Φόρτωση Text-to-Speech…
Η περασμένη εβδομάδα ξεκίνησε με οργισμένες συζητήσεις για την επίμαχη διάταξη οικογενειακού δικαίου, που «κούμπωσε» με την εκκρεμή αντιδικία της υπουργού Τουρισμού, η οποία και έσπευσε να υπαχθεί πρώτη στη ρύθμιση. Και ενώ όλοι περίμεναν να δουν πώς θα διαχειριστεί η κυβέρνηση το νέο πλήγμα που της προκάλεσε ο θόρυβος περί ιδιοτελούς νομοθέτησης, η πρωταγωνίστρια ακολούθησε αγέρωχη το πρόγραμμά της. Δεν ήταν ικανά να την επηρεάσουν ούτε όσα άκουσε από τον πρωθυπουργό στην ολιγόλεπτη κατ’ ιδίαν συνάντησή τους μετά το υπουργικό συμβούλιο της Δευτέρας. Η Ολγα Κεφαλογιάννη μπήκε στην πρώτη απευθείας πτήση Αθήνα – Νέο Δελχί και έφυγε ταξίδι στις Ινδίες…
Η αφοβία της δικαιώθηκε λίγες ημέρες αργότερα, όταν ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης την κάλυψε πλήρως, τονίζοντας ότι δεν υπάρχει κανένα πολιτικό ζήτημα. Τελικά επανέρχεται η βεβαιότητα πως «ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό», σημειώνουν με πικρία στελέχη της Νέας Δημοκρατίας, που αντιμετωπίζουν την οργή των ψηφοφόρων τους, όχι τόσο για την ουσία της διάταξης, αλλά για την εντύπωση ότι τα κριτήρια της νομοθέτησης δεν ήταν εντελώς απρόσωπα.
Η κληρονομιά
Μεγάλο ποσοστό των βουλευτών και υπουργών, ιδίως στη συντηρητική παράταξη, έχει «οικογενειακή» σχέση με την πολιτική. Αλλοι πάλι αποφασίζουν να ασχοληθούν με το επάγγελμα έχοντας λύσει, μέσω της οικογένειάς τους, το βιοποριστικό τους πρόβλημα. Κάποιες φορές, αυτά τα δύο συνδυάζονται. Η κ. Κεφαλογιάννη γεννήθηκε και μεγάλωσε προικισμένη με αυτόν τον χρυσό συνδυασμό. Κόρη του πρώην βουλευτή και υπουργού Ιωάννη Κεφαλογιάννη και της μητέρας της, δικηγόρου Ελένης Βαρδινογιάννη, μπήκε από μικρή στην πολιτική, συνεχίζοντας την οικογενειακή παράδοση, που βρίσκει τουλάχιστον ένα μέλος της στη Βουλή ή στην Ευρωβουλή από τη Μεταπολίτευση και μετά. Τα πρώτα της βήματα στην πολιτική τα έκανε ως στέλεχος της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ και της ΟΝΝΕΔ, ενώ στη συνέχεια εξελέγη βουλευτής Ρεθύμνης στις εκλογές του 2007 και του 2009. Στις εκλογές του 2012 μεταπήδησε στην εκλογική περιφέρεια της Α΄ Αθηνών και βγήκε μάλιστα πρώτη σε σταυρούς, ενώ στη συνέχεια διορίστηκε υπουργός Τουρισμού στην κυβέρνηση Αντώνη Σαμαρά. Την πρώτη θέση στη σειρά προτίμησης καταλάμβανε μέχρι τις τελευταίες εκλογές του 2023, όταν την πέρασαν οι Κυριάκος Πιερρακάκης και Βασίλης Κικίλιας.
Η σχέση της με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη είχε αρκετές δυσκολίες, ιδιαίτερα στην αρχή της πρωθυπουργίας του το 2019. Η Κεφαλογιάννη, που ήταν τομεάρχης Πολιτισμού και Τουρισμού την περίοδο που το κόμμα βρισκόταν στην αντιπολίτευση, απογοητεύθηκε όταν μετά τις εκλογές τής προσφέρθηκε μόνο το υπουργείο Τουρισμού. Σε μια κίνηση ασυνήθιστη, ακόμη και για πολιτικούς με «φεουδαρχική» αυτοπεποίθηση, προτίμησε να μείνει εκτός νυμφώνος, παρά να «κλειστεί» σε ένα μικρό χαρτοφυλάκιο. Τη στάση εκείνη επικαλούνται όσοι ισχυρίζονται ότι μέχρι σήμερα πολιτεύεται σαν να μην μπορεί τίποτε να την αγγίξει.
Δεν υπέμεινε βέβαια σιωπηλά τις συνέπειες των επιλογών της. Αρκετές ήταν οι φορές εκείνη την περίοδο που άσκησε κριτική στην κεντρική κυβερνητική γραμμή, ενώ εμφανίζονταν και μετρήσεις που την περιελάμβαναν στους πιθανούς δελφίνους για τη διαδοχή της προεδρίας της Νέας Δημοκρατίας. Τελικά, ύστερα από τέσσερα χρόνια φαγούρας, συμβιβάστηκε με το υπουργείο Τουρισμού, μετά τη δεύτερη νίκη της Ν.Δ. το 2023.
Μία σελέμπριτι με εξουσία
Οπως περιγράφουν στελέχη από το κυβερνών κόμμα, κάποια από τα οποία έχουν βρεθεί συνυποψήφιοί της στην Α΄ Αθηνών, η Κεφαλογιάννη δεν είναι κακή συμπαίκτρια, δεν παίζει βρώμικα έναντι αντιπάλων της. Εχει όμως την αίσθηση ότι της ανήκουν τα πάντα και δεν ενδιαφέρεται καν να το κρύψει. Δεν είναι μια κλασική πολιτικός, αλλά περισσότερο μια πολιτική διασημότητα και έτσι έχει χτιστεί το προφίλ της. Τα lifestyle περιοδικά την ακολουθούν παντού με τους γνωστούς κλισέ τίτλους που συνηθίζουν να περιγράφουν γυναίκες πολιτικούς: από τη «σπάνια εμφάνιση στο γήπεδο, με casual look», μέχρι για «ψώνια στα Ματογιάννια της Μυκόνου» και τη βόλτα με τα παιδιά της με «casual στυλ».
Δεν έχει ιδιαίτερη επαφή με τις κομματικές οργανώσεις, δεν αναγκάζεται να πηγαίνει σε κοπές πίτας αυτή την περίοδο ή σε άλλες κομματικές συγκεντρώσεις. Δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλής ούτε στην κοινοβουλευτική ομάδα, καθώς δεν έχει σχέση με τους βουλευτές, οι οποίοι κάπως ανόρεχτα καλούνται τώρα να υπερασπιστούν μια συνάδελφο που δεν έχει επιδείξει ποτέ αισθήματα συναδελφικότητας για κανέναν, ούτε έχει αναγκαστεί να υποστεί την άχαρη ρουτίνα του «επαγγέλματος».
Η δημοσιότητα που εξασφάλιζε δίχως κόπο, ιδίως για τις εκτός πολιτικής δραστηριότητές της, φάνηκε να γυρίζει μπούμερανγκ μετά το δεύτερο διαζύγιό της από τον μουσικοσυνθέτη Μίνωα Μάτσα (είχε προηγηθεί ο γάμος της με τον Μάνο Πενθερουδάκη). Η ίδια ζήτησε από την πρώτη στιγμή την προστασία της ιδιωτικής της ζωής από τα μέσα ενημέρωσης.
Η δημοσιότητα που εξασφάλιζε δίχως κόπο, ιδίως για τις εκτός πολιτικής δραστηριότητές της, φάνηκε να γυρίζει μπούμερανγκ μετά το δεύτερο διαζύγιό της από τον Μίνωα Μάτσα.
«Η προσωπική ζωή μιας γυναίκας πολιτικού δεν αντιμετωπίζεται με ουδετερότητα, όπως θα έπρεπε, αλλά με μεγεθυντικό φακό», έχει περιγράψει η ίδια. Δεν είχε αυτοπροστατευθεί με την ίδια αποφασιστικότητα από το «κουτσομπολίστικο» ενδιαφέρον των media για τη γνωριμία της με τον Μάτσα και τον γάμο τους σε κλειστό κύκλο. Είχε μιλήσει σε συνεντεύξεις για το ειδύλλιο, για την εγκυμοσύνη, ακόμη και για «την ώρα του τοκετού», οπότε «ακούγαμε τραγούδια του Μίνου». Δεν αυτοπροστατεύθηκε από τις κάμερες ούτε όταν χρειάστηκε να διασταυρωθεί μαζί τους στην Ευελπίδων, φορώντας μαύρο κοστούμι και μαύρο γυαλί, για τη δίκη με τον σύζυγό της.
Είχε την ίδια περίοδο (Σεπτέμβριο του 2024) δεχθεί ένα ακόμη κύμα ανεπιθύμητης δημοσιότητας, όταν έγινε γνωστό ότι το υπουργείο της είχε εγκρίνει δαπάνη 18.000 ευρώ για προμήθεια χαλιών από τον οίκο της Δέσποινας Μοιραράκη για τη διακόσμηση του γραφείου της. Η ίδια υποστήριξε ότι οι μπουχάρες ήταν απλώς μέσο για την «ανάδειξη της θετικής εικόνας της χώρας μας σε διεθνές επίπεδο», καθώς άλλωστε το υπουργείο είναι «το κατεξοχήν υπουργείο εξωστρέφειας». Εκείνες τις ημέρες βγαίνει από την ίδια και η γραπτή ανακοίνωση με την οποία ανακοινώνει ότι ο γάμος της «περνάει κρίση», δηλώνει αφοσιωμένη στα παιδιά της και στα καθήκοντά της και ζητάει να γίνει σεβαστή η ιδιωτικότητά της.
Συνεπιμέλεια και τροπολογία
Είναι γεγονός ότι όταν είχε έρθει προς ψήφιση το νομοσχέδιο για τη συνεπιμέλεια, αποτέλεσμα ενεργού λόμπινγκ του ισχυρού γκρουπ των «ενεργών μπαμπάδων», τόσο η Ολγα Κεφαλογιάννη όσο και η αείμνηστη Μαριέττα Γιαννάκου το είχαν καταψηφίσει. Είχαν μιλήσει ανοιχτά για τα πολλά προβλήματα που προκαλεί η υποχρεωτική συνεπιμέλεια και για το γεγονός ότι δεν θεωρούσαν τη ρύθμιση «παιδοκεντρική». Είχαν μάλιστα καταθέσει 10 τροπολογίες, εκ των οποίων η μία αφορούσε το κομμάτι της εναλλασσόμενης κατοικίας και της λέξης «εξίσου» που υπήρχε στον διαμοιρασμό της επιμέλειας. Οι τροπολογίες δεν έγιναν δεκτές, ο νόμος ψηφίστηκε και εφαρμόζεται.
Τέσσερα χρόνια μετά, ο νόμος δεν είναι χωρίς παρενέργειες, καθώς ενοχοποιείται για επιπτώσεις στην ασφάλεια κακοποιημένων γυναικών και παιδιών, αλλά και για τις συνέπειες στην ψυχική ισορροπία παιδιών που, με δικαστική απόφαση, τίθενται σε καθεστώς υποχρεωτικής συνεπιμέλειας. Εχουν εκδηλωθεί ισχυρές αντιδράσεις από πανεπιστημιακούς, νομικές ενώσεις, κοινωνικούς φορείς και γυναικείες οργανώσεις. Παρ’ όλα αυτά, η πρώτη του σοβαρή τροποποίηση ήταν αυτή που ήρθε να προστεθεί σε άσχετο νομοσχέδιο με την επίμαχη διάταξη στα μέσα Δεκεμβρίου. Υπήρχαν πληροφορίες και ότι ένα χρόνο πριν υπήρχε πίεση στο υπουργείο Δικαιοσύνης να περάσει διάταξη που όριζε ότι αν ένας γονιός έχει τα παιδιά περισσότερο χρόνο από το 50%, μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει την αποκλειστική επιμέλεια –καταργώντας ουσιαστικά τη συνεπιμέλεια–, η οποία τελικά δεν προχώρησε.
Η πολύκροτη ρύθμιση εντάχθηκε χωρίς διαβούλευση στο νομοσχέδιο για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ψηφίστηκε στις 19 Δεκεμβρίου και εισήγαγε ένα υβριδικό, ενδιάμεσο βαθμό, μεταξύ της πρωτόδικης απόφασης και του εφετείου. Το πόσες φορές μπορεί να γίνει χρήση αυτού του ένδικου μέσου (της μεταρρύθμισης της πρωτόδικης απόφασης πριν από την εκδίκαση της έφεσης) και ποια απόφαση θα κρίνει εν τέλει το εφετείο, είναι από τις γκρίζες ζώνες της ρύθμισης. Σύμφωνα με αρχικούς επικριτές του νόμου, η διάταξη εν μέρει επιβεβαίωσε ότι η μεταρρύθμιση του 2021 ήταν προβληματική, καθώς και ότι έναν κακό νόμο συχνά τον ακολουθεί μια άτσαλη τροπολογία, που μπορεί να περιπλέξει περισσότερο τα πράγματα.
Η υπερασπιστική γραμμή
Η πλευρά της κ. Κεφαλογιάννη απορρίπτει τις κατηγορίες περί νομοθέτησης κατ’ εντολήν της ίδιας, ή ότι αυτό έγινε στα κρυφά. Η θέση της υπουργού είναι ότι η διάταξη μπήκε πολύ συντεταγμένα στην κοινοβουλευτική διαδικασία, έτυχε διεργασίας από τέσσερις κοινοβουλευτικές επιτροπές και στη συνέχεια εισήχθη στην ολομέλεια. Παρότι η κριτική ήρθε και από φίλια πυρά και λογαριασμούς στο Χ που πρόσκεινται ή στηρίζουν τη Νέα Δημοκρατία, η ίδια υπενθυμίζει ότι ψηφίστηκε τελικά από 179 βουλευτές – όλους τους βουλευτές της Ν.Δ., του ΚΚΕ και τρεις ανεξάρτητους, ενώ ΣΥΡΙΖΑ, Ελληνική Λύση και Νίκη ψήφισαν «παρών».
«Δεν μπορεί να διανοηθεί κανείς ότι όλοι αυτοί οι βουλευτές δεν διάβασαν το νομοσχέδιο», τονίζει η πλευρά της υπουργού, κάτι που όλοι οι υπόλοιποι μπορούμε να διανοηθούμε με σχετική ευκολία. Στελέχη της κυβέρνησης εμφανίζονται επίσης βέβαια ότι η τροπολογία «σίγουρα παράπεσε λίγες ημέρες πριν από τις γιορτές των Χριστουγέννων», καθώς είχε εισαχθεί και σαν «νομοτεχνική βελτίωση».
Εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι ενώ το θέμα δεν προβλήθηκε ιδιαίτερα από πολλά ΜΜΕ, και η αντιπολίτευση καθυστέρησε να αντιδράσει, «στρατευμένοι» λογαριασμοί κοντά στη Ν.Δ. πήραν φωτιά. «Το ζήτημα μας κάνει την ίδια ζημιά με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και η ειρωνεία είναι ότι ήρθαν στο ίδιο νομοσχέδιο», αναφέρει στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας, ενώ άλλος βουλευτής έλεγε ότι επιτείνεται «το στοιχείο κριτικής ότι “είστε καθεστώς”». Πολλοί τονίζουν ακόμη τη σύγκρουση γιγάντων που γίνεται ήδη στο ψηφοδέλτιο της Α΄ Αθηνών και που αναμένεται να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο, αν προστεθούν τελικώς και άλλα ηχηρά ονόματα στη λίστα.
«Το ζήτημα μας κάνει την ίδια ζημιά με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ», λέει στέλεχος της Ν.Δ., ενώ άλλος βουλευτής τόνισε ότι επιτείνεται «η κριτική του τύπου “είστε καθεστώς”».
Ο θόρυβος για τα «μαγικά χαλιά» πέρασε γρήγορα. Και για το θέμα της ρύθμισης που συνέπεσε με την προσωπική της αντιδικία, η κυβέρνηση έχει καλύψει (αρχικώς) την κ. Κεφαλογιάννη. Κάποιοι στους κόλπους της κυβέρνησης επιμένουν ότι η υπόθεση προκαλεί δυσαρέσκεια στον πυρήνα των υποστηρικτών της – εκείνων που είναι σε θέση να ενοχληθούν από θεσμικά ατοπήματα. Μένει να φανεί αν η άρτι αφιχθείσα από την Ινδία υπουργός διατηρεί την αντοχή της. Την ισχύ της άτρωτης κάστας.
