Φόρτωση Text-to-Speech…
ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Στην τελική ευθεία μπαίνει το δανειοδοτικό πρόγραμμα «ορόσημο» για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας SAFE (Security Action for Europe) ως προς την πρώτη δόση συνολικού ύψους 22,5 δισ. ευρώ προς τα κράτη-μέλη του «μπλοκ» για τον στρατιωτικό εξοπλισμό τους.
Το χρονικό διάστημα εκταμίευσης της πρώτης δόσης θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση της αξιολόγησης των σχεδίων τριών κρατών-μελών, της Γαλλίας, της Ουγγαρίας και της Τσεχίας, από την Κομισιόν, που σύμφωνα με κοινοτικές πηγές αποτελεί «θέμα ημερών», καθώς και την ακόλουθη έγκρισή τους από το Συμβούλιο της Ε.Ε., που έδωσε τις προηγούμενες ημέρες πράσινο φως στα αντίστοιχα σχέδια 16 χωρών, ανάμεσά τους και η Ελλάδα.
Μόλις τον περασμένο Μάρτιο κατατέθηκε από τις Βρυξέλλες πρόταση για πακέτο δανείων ύψους 150 δισ., που θα αντληθούν με «εγγύηση» του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, ώστε τα κράτη-μέλη να προμηθευτούν οπλικά συστήματα, ενώ οι σχετικές αιτήσεις συνολικά 19 κρατών-μελών έκλεισαν τον Νοέμβριο. «Μόλις 12 μήνες από τη σύλληψη της ιδέας έως την εκταμίευση των πόρων αποτελεί σπάνιο παράδειγμα ταχείας δράσης του μπλοκ», σχολιάζουν αρμόδιες πηγές.
Για την Ελλάδα, σύμφωνα με την εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της Ε.Ε., θα διατεθεί συνολικό δάνειο ύψους περίπου 788 εκατ. ευρώ, ενώ το επόμενο διάστημα προβλέπεται προχρηματοδότηση ύψους περίπου 119 εκατ. ευρώ, καθώς η πρώτη εκταμίευση αφορά το 15% του ποσού των δανείων που έχουν εγκριθεί ανά κράτος-μέλος.
Ο ελληνικός κατάλογος περιλαμβάνει έξι προγράμματα: ανάπτυξη επικοινωνιακού δορυφόρου από κοινού με την Κύπρο και τη Νορβηγία, απόκτηση μικροδορυφόρων με εταίρο την Πολωνία, περαιτέρω ανάπτυξη αντι-drone συστημάτων από κοινού με τη Βουλγαρία και την Κύπρο, καθώς και τρία προγράμματα για τα οποία αναζητούνται εταίροι και αφορούν απόκτηση κρυπτοσυσκευών, συστημάτων ασύρματων επικοινωνιών και ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων. Σύμφωνα με τον κανονισμό, για κάθε πρόγραμμα απαιτείται ενδιαφέρον από τουλάχιστον δύο κράτη-μέλη, ενώ εάν πρόκειται για εθνική προμήθεια θα πρέπει να είναι αρκετά ώριμα τα αμυντικά προγράμματα, ώστε να προχωρήσει η δανειακή σύμβαση έως τις 30 Μαΐου 2026.
Σε κάθε περίπτωση, από την Κομισιόν ξεκαθαρίζουν ότι για την αξιολόγηση των δανειακών συμβάσεων και τον μελλοντικό, περιοδικό έλεγχό της ως προς τα διαθέσιμα κονδύλια προς τα κράτη-μέλη υπάρχουν αυστηρά κριτήρια, με βασικό εκείνο που επικαλείται το άρθρο 16 του κανονισμού, ότι δηλαδή «τα κράτη-μέλη οφείλουν να διασφαλίζουν ότι οι διαδικασίες προμηθειών και οι συμβάσεις για προϊόντα αμυντικού σκοπού, που προκύπτουν από κοινή προμήθεια και λαμβάνουν στήριξη στο πλαίσιο του παρόντος μέσου, περιλαμβάνουν τις κατάλληλες προϋποθέσεις επιλεξιμότητας ώστε να προστατεύονται τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της Ευρωπαϊκής Ενωσης και των κρατών-μελών».
