Η πλατφόρμα κοινωνικών μέσων TikTok επέστρεψε στην Αλβανία μετά τη λήξη της απαγόρευσης ενός έτους αυτό το μήνα, σε μια υπόθεση που καταδεικνύει την πολυπλοκότητα της επιβολής απαγορεύσεων σε μια πολιτικά κατακερματισμένη περιοχή και εγείρει ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια και τη λογοκρισία στο διαδίκτυο.
Η απαγόρευση, που επιβλήθηκε πέρυσι και συνδέθηκε φαινομενικά με τον θάνατο ενός εφήβου μετά από διαδικτυακό εκφοβισμό, οδήγησε στην απαγόρευση της κινεζικής πλατφόρμας σύντομων βίντεο TikTok για όλους τους χρήστες.
Η κυβέρνηση δηλώνει ότι η TikTok έχει πλέον ενισχύσει επαρκώς τα μέτρα ασφαλείας. Ωστόσο, η υπόθεση είναι περίπλοκη σε μια χώρα που πλήττεται από αναταραχές λόγω της πολιτικής διαφθοράς και όπου το κυβερνών κόμμα βρίσκεται στην εξουσία για τέταρτη φορά, κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης κατηγορούν την κυβέρνηση ότι προσπαθεί να τα σιωπήσει απαγορεύοντας την πλατφόρμα λίγες εβδομάδες πριν από τις κοινοβουλευτικές εκλογές του περασμένου έτους.
Η κυβέρνηση του Έντι Ράμα δήλωσε στο Reuters ότι η TikTok είχε λάβει μέτρα για να αντιμετωπίσει τα ζητήματα που είχε θέσει και ότι η απαγόρευση συνέβαλε στην άσκηση πίεσης στην πλατφόρμα.
«Με τη σωστή συμπεριφορά της απέναντι στις ανησυχίες μας, η TikTok μας επιβεβαίωσε την έκφραση ότι «ο διάβολος δεν είναι τόσο μαύρος όσο φαίνεται»», ανέφερε η κυβέρνηση σε δήλωσή της, προσθέτοντας ότι είχε θέσει σε εφαρμογή «σημαντικά φίλτρα για την ασφάλεια και τη γλώσσα».
Η κυβέρνηση δήλωσε ότι δεν υπήρχε «καμία σχέση» μεταξύ της απαγόρευσης της TikTok και της παρέμβασης στις εκλογές και ότι ο «μόνος στόχος» ήταν η προστασία των παιδιών.
🇦🇱 Albania’s government is looking to ban TikTok and Snapchat following the murder of a 14-year-old by a schoolmate, PM Edi Rama announced.
According to Rama, their research shows that the two apps are the source of the promotion of violence and bullying. pic.twitter.com/E49ArzHLse
— kos_data (@kos_data) November 20, 2024
Διαδικτυακή ασφάλεια ή λογοκρισία
Το TikTok τέθηκε σε αναστολή στην Αλβανία μετά τον θάνατο ενός 14χρονου αγοριού που μαχαιρώθηκε από έναν συμμαθητή του, ένα έγκλημα που, σύμφωνα με τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, συνέβη μετά από μια διαμάχη μεταξύ των δύο στο διαδίκτυο. Την εποχή εκείνη, το TikTok δήλωσε ότι η διαμάχη δεν ξεκίνησε στην πλατφόρμα του.
Επίσης, συνέβη λίγες εβδομάδες πριν από τις κρίσιμες κοινοβουλευτικές εκλογές.
«Η διακοπή λειτουργίας του TikTok ήταν σίγουρα μια κίνηση της κυβέρνησης Ράμα για να χειραγωγήσει την κοινή γνώμη», δήλωσε η Εδόνα Χακλάι από το μικρό κόμμα Shqiperia Behet, το οποίο πραγματοποιεί καθημερινές διαμαρτυρίες μπροστά από το γραφείο του Ράμα από τις αρχές Δεκεμβρίου. Δεν έδωσε καμία συγκεκριμένη απόδειξη για τον ισχυρισμό της.
Η Αλβανία έχει ταραχθεί τους τελευταίους μήνες από βίαιες διαμαρτυρίες μεταξύ της αστυνομίας και του κύριου κόμματος της αντιπολίτευσης, του Δημοκρατικού Κόμματος, που ζητά την παραίτηση της κυβέρνησης μετά την απαγγελία κατηγοριών εναντίον της αναπληρώτριας πρωθυπουργού Μπελίντα Μπαλούκου για χειραγώγηση δημοσίων διαγωνισμών. Αργά το βράδυ της Πέμπτης, ο Ράμα, που βρίσκεται στην εξουσία από το 2013, απέλυσε τη Μπαλούκου, αν και η αντιπολίτευση έχει δεσμευτεί να πραγματοποιήσει διαμαρτυρίες το Σάββατο.
Οι ακτιβιστές ανησυχούν ότι η απαγόρευση του TikTok – ακόμη και αν αρθεί – θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να δικαιολογήσει περαιτέρω αποκλεισμούς εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων.
«Αυτό θα δημιουργήσει ένα επικίνδυνο προηγούμενο», δήλωσε ο Ισα Μυζάι, πρόεδρος της Ένωσης Αλβανών Δημοσιογράφων. «Οποιαδήποτε κυβέρνηση θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί αυτό το προηγούμενο για να αποκλείσει άλλα κοινωνικά δίκτυα ή ακόμη και να επιβάλει πλήρη διακοπή του διαδικτύου».
Ο Μπρέντον Μπεντζά, ιδρυτής του Geek Room Albania, ο οποίος παρακολούθησε την απαγόρευση, προειδοποίησε ότι το μέτρο είχε περιορισμένο αντίκτυπο, καθώς οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν VPN για να παρακάμψουν τους ελέγχους – ένα σημάδι της ευρύτερης πρόκλησης που αποτελεί η επιβολή απαγορεύσεων στα κοινωνικά μέσα σε χρήστες που είναι όλο και πιο εξοικειωμένοι με την τεχνολογία.
Η κυβέρνηση αναγνώρισε επίσης στην δήλωσή της ότι η πλήρης απαγόρευση αποδείχθηκε «αδύνατη» λόγω τεχνολογικών εμποδίων.
«Τα 1,7 εκατομμύρια Αλβανοί που γνωρίζαμε ότι χρησιμοποιούσαν το TikTok τη στιγμή που έκλεισε συνέχισαν να το χρησιμοποιούν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, στρεφόμενοι σε εναλλακτικές μεθόδους όπως τα VPN», δήλωσε ο Μπεντζά.
