Μάχη επιβίωσης για τους Φρουρούς της Επανάστασης χαρακτηρίζουν οι Financial Times τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν, σημειώνοντας είναι η δεύτερη μεγαλύτερη στην Ιστορία τους. Μετά τον πόλεμο με το Ιράκ, τη δεκαετία του 1980, επέστρεψαν από τα πεδία των μαχών απαιτώντας μεγαλύτερη ισχύ. Και ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ τους την έδωσε.
Τώρα, που ο Χαμενεΐ είναι νεκρός και οι ανώτερες τάξεις του επίλεκτου αυτού στρατιωτικού σώματος έχουν διαλυθεί, οι Φρουροί της Επανάστασης βρίσκονται σε δύσκολη θέση. Αλλά, το σώμα εξακολουθεί να υπάρχει μετά τους βομβαρδισμούς, ο πόλεμος μπορεί απλώς να επιταχύνει ένα καθοριστικό χαρακτηριστικό του επαναστατικού Ιράν. Δηλαδή την 40χρονη παραμονή στην εξουσία των Φρουρών της Επανάστασης ως του κορυφαίου στρατιωτικού θεσμού της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Που θα απολαμβάνει ευρεία οικονομική και πολιτική δύναμη.
Κράτος εν κράτει
Οι Φρουροί της Επανάστασης ήταν σχεδόν ένα κράτος εν κράτει πριν από τον πόλεμο. Και όταν τελειώσει, σύμφωνα με τους αναλυτές, αυτοί θα είναι που θα διαμορφώσουν την επόμενη φάση της ισλαμικής δημοκρατίας. Άνθρωπος του καθεστώτος, που μίλησε στους Financial Times, είπε: «Οι Φρουροί θα γίνουν πιο ισχυροί — αλλά όχι μόνο αυτοί. Το ίδιο το Ιράν θα γίνει ισχυρότερο, με διαφορετική προσέγγιση και συμπεριφορά».
Επίσης υποστήριξε ότι δεν θα υπάρξει «τυχοδιωκτισμός»: «Το Ιράν θα υιοθετήσει περισσότερη στρατηγική γερακιού».
Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS
Οι Φρουροί της Επανάστασης είναι η επίλεκτη στρατιωτική δύναμη της δημοκρατίας. Διαθέτει έναν τεράστιο μηχανισμό πληροφοριών, εκτεταμένο επιχειρηματικό δίκτυο και εκατοντάδες χιλιάδες προσωπικό. Γι’ αυτό η δύναμη και οι ηγέτες της είναι πρωταρχικοί στόχοι των αμερικανικών και ισραηλινών βομβών. Η ικανότητά τους να αντέξουν την επίθεση θα είναι ο βασικός καθοριστικός παράγοντας για την επιβίωση του καθεστώτος.
Μετά τη δολοφονία του Χαμενεΐ, ένα τριμελές συμβούλιο ηγεσίας, που αποτελείται από τον πρόεδρο Πεζεσκιάν, έναν ανώτερο κληρικό και τον επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας, κυβερνά τη χώρα. Έως ότου οριστεί ο νέος ανώτατος ηγέτης. Αλλά οι Φρουροί της Επανάστασης οι Φρουροί της Επανάστασης και ο στρατός ηγούνται της πολεμικής προσπάθειας. Ίσως γι’ αυτό, παρά το γεγονός ότι ο Πεζεσκιάν είπε ότι οι ιρανικές δυνάμεις θα σταματήσουν να χτυπούν τις γειτονικές χώρες, εφόσον οι επιθέσεις δεν προέρχονται από το έδαφός τους, τα πλήγματα συνεχίστηκαν.
Οι Φρουροί της Επανάστασης είναι τόσο ισχυροί, που πριν από τον θάνατο του Χαμενεΐ, Ιρανοί αναλυτές εκτιμούσαν ότι ο επόμενος ηγέτης του Ιράν θα μπορούσε να αναδειχθεί από τις τάξεις τους. Στη χώρα, η επικάλυψη μεταξύ της στρατιωτικής και της πολιτικής ελίτ είναι σημαντική. Πολλές προσωπικότητες του πολιτεύματος είναι βετεράνοι του σώματος. Μεταξύ αυτών, ο Αλί Λαριτζανί και ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, που έχει αναλάβει έναν ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο.
Υπερασπιστές του Συντάγματος
Οι Φρουροί της Επανάστασης διαφέρουν από τα στρατιωτικά σώματα άλλων χωρών, όπως της Αιγύπτου και του Πακιστάν. Σύμφωνα με τον Βαλί Νασρ, πρώην αξιωματούχος των ΗΠΑ, διδάσκοντα πλέον στη Σχολή Προηγμένων Διεθνών Σπουδών Johns Hopkins, αυτό που οι ΗΠΑ «ερμηνεύουν λάθος είναι ότι λένε συνεχώς πως “θα διασπαστούν, θα αυτομολήσουν”».
«Θεωρούν τους εαυτούς τους υπερασπιστές του Συντάγματος και το βλέπουν ως το ίδιο πράγμα με το σύστημα», πρόσθεσε.
Το θεοκρατικό σύστημα του Ιράν, που ισχύει από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, είναι κάτι μοναδικό. Βασίζεται στο δόγμα του Velayat-e Faqih που έχει τις ρίζες του στον Σιιτικό Ισλαμισμό. Έτσι δικαιολογεί τη διακυβέρνηση υπό έναν ανώτατο κληρικό ηγέτη.
Ο ηγέτης εκλέγεται από τη Συνέλευση Εμπειρογνωμόνων, ένα σώμα 88 κληρικών. Ωστόσο, οι υποστηρικτές του καθεστώτος πιστεύουν ότι στην πραγματικότητα επιλέγεται από τον Θεό. Και πως όλα τα όργανα του κράτους, συμπεριλαμβανομένου του στρατού, θα πρέπει να υπηρετούν την ιδεολογία.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ήταν οι πιο έμπιστοι υπερασπιστές της δημοκρατίας του Χαμενεΐ, εσωτερικά και εξωτερικά. Είναι αυτοί που δημιούργησαν ένα δίκτυο πληρεξουσίων, κυρίως Σιιτών Ισλαμιστών μαχητών, σε όλη την περιοχή. Ο Μοχσέν Μιλανί, συγγραφέας του βιβλίου «Η άνοδος και ο ανταγωνισμός του Ιράν με τις ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή», σημειώνει ότι οι Φρουροί της Επανάστασης και ο ανώτατος ηγέτης είναι «οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος».
«Ίσως στο μέλλον να υπάρξει διαχωρισμός, αλλά όσο υπάρχει πόλεμος, δεν είναι πολύ πιθανό να δείτε μια αλλαγή στη φύση ή την αποστολή του σώματος», σημείωσε μιλώντας στους Financial Times. Εκτίμησε πάντως ότι ο πόλεμος άλλαξε το Ιράν και η «Ισλαμική δημοκρατία εισέρχεται σε αχαρτογράφητα εδάφη».
Πρόσθεσε ότι «η Ισλαμική Δημοκρατία δεν είναι μονοπρόσωπο σύστημα. Υπάρχουν πολλαπλά κέντρα εξουσίας, με πολλαπλά επίπεδα θεσμών ασφάλειας και πληροφοριών. Σχεδιάστηκε σκόπιμα έτσι από την αρχή για να επιβιώσει από εξωτερική επίθεση».
Κρίσιμη δοκιμασία
Από την πλευρά του ο Βαλί Νασρ εκτιμά ότι η κρίσιμη δοκιμασία θα είναι όταν «έρθει η ώρα για τη μεγάλη απόφαση. Αν θα σταματήσουμε τον πόλεμο ή όχι. Αν θα παραδοθούμε ή όχι, ή θα δεχτούμε μια εκεχειρία ή όχι».
«Αυτά είναι τα είδη των αποφάσεων που θα μπορούσε να λάβει ο Χαμενεΐ μεμονωμένα και το σύστημα θα ακολουθούσε. Αυτή λοιπόν μπορεί τώρα να είναι μια στιγμή που θα δοκιμαστεί πώς το σύστημα διαχειρίζεται μια σημαντική απόφαση χωρίς αυτόν». Ο άνθρωπος που βρίσκεται μέσα στο καθεστώς είπε ότι πριν από τον πόλεμο, η ηγεσία είχε θεσπίσει ένα πλαίσιο για το πώς θα αποφάσιζε εάν θα συμφωνούσε σε εκεχειρία.
Τα τελευταία χρόνια, οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν υποστεί καταστροφικά πλήγματα από το Ισραήλ. Δολοφονήθηκαν δεκάδες ανώτεροι διοικητές στο Ιράν, τη Συρία και τον Λίβανο. Επίσης, οι ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες κατόρθωσαν να διεισδύσουν στη χώρα.
Παρ’ όλα αυτά, έχουν δείξει ότι εξακολουθούν να έχουν την ικανότητα να προκαλούν χάος σε όλη την περιοχή. Στοχεύουν με επιτυχία αμερικανικές βάσεις, πρεσβείες, αεροδρόμια και ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή. Επίσης εξαπολύουν μπαράζ πυραύλων και drones στο Ισραήλ.
Σύμφωνα με άλλο άνθρωπο του καθεστώτος, «τα ονόματα έχουν λιγότερη σημασία. Σημασία έχει ότι η χώρα κυβερνάται και ότι διαχειριζόμαστε τον πόλεμο, και μάλιστα συντονισμένοι».
«Οι Φρουροί της Επανάστασης κάνουν επίδειξη δύναμης απέναντι στις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Και το βλέπουν αυτό ως επίτευγμα. Δεν είναι δυσαρεστημένοι», πρόσθεσε.
«Εμείς θα είμαστε αυτοί που θα τερματίσουν αυτόν τον πόλεμο», δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ο Αμίρ Χεϊντάρι, αναπληρωτής διοικητής του αρχηγείου των Φρουρών Χατάμ ουλ-Άνμπια. «Θα το κάνουμε αυτό όταν νιώσουμε ότι έχουμε επιβάλει τη θέληση του έθνους μας στον εχθρό και έχουμε πάρει εκδίκηση για τον μάρτυρα ηγέτη και τον λαό μας», πρόσθεσε.
Κρίσιμο ερώτημα
Το πόσο καιρό θα αντέξουν οι Φρουροί της Επανάστασης είναι κρίσιμο ερώτημα. Σύμφωνα με τον καθηγητή Μιλανί, πιο μετριοπαθείς δυνάμεις του καθεστώτος θα μπορούσαν να επιδιώξουν να εκμεταλλευτούν την κρίση για να επαναβεβαιώσουν την επιρροή τους.
Ωστόσο, ο πόλεμος έχει αυξήσει την επιρροή της στρατιωτικής πραγματικότητας στη λήψη αποφάσεων. Και η ενίσχυση του εθνικού συναισθήματος θα μπορούσε, να διαμορφώσει την πορεία της δημοκρατίας, λένε οι αναλυτές.
Αν, όταν τελειώσει ο πόλεμος, το καθεστώς στο Ιράν παραμείνει άθικτο, οι Φρουροί της Επανάστασης θα επικαλεστούν τη δική τους νίκη. Ότι αντιστάθηκαν στους πιο προηγμένους στρατούς στον κόσμο και διασφαλίζοντας την επιβίωση του καθεστώτος. «Είναι πιθανό να υποστηρίξουν ότι πολέμησαν τη μοναδική υπερδύναμη του κόσμου και την πιο ισχυρή πολεμική μηχανή της Μέσης Ανατολής – και δεν συνθηκολόγησαν», επισήμανε ο Μιλανί.
