήνης και δικαίου, με προσήλωση στο διεθνές δίκαιο και με στόχο βιώσιμη σταθερότητα στην περιοχή.
