Εδώ και αρκετά χρόνια το Ιράν χαρακτηρίζεται από το Ισραήλ ως «υπαρξιακή απειλή». Το Ιράν ως «πρόβλημα» για το Ισραήλ δεν έχει προκύψει τα τελευταία χρόνια και σίγουρα για το Τελ Αβίβ το ζητούμενο δεν είναι απλά η αλλαγή των προσώπων στην εξουσία.
Στρατιωτικοί αναλυτές απαριθμώντας τους στόχους του Ισραήλ που τέθηκαν για την έναρξη της στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον του Ιράν σημειώνουν μεταξύ άλλων την αποτροπή του Ιράν από την απόκτηση πυρηνικών όπλων, την απομείωση των δυνατοτήτων του Ιράν όσον αφορά το βαλλιστικό του πρόγραμμα και η δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για εξέγερση του ιρανικού πληθυσμού εναντίον του καθεστώτος.
Οι στόχοι των ΗΠΑ από την άλλη πλευρά ήταν διαφορετικοί. Για τον Ντόναλντ Τραμπ, ο πόλεμος με το Ιράν επιδιώξει την αποδυνάμωση της ίδιας της Τεχεράνης, ως δορυφόρου της Κίνας και κατ’ επέκταση την αποδυνάμωση του Πεκίνου, συντάσσεται με το Ισραήλ στο ζήτημα των πυρηνικών, ενώ έχει και στόχους που δεν μπορεί κανείς να «διαβάσει» σε μία επιφανειακή ανάλυση του πολέμου.
Για τον Τραμπ δε το ιδανικό θα ήταν η αλλαγή προσώπου – αν όχι καθεστώτος – στην ηγεσία του Ιράν, αλά Βενεζουέλα, κάτι που ωστόσο δεν επετεύχθη. Με αναλυτές και διπλωμάτες που γνωρίζουν το Ιράν, να τονίζουν πως το καθεστώς δεν είναι προσωποκεντρικό και αυτό είναι κάτι που οι ΗΠΑ δεν μέτρησαν.
Η λογική του πολέμου
Η λογική του πολέμου σχεδιάστηκε στη βάση της ανάγκης να λειτουργήσουν συνδυαστικά τρία πράγματα, οι σαρωτικές αεροπορικές επιχειρήσεις, η απειλή χερσαίας επέμβασης και ταυτόχρονα η οικονομική πίεση, προκειμένου να δημιουργήσει συνθήκες εξέγερσης, με ένα σενάριο διάσπασης της κοινωνίας όπως αυτό που χρησιμοποιήθηκε στην Γιουγκοσλαβία.
Αυτό στην παρούσα κατάσταση δεν φαίνεται να μπορεί να υλοποιηθεί αφού όπως υπογραμμίζουν στρατιωτικοί αναλυτές, η κατάσταση δεν το ευνοεί. Δεδομένου μάλιστα ότι όταν το κράτος απειλείται οι πολίτες, ακόμα και όσοι είναι αντικαθεστωτικοί συσπειρώνονται γύρω από την επιβίωση του κράτους και κυριαρχεί το πατριωτικό καθήκον.
Οι ίδιες πηγές επιμένουν ότι οι στόχοι ΗΠΑ και Ισραήλ διαφέρουν, αφού για το Ισραήλ η επιδίωξη είναι πέραν της δραστικής αποδυνάμωσης του Ιράν να διαλυθεί το κέντρο εξουσίας της χώρας και να καταστεί «fail state».
Την ίδια στιγμή για την Ουάσιγκτον θα αρκούσε να ηγηθεί της χώρας ακόμα και κάποιος από το καθεστώς, που ωστόσο να επιθυμεί να συνεννοηθεί με τις ΗΠΑ.
Οι οικονομικοί στόχοι του Τραμπ
Στους στόχους του Τραμπ που δεν είναι ορατοί στην πρώτη ανάγνωση της κατάστασης οι αναλυτές βάζουν, μεταξύ άλλων, την αναδιάταξη των ενεργειακών αγορών, με κυριαρχούσες τις ΗΠΑ και παράλληλη αποδυνάμωση άλλων, αλλά και την οικονομική αποδυνάμωση της Κίνας. Σημειώνουν δε ότι ο Τραμπ έχει πολλά χαρτιά στα χέρια του. Ακόμα και αν οι αμερικανοί εμφανίζονται σε δημοσκοπήσεις να αντιδρούν στον πόλεμο.
Οι αναλυτές σημειώνουν ότι αν οι ΗΠΑ χρησιμοποιήσουν τελικά χερσαίες δυνάμεις στο Ιράν, κινδυνεύουν να πέσουν στην «μαύρη τρύπα» του παρελθόντος (βλέπε Ιράκ και Αφγανιστάν).
Την ίδια στιγμή οι αναλυτές θεωρούν ότι το Ισραήλ αν οι ΗΠΑ θελήσουν να τελειώσουν τον πόλεμο, όπως ακούγεται έντονα στην Ουάσιγκτον, σε ορίζοντα μερικών εβδομάδων, θα αναγκαστεί να ακολουθήσει.
Οι συνθήκες που το Ισραήλ μετράει υπέρ του
Είναι σαφές άλλωστε πως το Τελ Αβίβ για τον πόλεμο με το Ιράν θεώρησε αναγκαία συνθήκη την από κοινού επιχειρησιακή σχεδίαση με τις ΗΠΑ για μέγιστο συντονισμό.
Για το Ισραήλ σημασία έχει η κατάσταση των «δρώντων/ συμμάχων του Ιράν» στην ευρύτερη περιοχή, η οποία άνοιξε το δρόμο για τον πόλεμο.
Η Χαμάς θεωρείται ότι έχει εξουδετερωθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό, ενώ η Χεζμπολάχ δεν αποτελεί πλέον την κυρίαρχη δύναμη στον Λίβανο.
Ακόμα οι υποδομές των Χούθι έχουν δεχθεί σοβαρά πλήγματα, ενώ ο Άσαντ έχει απομακρυνθεί από τη Συρία εδώ και καιρό, μετά την επικράτηση των αντικαθεστωτικών ισλαμιστικών τμημάτων.
Τα πλήγματα στο Ιράν
Το Ισραήλ έχει προχωρήσει εναντίον του Ιράν σε επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών στόχων, όπως βάσεις, αεροδρόμια, θέσεις αντιαεροπορικών συστημάτων/εκτοξευτών βαλλιστικών πυραύλων, κέντρων διοικήσεως και ελέγχου (Command and Control), εργοστασίων παραγωγής όπλων/πυρομαχικών/μη επανδρωμένων αεροχημάτων/αποθηκών καυσίμων.
Στο κέντρο βάρους των επιχειρήσεων του είναι και η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία και για αυτόν τον λόγο και έχουν εξουδετερωθεί τόσο ο ανώτατος ηγέτης (Αλί Χαμενεί) όσο και πολλά στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης, αλλά και των ιρανικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Να σημειωθεί ότι όσον αφορά τη διάρκεια του πολέμου, το Ισραήλ επίσης αντιμετωπίζει πρόβλημα, αφού δεν έχει φτιαχτεί για μακροχρόνιους πολέμους. Εδώ έχουμε έναν πόλεμο άνω των δύο ετών, όπως τονίζουν στρατιωτικοί αναλυτές, που μετρούν από την 7η Οκτωβρίου 2023 και τονίζουν το μεγάλο κοινωνικό και οικονομικό κόστος, σημειώνοντας όλο αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ αόριστον.
Κανείς δεν πρέπει να ξεχνά και την εσωτερική πολιτική κατάσταση στο Ισραήλ και τις αντιδράσεις κατά της κυβέρνησης Νετανιάχου, που μπορεί να υποχωρούν μπροστά στον πόλεμο, ωστόσο η κοινωνική και πολιτική συνοχή στη χώρα δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη.
