Είναι αλήθεια ότι οι Γερμανοί είχαν χαρίσει μεγάλες στιγμές αγωνίας και πολλές απώλειές στους σοβιετικούς τον Φλεβάρη του 1943, αλλά τελικά το Στάλινγκραντ έπεσε, επηρεάζοντας την εξέλιξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Σήμερα, ο Ουκρανικός Στρατός βρίσκεται πολύ κοντά στην επανάληψη της ιστορίας και κατά τραγική ειρωνεία πάνω-κάτω στα ίδια μέρη, με παρόμοιες συνθήκες και πανομοιότυπες εμμονές. Το Ποκρόβσκ, ίσως μείνει στην ιστορία.
Ρίχνοντας κανείς μια ματιά στον χάρτη στην ανατολική Ουκρανία, θα δει δύο δίδυμες πόλεις το Pokrovsk και το Myrnohrad να κρατάνε με πείσμα μια «τανάλια» ώστε να μην κλείσει. Στρατιωτικά, πρόκειται για μια άσπρη εσοχή που αντιστέκεται μέσα σε μια πλημμύρα κόκκινου χρώματος, που αντιπροσωπεύει τα εδάφη που ελέγχουν οι Ρώσοι (βλ. χάρτη).
Το Κίεβο λοιπόν πιστεύει ότι μπορεί να κρατήσει αυτή την εσοχή άσπρη, διεξάγοντας κάποιες ηρωικές αντεπιθέσεις. Πρόκειται για δύο πόλεις οι οποίες προπολεμικά στέγαζαν σχεδόν 100.000 ανθρώπους και έως πέρυσι λειτουργούσαν ως κόμβος logistics για τον στρατό— είχε φτάσει σε σημείο χωρίς επιστροφή. Αν καταληφθούν, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως εφαλτήριο για βαθύτερες ρωσικές προελάσεις σε ένα μέτωπο 1.000.
«Πάρε τους στρατιώτες μας τώρα από εκεί»
Ωστόσο, το πιο άσχημο για το επιτελείο του Ζελένσκι είναι ότι δεν είναι Ρώσοι, αλλά δυτικοί αναλυτές, κέντρα, ακόμα και ο ίδιος ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας που περιγράφουν μια ζοφερή κατάσταση στο Ποκρόβσκ, δίχως επιστροφή.
«Παρά την επίσημη λεονταριστική ρητορική, η κατάσταση είναι περισσότερο από περίπλοκη και λιγότερο από ελεγχόμενη» έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο πρώην υπουργός Άμυνας του Ζελένσκι, Βιτάλι Ντεϊνέγκα. «Η απόκρουση ή η περαιτέρω διατήρηση αυτών των πόλεων υπό τις τρέχουσες συνθήκες πολύ πιθανό να οδηγήσει σε αδικαιολόγητες απώλειες προσωπικού».
Γι αυτό και είναι κάθετος ότι «Από τις πόλεις πρέπει να αποχωρήσουμε όσο ακόμη είναι δυνατό».
Πράγματι το Ινστιτούτο Μελετών του Πολέμου, χρησιμοποιώντας γεωεντοπισμό των κινήσεων το στρατευμάτων βλέπει ότι τόσο οι ουκρανικές όσο και οι ρωσικές δυνάμεις προωθήθηκαν πρόσφατα προς την κατεύθυνση του Pokrovsk.
«Η κατάσταση στην περιοχή Pokrovsk–Myrnohrad παραμένει δύσκολη, καθώς οι ουκρανικές δυνάμεις μάχονται για να κρατήσουν τις πλευρές του θύλακα και οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν να προελαύνουν στην περιοχή» αναφέρει στην πρόσφατη έκθεσή του.
Μπορεί οι ουκρανικές δυνάμεις να αντεπιτίθενται εντός του Pokrovsk και στα δυτικά του περίχωρα, ώστε να αποτρέψουν περαιτέρω ρωσικές προελάσεις στη νότια πλευρά του θύλακα, ωστόσο, σημειώνει ότι οι Ρώσοι συνεχίζουν να προελαύνουν στο ανατολικό και νότιο Pokrovsk.
«Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι ενδέχεται να επιχειρήσουν τη δημιουργία υποθύλακα προς υποστήριξη των ρωσικών προσπαθειών για την περικύκλωση των ουκρανικών δυνάμεων στην πόλη και, τελικά, τον εξαναγκασμό των ουκρανικών στρατευμάτων σε απόσυρση από τον ευρύτερο θύλακα» επισημαίνει.
«Επίσης, οι ρωσικές δυνάμεις πιθανότατα διατηρούν έλεγχο πυρών επί των ουκρανικών γραμμών χερσαίων επικοινωνιών (GLOCs) προς τον θύλακα, δυσχεραίνοντας τα ουκρανικά logistics. Φαίνεται ότι οι ρωσικές δυνάμεις εργάζονται ταυτόχρονα για να ολοκληρώσουν την περικύκλωση ολόκληρου του θύλακα και να συρρικνώσουν τον ίδιο τον θύλακα».
Σιρσκίι: Είναι πράγματι τεταμένη η κατάσταση
Επίσης, το Ινστιτούτο διαψεύδει ουκρανικές ισχυρισμούς ότι στις 10 Νεομβρίου ουκρανικές δυνάμεις εκκαθάρισαν το Rodynske, καθώς γεωεντοπισμένο οπτικό υλικό δείχνει ότι και ρωσικές δυνάμεις προωθήθηκαν στο νότιο Rodynske.
Παρά το ότι οι δυνάμεις του Κρεμλίνου χρησιμοποιούν κάθε τέχνασμα για να προσπαθήσουν να διασπάσουν τις ουκρανικές άμυνες, το Κίεβο κρατά με πείσμα την πόλη κρίσιμης λογιστικής σημασίας», δήλωσε αποκλειστικά στη New York Post την Κυριακή 9 Νοεμβρίου ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας Oleksandr Syrskyi.
«Η κατάσταση στη γραμμή του μετώπου είναι πράγματι τεταμένη, όπου ο εχθρός διεξάγει στρατηγική επιθετική επιχείρηση», είπε. «Έχουν συγκεντρώσει το μεγαλύτερο μέρος των δυνάμεών τους, επιτυγχάνοντας υπεροχή σε μια προσπάθεια να διαρρήξουν τη γραμμή άμυνάς μας… να καταλάβουν την περιοχή».
«Όλα αυτά θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί αν είχαμε περισσότερους ανθρώπους και εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες, βαλλιστικούς πυραύλους… Πιθανότατα θα χρειάζονταν τεράστιοι αριθμοί ανθρώπων για να απελευθερωθεί μια πόλη αυτού του μεγέθους, και απλώς δεν πιστεύω ότι υπάρχουν αυτή τη στιγμή», στους Financial Times ο Artem Kariakin, ουκρανός στρατιώτης που μάχεται στην περιοχή.
Οι ρωσικές δυνάμεις κατάφεραν να εξασφαλίσουν θέσεις βαθιά μέσα στην πόλη-προκεχωρημένο και χρησιμοποίησαν αμείλικτες επιθέσεις με drones πάνω από έναν ολοένα στενότερο ουκρανικό διάδρομο πρόσβασης για να εμποδίσουν τον ανεφοδιασμό των ουκρανικών στρατευμάτων.
Με τους Ρώσους στρατιώτες να έχουν διεσδύσει στο μεγαλύτερο μέρος του Pokrovsk, η δορυφορική πόλη Myrnohrad «απειλείται με επιχειρησιακή περικύκλωση το ουκρανικό δίκτυο παρακολούθησης του πολέμου DeepState το Σάββατο.
Οι Financial Times υπογραμμίζουν ότι η αδυναμία του στρατού να αποτρέψει τη σταδιακή ρωσική διείσδυση στην πόλη ανέδειξε την ανισορροπία ανθρώπινου δυναμικού μεταξύ Κιέβου και Μόσχας. «Η Ρωσία επωφελήθηκε από πολύ μεγαλύτερο πληθυσμό απ’ όπου αντλεί προσωπικό και κατόρθωσε να αναπληρώνει τις δυνάμεις πρώτης γραμμής με εθελοντές που προσελκύονται από σημαντικά οικονομικά κίνητρα, παρά τις βαριές απώλειες».
Πως τα κατάφεραν οι Ρώσοι
Η έλλειψη ανδρών ανάγκασε τους ουκρανούς διοικητές να παίρνουν όλο και πιο δύσκολες αποφάσεις.
Οι ρωσικές δυνάμεις πλησίασαν το αστικό σύμπλεγμα του Pokrovsk στα τέλη του καλοκαιριού του 2024. Όμως επί μήνες οι προελάσεις τους έμεναν αργές και φθοροποιές, καθώς ουκρανικά πληρώματα drones χτυπούσαν τις μικρές ομάδες εφόδου που επιχειρούσαν να προωθηθούν από δενδροστοιχία σε δενδροστοιχία μέσα από τα εκτεθειμένα χωράφια γύρω από το Pokrovsk.
Ομάδες ελαφρά εξοπλισμένου ρωσικού πεζικού άρχισαν να προσπαθούν να μπουν στην ίδια την πόλη τον Ιούλιο, αλλά τελικά απωθήθηκαν χάρη σε ουκρανικές «μπαρουτοκαπνισμένες» μονάδες, γνωστές ως «πυροσβέστες», που αποστέλλονται στα πιο θερμά σημεία της γραμμής.
Τον Αύγουστο, όμως, αρκετές από αυτές τις μονάδες στάλθηκαν 20 χλμ. βορειότερα για να αναχαιτίσουν μια αιφνιδιαστική, σε βάθος 15 χλμ., ρωσική προέλαση που απείλησε να υπερκεράσει μια αλυσίδα πόλεων κρίσιμων για την άμυνα της περιφέρειας Ντονέτσκ.
«Κι έτσι το Pokrovsk δεν είχε πλέον το πλεονέκτημα αυτού του τύπου των ομάδων αντιμετώπισης διεισδύσεων», είπε ο Ρομπ Λη, στρατιωτικός αναλυτής και ανώτερος ερευνητής στο Foreign Policy Research Institute.
Ταυτόχρονα, οι ρωσικές προελάσεις προς το Pokrovsk επέτρεψαν στη Μόσχα να αναπτύξει επίλεκτες μονάδες drones που στοχοποιούσαν οχήματα στην είσοδο και έξοδο, εξαντλώντας τις λίγες ουκρανικές δυνάμεις που παρέμεναν.
Ειδικές δυνάμεις του χερσαίου στρατού της Ουκρανίας, της υπηρεσίας ασφαλείας και της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών στάλθηκαν ξανά στο Pokrovsk στα τέλη Οκτωβρίου.
Όμως ένας ουκρανός αξιωματικός που έχει αναπτυχθεί κοντά στο Pokrovsk είπε στους FT ότι αυτές οι μονάδες πιθανότατα στάλθηκαν πολύ αργά για να αλλάξουν ουσιαστικά την κατάσταση.
Αν δεν εγκαταληφθεί το Ποκρόβσκ…
Όπως αναφέρουν οι Financial Times, υπάρχουν επίσης φόβοι ότι η επιμονή του Κιέβου να προσπαθήσει να κρατήσει το Pokrovsk, παρά τη διαρκώς επιδεινούμενη κατάσταση, θα καταλήξει στη μοίρα προηγούμενων ουκρανικών προπυργίων που χάθηκαν προς τη Ρωσία: με μια χαοτική, αιματηρή υποχώρηση υπό πυρά.
«Φοβάμαι ότι, αν δεν διαχειριστεί σωστά, η μάχη για το Pokrovsk μπορεί να επηρεάσει την εικόνα των ενόπλων δυνάμεων», είπε ο Κόνραντ Μουζίκα της Rochan Consulting. «Αν ο κόσμος δει ότι ζούμε ξανά ένα Bakhmut, ή Avdiivka, ή Vuhledar, οι άνθρωποι δεν θα έχουν κίνητρο να καταταγούν, φοβούμενοι ότι θα βρεθούν στην ίδια κατάσταση».
