Η ορατότητα την οποία έχει αποκτήσει τις τελευταίες τρεις εβδομάδες η Ελλάδα στο εσωτερικό της Ευρώπης, λόγω των ταχύτατων αντανακλαστικών που επέδειξε στέλνοντας πλοία και μαχητικά για να υπερασπιστεί την Κύπρο και τη συμμαχική στο ΝΑΤΟ Βουλγαρία, αλλά και η επιχειρησιακή αξία των Patriot που σταθμεύουν όχι μόνο στη Σαουδική Αραβία, έχουν εκ των πραγμάτων επαναφέρει τη συζήτηση για την ανάγκη μεγαλύτερης συνοχής της Ε.Ε. στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας.
Προτεραιότητα για τα περισσότερα κράτη-μέλη δεν είναι η συζήτηση περί αμοιβαίας συνδρομής, αλλά η αντιμετώπιση των οικονομικών συνεπειών του πολέμου.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε, χθες τα ξημερώματα, στη συζήτηση που γίνεται –κυρίως δημόσια και λιγότερο επί της ουσίας– στην Ε.Ε. σχετικά με το αν πρέπει να ενισχυθεί έτι περαιτέρω το περιεχόμενο του άρθρου 42, παράγραφος 7 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής.
Ο πρωθυπουργός επέλεξε να δώσει βαρύτητα στο γεγονός ότι με πρώτη την Ελλάδα, σειρά ευρωπαϊκών χωρών έσπευσαν να προσφέρουν στην Κύπρο υποστήριξη. «Οπως είπε και ο Κύπριος πρόεδρος, αποτέλεσε ουσιαστικά μία de facto, αν όχι de jure ενεργοποίηση του άρθρου 42, παράγραφος 7, ρήτρα της αμοιβαίας συνδρομής της Ε.Ε.», είπε ο κ. Μητσοτάκης, παραπέμποντας σε δηλώσεις που είχε κάνει κάποιες ώρες νωρίτερα ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης.
Ενεργοποίηση της Ε.Ε.
Επί του πρακτέου, πάντως, μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών είναι απολύτως σαφές ότι προηγείται πάντα η σαφής πρόβλεψη και επί της ουσίας πραγματικότητα, πως ο ακρογωνιαίος λίθος της ασφάλειας της Ευρώπης ήταν και παραμένει το ΝΑΤΟ.
Δεδομένου ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν αποτελεί κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ, είναι απολύτως λογικό να επιθυμεί μια ισχυρότερη ενεργοποίηση της Ε.Ε. Η Αθήνα προφανώς υποστηρίζει μια τέτοια προοπτική και ενισχύει την κυπριακή στάση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ωστόσο είναι κάτι παραπάνω από προφανές ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή απασχολεί τους Βορειοευρωπαίους, κυρίως ως επιταχυντής οικονομικών επιπτώσεων και –μεσοπρόθεσμα– ως πιθανός πρόξενος τρομοκρατίας.
Ως εκ τούτου εκτιμάται πως η σχετική συζήτηση παρά τη βούληση της Αθήνας και της Λευκωσίας δύσκολα θα προωθηθεί με εντατικούς ρυθμούς.
Σε ένα δεύτερο, περισσότερο τοπικό, επίπεδο δεν θα πρέπει να λησμονείται ότι τον Μάιο στην Κύπρο θα διεξαχθούν βουλευτικές εκλογές και οι αντισυστημικές δυνάμεις έχουν εξαιρετικά υψηλές επιδόσεις στις δημοσκοπήσεις, γεγονός που –για παράδειγμα– τροφοδοτεί και τη δημόσια συζήτηση για την ανάγκη να αλλάξει το καθεστώς των βρετανικών βάσεων στο νησί. Ο κ. Χριστοδουλίδης ανέφερε, ενδεικτικά, στο Bloomberg ότι έχει κάνει μια –προφανώς θεωρητική προς το παρόν– συζήτηση με τον πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ.
Την ίδια στιγμή, σε ένα άλλο επίπεδο, και μετά το βάπτισμα του πυρός των Patriot της Ελληνικής Δύναμης Σαουδικής Αραβίας (ΕΛΔΥΣΑ) στην Ερυθρά Θάλασσα, στην Αθήνα αξιολογούνται τα δεδομένα που καταφθάνουν πλέον συμπαγή από τα στελέχη της Πολεμικής Αεροπορίας (Π.Α.). Πέρα από την προφανή επιχειρησιακή αξία, η κατάρριψη βαλλιστικών πυραύλων από τους ελληνικούς Patriot ενισχύει το συμμαχικό προφίλ της Ελλάδας, ως κράτους που υποστηρίζει στην πράξη την προσπάθεια οι διεθνείς δίαυλοι μεταφοράς της ενέργειας να παραμείνουν ανοιχτοί.
Ο κ. Μητσοτάκης, πάντως, υπογράμμισε χθες ότι «η αναχαίτιση αποτελούσε μια αυστηρά αμυντική δράση, η οποία εντάσσεται στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας, την οποία έχουμε κάνει με τη Σαουδική Αραβία», χώρα η οποία αποτελεί στρατηγικό εταίρο της Ελλάδας εδώ και αρκετά χρόνια. Ενώ αποτελεί και μια σαφή απάντηση στις διαρκείς τουρκικές διπλωματικές πρωτοβουλίες περί δήθεν στρατιωτικοποίησης νησιών (για τους Patriot στην Κάρπαθο και την αξιοποίηση της Σμηναρχίας στη Λήμνο για την προστασία της Βουλγαρίας).
