Ενα σχέδιο πρόληψης και αντιμετώπισης της ανήλικης παραβατικότητας, στο πλαίσιο της συμμετοχής του υπουργείου Δικαιοσύνης στο κοινό πρόγραμμα «Joint project European Union and Council of Europe for Child Friendly Justice», παρουσίασε σήμερα η Ελλάδα σε ειδική εκδήλωση στην Ολομέλεια της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Πρόκειται για το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Εικονικές Δίκες Ανηλίκων» και το διαδραστικό πρόγραμμα ψυχοεκπαίδευσης και ενδυνάμωσης των κοινωνικών δεξιοτήτων των ανήλικων παραβατών RE:MIND μέσω της επαφής με έργα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, της παγκόσμιας λογοτεχνίας και των φιλοσοφικών κειμένων, τα οποία έχουν αποτυπωθεί ως βέλτιστη -και δη με διάκριση- πρακτική στο Handbook του Συμβουλίου της Ευρώπης με τίτλο «The State of Child Friendly Justice in Europe».
«Η “Φιλική προς τα παιδιά Δικαιοσύνη” δεν περιορίζεται απλώς στην εφαρμογή του νόμου, ενσωματώνει την καινοτομία, τη συνεργασία και την ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των παιδιών», δήλωσε ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης κατά τον χαιρετισμό του. «Μέσα από την ενδυνάμωση, την πρόληψη της παραβατικότητας και την κοινωνική επανένταξη μέσα από ψηφιακές πλατφόρμες, βιωματικά προγράμματα και διεπιστημονικές συνεργασίες, το σύστημα της Δικαιοσύνης μετατρέπεται σε φορέα δικαιωμάτων και ευκαιριών. Με τον τρόπο αυτό καλλιεργούνται η δημοκρατική συνείδηση, η ενσυναίσθηση και ο σεβασμός στο Κράτος Δικαίου, ενώ τα παιδιά αναδεικνύονται σε ενεργούς πολίτες, συνδιαμορφώνοντας τη δημοκρατία και το μέλλον που τους αξίζει», πρόσθεσε.
Ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, Θεόδωρος Ρουσόπουλος, σε μήνυμα που απέστειλε τόνισε μεταξύ άλλων: «Η “Φιλική προς τα παιδιά Δικαιοσύνη” βρίσκεται στον πυρήνα των αξιών που προάγει το Συμβούλιο της Ευρώπης. Δεν αφορά μόνο τη νομική προστασία των παιδιών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι δημοκρατίες μας επιλέγουν να τα αντιμετωπίζουν όταν έρχονται σε επαφή με το σύστημα Δικαιοσύνης. Οι κατευθυντήριες γραμμές του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη “Φιλική προς τα παιδιά Δικαιοσύνη” καθιστούν σαφές ότι τα παιδιά πρέπει να ακούγονται, να κατανοούν τι τους συμβαίνει και να μπορούν να συμμετέχουν με ασφάλεια στις διαδικασίες. Η Δικαιοσύνη δεν πρέπει να αναμένει από τα παιδιά να προσαρμοστούν στις διαδικασίες της· η ίδια η Δικαιοσύνη οφείλει να προσαρμόζεται στις ανάγκες και στα δικαιώματα του παιδιού, με γνώμονα πάντοτε το βέλτιστο συμφέρον του».
Η προϊσταμένη της Γενικής Δ/νσης Ειδικών Νομικών Υποθέσεων του υπουργείου Δικαιοσύνης, Ευτυχία Κατσιγαράκη, κατά την παρουσίαση των δράσεων ανέφερε: «Η ενεργός συμμετοχή των παιδιών στη διαδικασία της Δικαιοσύνης καλλιεργεί υπεύθυνους πολίτες και ενισχύει μια κοινωνία σεβασμού και ισονομίας. Με οδηγό τις βέλτιστες πρακτικές φιλικής Δικαιοσύνης, όπως αυτές αναδεικνύονται μέσα από το ψυχοεκπαιδευτικό πρόγραμμα RE:MIND και τις Εικονικές Δίκες Ανηλίκων (Mock Trials), όραμα του υπουργείου είναι το παιδί να βρίσκεται στο επίκεντρο των πολιτικών πρόληψης και αντιμετώπισης της νεανικής παραβατικότητας, γιατί “η παιδεία της δικαιοσύνης ξεκινά εκεί όπου το παιδί ακούγεται και μαθαίνει να σέβεται”. Τέλος, κρίνω απολύτως αναγκαίο να αναφέρω ότι η υλοποίηση αυτών των πρωτοβουλιών βασίζεται στη συλλογική και αφιλοκερδή συμμετοχή εμπειρογνωμόνων τόσο από τον χώρο της Δικαιοσύνης όσο και από τέσσερα πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας μας, στους οποίους εκφράζουμε θερμές ευχαριστίες για τη συμβολή τους».
Στο πλαίσιο της παρουσίασης του προγράμματος RE:MIND, ο καθηγητής Ψυχιατρικής Χαράλαμπος Παπαγεωργίου ανέπτυξε τα επιστημονικά θεμέλια της παρέμβασης, εστιάζοντας στη νευροπλαστικότητα κατά την εφηβική και τη μετεφηβική ηλικία ως κρίσιμη ευκαιρία ψυχοκοινωνικής αναδιοργάνωσης και αποκατάστασης νέων με παραβατική συμπεριφορά.
Στη συνέχεια, η δρ Βασιλική Βαρελά παρουσίασε τη δομή και τη λειτουργική αρχιτεκτονική του προγράμματος, καθώς και τη θεωρητική του θεμελίωση στην έννοια του Homo Narrans. Εμφαση δόθηκε στην αξιοποίηση της αφήγησης και του σωκρατικού διαλόγου ως εργαλείων ενίσχυσης του στοχασμού, της ηθικής κρίσης και της συναισθηματικής ρύθμισης των νέων, μέσα από ένα πολιτισμικά συμπεριληπτικό πλαίσιο που προσαρμόζεται στην ταυτότητα και τη βιωμένη εμπειρία κάθε συμμετέχοντος.
Από την πλευρά του ο καθηγητής Τμήματος Ψηφιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Πειραιά, Συμεών Ρετάλης, ανέφερε: «Με σύγχρονα ψηφιακά μέσα και ιδιαίτερα με τη συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης και των νέων μορφών αφήγησης, ένα παιδαγωγικά καλοσχεδιασμένο εκπαιδευτικό υλικό που βασίζεται σε αποσπάσματα της ελληνικής και της διεθνούς λογοτεχνίας μπορεί να παρουσιαστεί με τρόπο οικείο και ελκυστικό σε μια γενιά που ζει καθημερινά με τα social media και το Διαδίκτυο».
Σημειώνεται ότι η πρώτη διήμερη εκπαιδευτική δράση του υπουργείου Δικαιοσύνης «Εικονικές Δίκες Ανηλίκων» με τη συμμετοχή μαθητών και δικαστικών λειτουργών πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στα Χανιά, τον περασμένο Νοέμβριο.
