Η Ρωσία ξεκίνησε ποινική έρευνα κατά του ιδρυτή του Telegram, Πάβελ Ντούροφ, με την υποψία «υποκίνησης σε τρομοκρατικές δραστηριότητες». Σύμφωνα με την κρατική εφημερίδα Rossiyskaya Gazeta, η έρευνα βασίζεται σε «υλικό από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας της Ρωσίας». Η Υπηρεσία κατηγορεί το Telegram ότι έχει παραβιαστεί από δυτικές και ουκρανικές μυστικές υπηρεσίες.
Με την ενέργεια αυτή, κλιμακώνεται περαιτέρω η αντιπαράθεση του Κρεμλίνου με την ευρέως χρησιμοποιούμενη εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων. Επίσης, οι ρωσικές αρχές προσπαθούν να ωθήσουν τους Ρώσους να χρησιμοποιούν την ελεγχόμενη από το κράτος πλατφόρμα MAX.
Ο ιδιοκτήτης του Telegram, Ντούροφ, δεν ζει στη Ρωσία και είχε δικαστικές περιπέτειες και σε ευρωπαϊκές χώρες. Τότε βέβαια, το Κρεμλίνο είχε παρέμβει υπέρ του Ντούροφ, ζητώντας η δίωξη να μην αποκτήσει «πολιτικά χαρακτηριστικά».
Ελεγχόμενο από το κράτος διαδίκτυο
Σύμφωνα με τους αναλυτές, η στρατηγική αυτή επίθεση στο Telegram είναι μέρος της προσπάθειας του Κρεμλίνου να δημιουργήσει ένα «κυρίαρχο διαδίκτυο». Δηλαδή έναν διαδικτυακό χώρο που θα ελέγχεται αυστηρά από το κράτος.
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, οι ρωσικές αρχές έχουν εντοπίσει ποσότητες υλικού στο Telegram, οι οποίες «θα μπορούσαν να αποτελέσουν δυνητικά απειλή» για τη Ρωσία.
REUTERS/Ramil Sitdikov/Illustration
«Έχει καταγραφεί μεγάλος αριθμός παραβιάσεων και η διοίκηση του Telegram είναι απρόθυμη να συνεργαστεί με τις αρχές», είπε επίσης ο Ντμίτρι Πεσκόφ. «Οι αρμόδιες αρχές μας λαμβάνουν τα μέτρα που κρίνουν κατάλληλα», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με την κρατικά ελεγχόμενη εφημερίδα, Rossiyskaya Gazeta, που επικαλείται αξιωματούχους, το Telegram είχε χρησιμοποιηθεί σε 13 φερόμενα ουκρανικά σχέδια που στόχευαν ανώτερους Ρώσους στρατιωτικούς αξιωματικούς. Επίσης, ανέφερε, χρησιμοποιήθηκε και σε δεκάδες χιλιάδες βομβιστικές επιθέσεις, εμπρηστικές επιθέσεις και δολοφονίες από την έναρξη του πολέμου.
Μια πλατφόρμα που χρησιμοποιούν όλοι
Παρά την πίεση προς την πλατφόρμα, η Μόσχα δεν έχει μπλοκάρει πλήρως το Telegram. Η πλατφόρμα ανταλλαγής μηνυμάτων χρησιμοποιείται ευρέως, τόσο από πολίτες όσο και από αξιωματούχους. Επίσης, έχει γίνει βασικό εργαλείο επικοινωνίας στην πρώτη γραμμή.
Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι θα ήταν πρόθυμοι να επιτρέψουν στο Telegram να συνεχίσει να λειτουργεί εάν συμμορφωνόταν με τη ρωσική νομοθεσία. Ωστόσο, αυτό, σύμφωνα με τους ακτιβιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα, θα σήμαινε την παροχή πρόσβασης σε ιδιωτικές συνομιλίες και την εκκαθάριση καναλιών της αντιπολίτευσης.
Ο ιδιοκτήτης και ιδρυτής του Telegram, Πάβελ Ντούροφ, έχει μια περίπλοκη σχέση με το Κρεμλίνο.
Ο Ντούροφ, 42 ετών σήμερα, έφυγε από τη Ρωσία το 2014, αφού πούλησε την πρώτη του εταιρεία, την VK, μια «ρωσική έκδοση» του Facebook, μετά από πιέσεις των αρχών. Ίδρυσε το Telegram στο Ντουμπάι, όπου ζει τώρα. Κατέχει υπηκοότητα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Γαλλίας.
Οι ρωσικές αρχές προσπάθησαν, αλλά απέτυχαν, να μπλοκάρουν το Telegram το 2018, μετά από το οποίο φάνηκε να προκύπτει μια άβολη συμφωνία με τον Ντούροφ. Ωστόσο, καθώς η Μόσχα προχωρά εκ νέου σε καταστολή των μέσων ενημέρωσης και των διαδικτυακών πλατφορμών που δεν ελέγχει, έχει θέσει στο στόχαστρο και το Telegram.
Επίσης, η Ρωσία έχει μπλοκάρει το WhatsApp, το Facebook και το YouTube, προκαλώντας αύξηση στις λήψεις VPN μεταξύ των Ρώσων χρηστών.
Ο Ντούροφ δεν έχει σχολιάσει την έρευνα. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα επέκρινε δημόσια τα μέτρα που έλαβε η Μόσχα, συγκρίνοντάς τα με τις προσπάθειες του Ιράν να περιορίσει την πλατφόρμα.
Ελεγχόμενος και στη Δύση
Ωστόσο, ο Πάβελ Ντούροφ έχει αντιμετωπίσει έλεγχο και από τις αρχές δυτικών χωρών. Πολλές χώρες έχουν επικρίνει την «αδύναμη εποπτεία» στην εφαρμογή.
Τον περασμένο Αύγουστο, ο Ντούροφ συνελήφθη και κρατήθηκε για τρεις ημέρες στη Γαλλία κατά τη διάρκεια έρευνας για εγκλήματα που συνδέονται με το Telegram. Μεταξύ αυτών ήταν η κυκλοφορία υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, η εμπορία ναρκωτικών και «δόλιες» συναλλαγές.
