Η παιγνιοθεραπεία αποτελεί μια θεραπευτική προσέγγιση που αξιοποιεί το παιχνίδι ως μέσο έκφρασης και επεξεργασίας συναισθημάτων των παιδιών. Παρόλο που είναι διαδεδομένη μεταξύ των επαγγελματιών ψυχικής υγείας, πολλοί γονείς δεν γνωρίζουν τι ακριβώς περιλαμβάνει. Σύμφωνα με έρευνα, το 42% των ενηλίκων δεν γνωρίζουν τι είναι η παιγνιοθεραπεία, ενώ περίπου το 40% έχουν ακούσει τον όρο αλλά δεν είναι σίγουροι για το περιεχόμενό του.
1. Τι είναι η παιγνιοθεραπεία;
Η παιγνιοθεραπεία βασίζεται στην πεποίθηση ότι τα παιδιά χρησιμοποιούν το παιχνίδι για αυτοέκφραση. Δεδομένου ότι πολλά παιδιά δεν έχουν την αναπτυξιακή ικανότητα να εκφράσουν λεκτικά τα συναισθήματά τους, το παιχνίδι τους παρέχει έναν ασφαλή χώρο για να “παίξουν” τις εμπειρίες και τις εσωτερικές τους πεποιθήσεις. Οι εκπαιδευμένοι παιγνιοθεραπευτές ανταποκρίνονται θεραπευτικά σε αυτό το παιχνίδι, όπως θα έκαναν με ενήλικες που εκφράζουν τις ανησυχίες τους μέσω της ομιλίας. Το παιχνίδι επιτρέπει στα παιδιά να αποστασιοποιηθούν από τις ανησυχίες τους, καθιστώντας ευκολότερη την επεξεργασία τραυματικών γεγονότων μέσω μεταφορών ή παιχνιδιών ρόλων.
Advertisment
2. Διαφορετικές προσεγγίσεις στην παιγνιοθεραπεία
Όπως και στην ψυχοθεραπεία ενηλίκων, υπάρχουν διάφορες θεωρητικές προσεγγίσεις στην παιγνιοθεραπεία. Οι παιγνιοθεραπευτές χρησιμοποιούν τον θεωρητικό τους προσανατολισμό για να καθορίσουν τη διαδικασία της θεραπείας. Για παράδειγμα, η Γνωσιακή Συμπεριφορική Παιγνιοθεραπεία (CBPT) είναι δομημένη, κατευθυντική και επικεντρώνεται στην επίλυση συγκεκριμένων προβλημάτων. Αντίθετα, η Παιγνιοθεραπεία με επίκεντρο το παιδί (CCPT) είναι μη κατευθυντική και επιτρέπει στο παιδί να ηγείται στο παιχνίδι. Δεν υπάρχει “σωστή” ή “λάθος” προσέγγιση· η επιλογή εξαρτάται από τις ανάγκες της οικογένειας και του παιδιού.
3. Η παιγνιοθεραπεία είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη και ωφέλιμη
Η παιγνιοθεραπεία είναι μια επιστημονικά τεκμηριωμένη μέθοδος θεραπείας. Πολλές μελέτες έχουν αποδείξει την αποτελεσματικότητά της σε διάφορα ζητήματα. Για παράδειγμα, μια μελέτη του 2018 έδειξε ότι η Παιγνιοθεραπεία με επίκεντρο το παιδί (CCPT) μείωσε σημαντικά την επιθετικότητα και βελτίωσε την αυτορρύθμιση και την ενσυναίσθηση σε παιδιά δημοτικού σχολείου μετά από 16 συνεδρίες. Επιπλέον, η παιγνιοθεραπεία έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στη μείωση συμπτωμάτων κατάθλιψης, αγχώδους διαταραχής και διαταραχής ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ).
4. Η σημασία της συμμετοχής των γονέων στην παιγνιοθεραπεία
Η συμμετοχή των γονέων είναι κρίσιμη για την επιτυχία της παιγνιοθεραπείας. Έρευνες δείχνουν ότι οι θεραπείες που περιλαμβάνουν τους γονείς έχουν καλύτερα αποτελέσματα από εκείνες που δεν τους εμπλέκουν. Όταν οι γονείς συμμετέχουν ενεργά, μπορούν να κατανοήσουν καλύτερα τις συμπεριφορές του παιδιού τους και να εφαρμόσουν αποτελεσματικές στρατηγικές στο σπίτι. Αυτό ενισχύει τη θεραπευτική διαδικασία και βοηθά στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που μπορεί να προκύψουν στην καθημερινή ζωή.
Advertisment
Όταν το παιχνίδι γίνεται γέφυρα προς τη συναισθηματική ανάπτυξη
Ένα παιδί εκφράζεται μέσα από το παιχνίδι του όπως ένας ενήλικας εκφράζεται μέσα από τις λέξεις του. Η παιγνιοθεραπεία αξιοποιεί αυτήν τη φυσική γλώσσα των παιδιών για να τα βοηθήσει να επεξεργαστούν συναισθήματα, να διαχειριστούν δυσκολίες και να αναπτύξουν δεξιότητες που θα τα συνοδεύουν σε όλη τους τη ζωή.
Η κατανόηση της παιγνιοθεραπείας από τους γονείς είναι μια ευκαιρία να αναγνωρίσουν τη σημασία του παιχνιδιού ως θεραπευτικού εργαλείου και να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να εκφράζονται ελεύθερα, χωρίς πίεση ή κριτική. Όταν οι γονείς συμμετέχουν ενεργά στη θεραπευτική διαδικασία, δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου τα παιδιά αισθάνονται ασφάλεια, εμπιστοσύνη και συναισθηματική υποστήριξη.
Στην ουσία, η παιγνιοθεραπεία δεν αφορά μόνο τη θεραπεία συγκεκριμένων δυσκολιών, αλλά συμβάλλει στη συνολική συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού. Καλλιεργεί την αυτογνωσία, ενισχύει την ανθεκτικότητα και προσφέρει έναν ασφαλή χώρο για να δοκιμάζει και να επεξεργάζεται τις εμπειρίες του. Οι γονείς που κατανοούν τη σημασία αυτής της διαδικασίας μπορούν να γίνουν συνοδοιπόροι των παιδιών τους, στηρίζοντάς τα στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα, αλλά και σε όλη την πορεία της ψυχολογικής και συναισθηματικής τους ωρίμανσης.
