Φόρτωση Text-to-Speech…
Η πολιτική επιστήμη ασχολείται με το «rally ’round the flag» (συσπείρωση γύρω από τη σημαία) από το 1970, περιγράφοντας την πολιτική επίδραση του συλλογικού αιτήματος για ασφάλεια και σταθερότητα που ευνοεί τις κυβερνήσεις.
Το επιβεβαιώνει ο επ. καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης Παναγιώτης Κουστένης, με την παρατήρηση ότι ο θετικός αντίκτυπος για την ηγεσία υπάρχει «σε πρώτη φάση σίγουρα», αλλά στην πορεία πολλά θα εξαρτηθούν από «τον πληθωρισμό, την αύξηση των προσφυγικών ροών, τις συνέπειες για τον τουρισμό». Κατά την άποψή του, «μέχρι στιγμής είναι καλοί οι κυβερνητικοί χειρισμοί», με παράπλευρη ωφέλεια ότι «επισκιάζεται η εσωτερική ατζέντα», ιδιαίτερα επιβαρυμένη για το Μέγαρο Μαξίμου (υποκλοπές, ΟΠΕΚΕΠΕ, Τέμπη).
«Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή δύνανται να λειτουργήσουν για την κυβέρνηση ταυτόχρονα συσπειρωτικά και αποσταθεροποιητικά», αντιτείνει η Κωνσταντίνα Γεωργάκη, επ. καθηγήτρια Διεθνούς Δικαίου στη Νομική ΑΠΘ. Συμφωνεί ότι «μια διεθνής κρίση συχνά ενισχύει τη συσπείρωση γύρω από την εκτελεστική εξουσία», αλλά σημειώνει ότι «η άχρωμη διπλωματική γλώσσα που επιλέγει η Αθήνα, μην προβαίνοντας σε σαφή επίκληση αρχών του διεθνούς δικαίου, προσφέρει ήδη έδαφος γόνιμης πολιτικής κριτικής, ακόμη και εσωκομματικής». Κατά την ανάλυσή της, «σε ένα περιβάλλον ήδη επιβαρυμένο από κοινωνική κόπωση, ακρίβεια και θεσμικές εντάσεις, το αίσθημα περαιτέρω οικονομικής ανασφάλειας που διαμορφώνεται μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε νέες κοινωνικές αντιδράσεις, προκαλώντας αναδιατάξεις των –ήδη εύθραυστων– πολιτικών ισορροπιών».
«Οι διεθνείς εξελίξεις σπανίως ασκούν ουσιαστική επίδραση στον εγχώριο πολιτικό ανταγωνισμό», πιστεύει ο Μάνος Παπάζογλου, αν. καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Αναφέρει ως παράδειγμα τις εξελίξεις στο Ισραήλ από τον Οκτώβριο 2023, τον «πόλεμο των δώδεκα ημερών» με το Ιράν, επί τέσσερα χρόνια το Ουκρανικό, που «αποτέλεσαν ζητήματα κομματικής αντιπαράθεσης, αλλά δεν διαφοροποίησαν ουσιαστικά τις βασικές τάσεις του εκλογικού σώματος». Ωστόσο, σημειώνει ότι «η χρονική παράταση της στρατιωτικής επέμβασης στο Ιράν ενδέχεται να επηρεάσει εμμέσως την πολιτική κατάσταση μέσω της αναζωπύρωσης ζητημάτων αντιπαράθεσης στον άξονα ευημερία – ασφάλεια».
Εννοεί ότι αν ανέβει το κόστος διαβίωσης για τα νοικοκυριά, αυτό «θα απαξιώσει σε κάποιο βαθμό τις φορολογικές ελαφρύνσεις ή τις μισθολογικές ενισχύσεις που προώθησε η κυβέρνηση το τελευταίο εξάμηνο». Πάντως, κατά την εκτίμησή του, «αυτό δεν θα επιδεινώσει τις αρνητικές στάσεις προς την κυβέρνηση στον βαθμό που θεωρηθεί ότι η ευθύνη αποδίδεται σε εξωγενείς παράγοντες και στο μέτρο που η κυβέρνηση μεριμνήσει για τη στήριξη των εισοδημάτων ή του κόστους ενέργειας και αγαθών, όπως συνέβη και στην πρώτη περίοδο από την ενεργειακή κρίση λόγω Ουκρανίας».
Θυμίζει ότι «η διαχείριση κρίσεων αποτελεί προνομιακό πεδίο για την κυβέρνηση, η οποία έως σήμερα δεν είχε απώλειες από διαδοχικές κρίσεις (πανδημία, ύφεση, ενεργειακή κρίση, Εβρος, Ουκρανικό)».
Αντιθέτως, «υπέστη μεγαλύτερη φθορά από επιμέρους ζητήματα λειτουργίας του κράτους, στα οποία αποκαλύφθηκαν σοβαρές υστερήσεις, αναποτελεσματικότητα ή και διαφθορά» – μια ατζέντα προνομιακή για την αντιπολίτευση, που εκ των πραγμάτων υποχωρεί στην επικαιρότητα.
Η μεγάλη πρόκληση και η ευκαιρία για την κυβέρνηση είναι να πείσει ότι «πρέπει να εγκαταλειφθεί η δύναμη της αδράνειας στη διαχείριση των εθνικών θεμάτων με τις παραδοχές και τις εμμονές των τελευταίων δεκαετιών, για να αντιμετωπίσουμε μια διαφορετική δυστοπική πραγματικότητα», κατά τον πρώην υφυπουργό Εξωτερικών (2012-2015) Δημήτρη Κούρκουλα.
Εχοντας διατελέσει πρέσβης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον Λίβανο (1997-2001), γνωρίζει την περιοχή της «φωτιάς» και σημειώνει ότι «η μείωση της απόστασης και των αντιθέσεων μεταξύ εξωτερικής πολιτικής και διεθνών σχέσεων, ώστε να κλείσει κάθε παράθυρο ανορθολογισμού, είναι η καλύτερη συνταγή». Θυμάται ότι «η ιστορία μάς παρέχει πολλά παραδείγματα συναινετικής αλλά ανορθολογικής εξωτερικής πολιτικής που πληρώθηκαν ακριβά. Υπάρχουν, όμως, και λαμπρά παραδείγματα επιτυχιών, όταν ο ορθολογισμός των διεθνών σχέσεων δεν υποτάχθηκε στον ανορθολογισμό εσωτερικών παραγόντων».
