Φόρτωση Text-to-Speech…
Αποστάσεις από την προσέγγιση της προέδρου της Κομισιόν για τη διαχείριση της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ενωσης πήρε σήμερα ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Απευθυνόμενος στην ετήσια διάσκεψη των Ευρωπαίων πρέσβεων ο Αντόνιο Κόστα επέμεινε ότι η Ευρωπαϊκή Eνωση πάντα υπερασπίζεται τους κανόνες της διεθνούς τάξης, μια ημέρα μετά την παρέμβαση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο ίδιο φόρουμ, όπου πρότεινε μια εξωτερική πολιτική της Ε.Ε. ευθυγραμμισμένη με τη realpolitik.
Κατά τον Σοσιαλιστή επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είναι απαραίτητο «να διασφαλιστεί ότι ο κόσμος παραμένει ένα σύστημα βασισμένο σε κανόνες». Η θέση του απέχει αρκετά από τη ρεαλιστική προσέγγιση της προέδρου του εκτελεστικού οργάνου της Ε.Ε., που χθες έκανε λόγο για το τέλος της «παλαιάς διεθνούς τάξης». «Η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί ως θεματοφύλακας μιας παλαιάς διεθνούς τάξης», είπε χαρακτηριστικά η Φον ντερ Λάιεν.
«Να αποφύγουμε περαιτέρω κατακερματισμό του κόσμου»
Oμως, σύμφωνα με τον Αντόνιο Κόστα, η Ε.Ε. θα πρέπει να ακολουθήσει «μια πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική». «Είναι προς το συμφέρον μας να αποφύγουμε περαιτέρω κατακερματισμό του κόσμου», σημείωσε, ενώ χαρακτήρισε τις ευρωπαϊκές συνθήκες και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών ως πυρήνα της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής.
Εξάλλου, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου υπογράμμισε ότι το «μπλοκ» των «27» θα πρέπει να καταγγέλλει παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, από την Ουκρανία μέχρι τη Γροιλανδία, τη Λατινική Αμερική -σε μια ευθεία αναφορά στη Βενεζουέλα-, τη Γάζα και τη Μέση Ανατολή. Σε ό,τι αφορά την τρέχουσα σύγκρουση, ο Αντόνιο Κόστα υπογράμμισε ότι «ο λαός του Ιράν αξίζει να ζει με ελευθερία και ειρήνη». Ομως, άφησε να εννοηθεί ότι από μόνη της η αμερικανοϊσραηλινή επιχείρηση δεν θα το επιτύχει αυτό.
Η νομιμότητα ή όχι της αμερικανοϊσραηλινής επιχείρησης στο Ιράν παραμένει ζήτημα που διχάζει τα θεσμικά όργανα της Ε.Ε. αλλά και τα κράτη-μέλη.
«Δεν πρέπει να χυθεί ούτε ένα δάκρυ» για το καθεστώς της Τεχεράνης
Η πρόεδρος της Κομισιόν αν και απέφυγε να δηλώσει ευθέως εάν είναι νόμιμη ή όχι, ωστόσο, τάχθηκε εξαρχής υπέρ της αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν, έναν από τους στόχους της αμερικανοϊσραηλινής παρέμβασης. Στη χθεσινή της ομιλία, άλλωστε, όχι μόνο απέφυγε οποιαδήποτε κριτική στις ενέργειες της Ουάσιγκτον και του Τελ Αβίβ, αλλά και ενέτεινε την κριτική της κατά του καθεστώτος της Τεχεράνης, δηλώνοντας με έμφαση ότι «δεν πρέπει να χυθεί ούτε ένα δάκρυ» για μια κυβέρνηση που έχει επιβάλει θάνατο και καταστολή στον ίδιο της τον λαό.
Η Φον ντερ Λάιεν επισήμανε ότι η ακαδημαϊκή συζήτηση για το αν ο πόλεμος είναι «επιλογή ή αναγκαιότητα» χάνει την ουσία της σύγκρουσης. Σύμφωνα με την ίδια, ο θάνατος του αγιατολάχ Χαμενεΐ έχει πανηγυριστεί από πολλούς Ιρανούς εντός και εκτός της χώρας, οι οποίοι βλέπουν αυτή την ιστορική στιγμή ως ευκαιρία για την επίτευξη ενός «ελεύθερου Ιράν».
Οι «παρεμβάσεις» της προέδρου της Κομισιόν ως προς τη διαχείριση της εξωτερικής πολιτικής –που δεν είναι αρμοδιότητά της- αν παρέμεναν σε ρητορικό επίπεδο θα αποτελούσαν μόνο μια (ακόμα) αφορμή σχολιασμού. Ωστόσο, αρκετά κράτη-μέλη δεν καλοβλέπουν τη συνεχή παράκαμψη του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, όπως συνέβη και την περασμένη εβδομάδα, που έσπευσε να μιλήσει με ηγέτες της Μέσης Ανατολής λίγο μετά την έναρξη των επιχειρήσεων στο Ιράν.
Βάσει των ευρωπαϊκών συνθηκών ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας εκπροσωπούν επισήμως τα 27 κράτη-μέλη. Εξαιτίας, όμως, αυτής της ιδιαίτερης συνθήκης οι δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παραμένουν πάντα επιφυλακτικοί ως προς τις δημόσιες δηλώσεις τους.
Αυτό το «κενό» ίσως επιχειρεί να καλύψει η πρόεδρος της Κομισιόν και για κάποιους ορθώς, καθώς είναι «η μόνη που τώρα ασκεί ηγεσία», σχολίασε πρόσφατα στην «Κ» Ευρωπαίος διπλωμάτης, εξηγώντας ότι σήμερα η έννοια της ασφάλειας δεν αφορά μόνο την άμυνα, αλλά και την οικονομία, το εμπόριο, θέματα που η Φον ντερ Λάιεν διαχειρίζεται εντός των αρμοδιοτήτων της.
Πλήρως ευθυγραμμισμένη με τη Γερμανία
Η προσέγγιση, πάντως, της προέδρου της Κομισιόν ως προς την τρέχουσα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη με τη Γερμανία και είναι κάτι που δεν περνά απαρατήρητο ούτε στις Βρυξέλλες ούτε σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Για το Βερολίνο, η διατήρηση της διατλαντικής σχέσης παραμένει ξεκάθαρα στρατηγική προτεραιότητα. Ο Φρίντριχ Μερτς έχει παραμείνει σιωπηλός σχετικά με τις φερόμενες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου που συνδέονται με την ισραηλινο-αμερικανική επέμβαση κατά του Ιράν, η οποία ξεκίνησε με στόχο την ανατροπή του καθεστώτος της Τεχεράνης. Αντιθέτως, ο Σοσιαλιστής Ισπανός πρωθυπουργός κατήγγειλε ευθέως ως παράνομη την αμερικανοϊσραηλινή παρέμβαση.
Διόλου τυχαία η Ισπανίδα εκτελεστική αντιπρόεδρος της Κομισιόν και πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ επέκρινε τη χθεσινή ομιλία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. «Δεν νομίζω ότι ο τρόπος με τον οποίο εκφράστηκε ήταν κατάλληλος», τόνισε σήμερα η Τερέζα Ριμπέρα. «Ο τρόπος με τον οποίο εισήγαγε το ζήτημα σχετικά με το κατά πόσο η διεθνής τάξη, που οικοδομήθηκε μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, βασισμένη στον Χάρτη του ΟΗΕ, δεν ανταποκρίνεται στις σημερινές προκλήσεις», δήλωσε η Ριμπέρα σε συνέντευξή της στο ισπανικό δίκτυο Onda Cero. «Δεν μπορεί να αιωρείται στον αέρα ένα πεδίο αμφιβολίας σχετικά με το αν πρέπει να την επικαιροποιήσουμε και να βρούμε τον καλύτερο τρόπο για να αντιμετωπίσουμε τα μεγάλα ζητήματα της εποχής μας ή αν πρέπει να την παραμερίσουμε και να την ξεχάσουμε. Νομίζω ότι το δεύτερο θα ήταν σοβαρό λάθος και δεν έχω την αίσθηση ότι αυτή είναι η θέση που υπερασπίζεται η Ευρώπη, ή οι Ευρωπαίοι», σημείωσε η Ριμπέρα.
