Θελκτική επιλογή αποδεικνύεται φέτος ο ηλίανθος µε το διαχειρίσιµο κόστος παραγωγής και το γεγονός ότι πρόκειται για συµβολαιακή καλλιέργεια να τραβάει τα βλέµµατα των παραγωγών που ψάχνουν µια διέξοδο από τα σιτηρά και το βαµβάκι.
Οι σπορές πήγανε λίγο πίσω και φαίνεται να έχουν ολοκληρωθεί σε ποσοστό µόλις 10-20%. Οι άνθρωποι της αγοράς επιβεβαιώνουν το µεγαλύτερο ενδιαφέρον της αγοράς που παρατηρείται στη φετινή περίοδο, χωρίς ωστόσο να µπορούν να υπολογίσουν ακόµα µε ασφάλεια το κατά πόσο θα αυξηθούν φέτος τα στρέµµατα που καλύπτονται µε την καλλιέργεια. Τα συµβόλαια έχουν διατηρήσει την περυσινή τιµή των 40 λεπτών το κιλό (+2 λεπτά για προϊόν µε υψηλό ελαϊκό οξύ), αλλά υπάρχει αισιοδοξία ότι µπορεί να επιτευχθεί κάτι καλύτερο. Μέχρι στιγµής η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν έχει φέρει άνοδο των τιµών των συµβολαίων στη χώρα µας, κάτι το οποίο εξαρτάται από τη βιοµηχανία, αφού το µεγαλύτερο µέρος της παραγωγής χρησιµοποιείται για παραγωγή βιοντίζελ.
«Αυτό που βλέπουµε φέτος είναι ότι θα υπάρχει αύξηση των εκτάσεων και είναι πολύ πιθανό να ξεπεραστούν τα 1 εκατ. στρέµµατα µε ηλίανθο. Στα ποτιστικά στρέµµατα οι αποδόσεις ήταν σε γενικές γραµµές καλές και πέρυσι στα ποτιστικά χωράφια στα 400-420 κιλά και το µέσο όρο έριξαν χαµηλές επιδόσεις ξερικά χωράφια» επισηµαίνει ο επικεφαλής της Fyto Animal Services (F.A.S.) Βασίλης Μιχαήλ.
Με τη σειρά του ο Εµπορικός ∆ιευθυντής Σπόρων της Syngenta, ∆ηµήτρης Βλαχάκης επισηµαίνει «Πράγµατι βλέπουµε ότι όσον αφορά των ηλίανθο παρατηρείται µια αυξηµένη τάση σε σχέση µε πέρυσι τροφοδοτούµενη από το γεγονός πως πρόκειται για καλλιέργεια που διεξάγεται µε συµβόλαια, αλλά και από το ότι το κόστος παραγωγής στο χωράφι είναι µικρότερο σε σχέση µε άλλες µεγάλες καλλιέργειες. Για ένα υγιές χωράφι ενδείκνυται η αµειψισπορά και οι παραγωγοί πρέπει να αποφύγουν τη βιασύνη».
Τα τελευταία δύο χρόνια οι αποδόσεις του ηλίανθου ήταν χαµηλότερες από τα συνηθισµένα πρότυπα, ωστόσο οι παραγωγοί ελπίζουν σε ότι οι συνθήκες θα επιτρέψουν φέτος αποδόσεις κοντά στα 400 κιλά το στρέµµα στα ποτιστικά χωράφια και περί τα 200 κιλά το στρέµµα στα ξερικά.
Η σπορά του ηλίανθου συνήθως ξεκινά από τα τέλη Μαρτίου και διαρκεί έως και τις αρχές του Μαΐου, ενώ µπορεί να συγκοµιστεί ταυτόχρονα µε επίσπορες ποικιλίες που µπαίνουν από τα µέσα Μαΐου έως και τον Ιούνιο.
Απαραίτητη η θρέψη για υψηλές αποδόσεις
Ο ηλίανθος είναι µια καλλιέργεια µε µεγάλη προσαρµοστικότητα και είναι κατάλληλη για σπορά στους περισσότερους τύπους εδάφους µε τα βαθιά και καλά στραγγιζόµενα εδάφη να δίνουν το καλύτερο αποτέλεσµα. Αποτελεί καλή λύση και για ξερικά χωράφια γιατί έχει ριζικό σύστηµα που µπορεί να φτάσει σε µεγάλο βάθος µέσα στο έδαφος και έτσι µπορεί να επωφεληθεί από το νερό και θρεπτικά συστατικά σε µεγαλύτερο βαθµό από άλλες καλλιέργειες. Συνήθως ανά στρέµµα απαιτούνται 8-10 µονάδες αζώτου, 5-7 µονάδες φωσφόρου και άλλες 5-7 µονάδες καλίου. Μεγάλης σηµασίας για την καλλιέργεια του ηλίανθου αποτελεί το βόριο, που αποτελεί σηµαντικό συστατικό των κυτταρικών τοιχωµάτων των φυτών και έχει καθοριστικό ρόλο στην παραγωγή και βιωσιµότητα της γύρης, αλλά και στην ανάπτυξη των ανθοφόρων οργάνων. Η έλλειψη του βορίου µπορεί να οδηγήσει ακόµα και σε απώλειες της τάξεως του 5% σε περιεκτικότητα λαδιού. Στο στάδιο του φυτρώµατος αναγκαία είναι η υγρασία του εδάφους για οµοιόµορφο και άριστο φύτρωµα.
Πρώιµη σπορά αυξάνει αποδόσεις και ελαιοπεριεκτικότητα του σπόρου
της Ελένης Δούσκα
Η εγκατάσταση της καλλιέργειας, από την προετοιµασία του εδάφους έως τη σπορά και το φύτρωµα, αποτελεί καθοριστικό στάδιο για τις στρεµµατικές αποδόσεις και την ποιότητα του σπόρου του ηλίανθου. Κοινό µυστικό µεταξύ των παραγωγών είναι ότι µε την πρώιµη σπορά αυξάνονται οι στρεµµατικές αποδόσεις και η ελαιοπεριεκτικότητα του σπόρου, ενώ το φυτό µπορεί να αξιοποιήσει τις βροχές Μαΐου και Ιουνίου, δεδοµένου ότι το κρίσιµο στάδιο για την παραγωγή του ηλίανθου είναι το τελείωµα της ανθοφορίας.
Καταρχήν η εγκατάστασης της καλλιέργειας θα πρέπει να γίνεται σε ένα καλά στραγγιζόµενο έδαφος, το οποίο πρέπει πρώτα να σκαφθεί σε βάθος περίπου 0,8 µέτρων για να αποφευχθεί το συµπαγές αυτού. Επίσης, συνίσταται στελεχοκοπή των φυτικών υπολειµµάτων της προηγούµενης καλλιέργειας και ενσωµάτωσή τους µε όργωµα το φθινόπωρο. Την άνοιξη συστήνεται κατεργασία µε δισκοσβάρνα που αποσκοπεί στην δηµιουργία κατάλληλης σποροκλίνης για την εξαφάλιση γρήγορου και οµοιόµορφου φυτρώµατος.
Τα θρεπτικά στοιχεία που δίνονται µε τη λίπανση, είναι κυρίως το άζωτο που βοηθάει στην ανάπτυξη του ηλίανθου και ο φώσφορος που επηρεάζει την παραγωγή και την περιεκτικότητα του σπόρου σε λάδι. Λίπανση µε κάλιο απαιτείται σε ελαφριά χωράφια, ενώ η έλλειψη βορίου έχει επιπτώσεις στην τελική παραγωγή ιδιαίτερα σε φτωχά εδάφη. Για την κάλυψη των αναγκών της καλλιέργειας συνίσταται η χορήγηση 8-10 κιλών Ν, 4-6 κιλών P2O5 και 6-8 κιλών Κ2Ο ανά στρέµµα, µε βασική λίπανση κατά τη σπορά µε λιπασµατοδιανοµείς.
Για την καταπολέµηση των στενόφυλλων και αρκετών πλατύφυλλων ζιζανίων µπορεί να εφαρµοστεί προσπαρτική ή προφυτρωτική ζιζανιοκτονία, καθώς και πότισµα ή βροχή που βοηθούν στην καλή ενσωµάτωση του ζιζανιοκτόνου. Ειδικότερα για την καταπολέµηση στενόφυλλων ζιζανίων µπορεί να γίνει εφαρµογή µεταφυτρωτικής ζιζανιοκτονίας µε ανάλογα σκευάσµατα.
Σε κάθε περίπτωση, οι γεωπόνοι τονίζουν ότι η ένταξη του ηλίανθου σε κύκλο αµειψισποράς διάρκειας τουλάχιστον τριών έως τεσσάρων ετών θεωρείται απαραίτητη, κυρίως λόγω της εµµονής σοβαρών ασθενειών στο έδαφος. Όπως εξηγούν οι γεωπόνοι, η καλλιέργεια του ηλίανθου για δεύτερη συνεχόµενη χρονιά ευνοεί την ανάπτυξη ασθενειών αλλά και παρασίτων όπως η οροβάγχη µε αποτέλεσµα τη µείωση των αποδόσεων. Επίσης η πιθανή ύπαρξη φυτών εθελοντών στον ηλίανθο δηµιουργεί προβλήµατα µε την καταπολέµησή τους, µε αποτέλεσµα την πιθανή µείωση παραγωγής.
Δείτε εδώ ολόκληρο το αφιέρωμα της Agrenda στον ηλίανθο
