Φόρτωση Text-to-Speech…
Ηταν Αύγουστος του 2024 όταν η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών διαβίβασε στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων ένα απόρρητο πληροφοριακό έγγραφο. Επρόκειτο για μια λεπτομερή περιγραφή της δομής και των μελών ενός κυκλώματος με έδρα τον Πειραιά. Ως επικεφαλής του κυκλώματος περιγράφονταν υπήκοοι Κίνας και συνεργοί τους Eλληνες εκτελωνιστές και ιδιοκτήτες μεταφορικών εταιρειών. Η αναφορά βασιζόταν στη μαρτυρία ενός insider και αποτέλεσε την αφετηρία της έρευνας που ξεκίνησε ένα χρόνο αργότερα, τον Ιούνιο του 2025, από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, με τη συνδρομή της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων. Στην έρευνα δόθηκε η κωδική ονομασία «Καλυψώ».
Την Τετάρτη, μετά το τέλος της συνάντησης με την Ευρωπαία εισαγγελέα Λάουρα Κοβέσι, παρουσία του διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης με ανάρτησή του στο Facebook ανέφερε τα εξής: «Η επιχείρηση “Καλυψώ” αποτελεί μια ιστορία επιτυχίας, που αποδεικνύει έμπρακτα ότι η συνεργασία των ελληνικών και των ευρωπαϊκών αρχών μπορεί να παραγάγει σπουδαία αποτελέσματα στην καταπολέμηση της τελωνειακής και φορολογικής απάτης».
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», στη διάρκεια της συνάντησης, υπόψη της κ. Κοβέσι τέθηκαν οικονομικά στοιχεία του Τελωνείου Πειραιά, τα οποία φανερώνουν το θετικό αποτύπωμα της επιχείρησης «Καλυψώ» στα έσοδα. Το πλέον αποκαλυπτικό νούμερο είναι αυτό των τελωνειακών εσόδων για το 2025: αυξήθηκαν κατά 400 εκατ. ευρώ το 2025 σε σύγκριση με ένα χρόνο πριν. Η κατακόρυφη αύξηση των εσόδων παρά τη μείωση –την ίδια περίοδο– του όγκου των εισαγωγών αποδίδεται, τόσο από το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης όσο και από τα στελέχη της ΑΑΔΕ, σε δύο βασικές αιτίες.
Η πρώτη είναι η εξάρθρωση του κυκλώματος που λυμαινόταν το Τελωνείο Πειραιά. Τα μέλη του κέρδιζαν εκατομμύρια εισάγοντας από την Κίνα στην Ελλάδα ρούχα, υφάσματα και ηλεκτρικά ποδήλατα, δίχως να καταβάλλουν δασμούς και τον αναλογούντα ΦΠΑ, με διάφορα τεχνάσματα. Αστυνομικοί των Εσωτερικών Υποθέσεων κατά τη διάρκεια ερευνών στα σπίτια και στα γραφεία των υπόπτων είχαν βρει και κατάσχει 5 εκατ. ευρώ σε μετρητά, ενώ είχαν δεσμεύσει ακόμη 7 εκατ. κατατεθειμένα σε τραπεζικούς λογαριασμούς.
Το κύκλωμα
Τον Ιούνιο του 2025, κατά τη διάρκεια επιχείρησης των «Αδιάφθορων» της ΕΛ.ΑΣ. είχαν συλληφθεί με τη διαδικασία του αυτοφώρου οκτώ άτομα, κυρίως εκτελωνιστές και δευτερευόντως υπάλληλοι του Τελωνείου Πειραιά. Δύο μάλιστα απ’ αυτούς παραμένουν μέχρι σήμερα προφυλακισμένοι, με το δικαστικό συμβούλιο να απορρίπτει προ διμήνου το αίτημα αποφυλάκισής τους. Οι συνήγοροί τους επισημαίνουν το παράδοξο οι διωκόμενοι να παραμένουν στη φυλακή ως ύποπτοι τέλεσης νέων αδικημάτων, την ίδια στιγμή που έχουν τεθεί σε αργία από την υπηρεσία τους στο πλαίσιο πειθαρχικού ελέγχου τους.
Ωςαρχηγικά μέλη του δικτύου περιγράφεται ένα ζευγάρι Κινέζων, με τον άνδρα να έχει το ψευδώνυμο «Spenser» και τη σύζυγό του να είναι γνωστή ως «Κelly». Συνεννοούνταν με εμπόρους στην Κίνα και πραγματοποιούσαν εισαγωγές προϊόντων στην Ελλάδα, μέσω του λιμανιού του Πειραιά. Ως άμεση συνεργός εμφανίζεται 60χρονη εκτελωνίστρια. Εκδίδοντας πλαστές φορτωτικές και διασαφήσεις αντί μεγάλης αμοιβής, εξυπηρετούσε τη λειτουργία του κυκλώματος. Εισέπραττε τα χρήματα σε μετρητά, τα οποία μέσω συνεργού μετέφερε στα γραφεία της εταιρείας της στο Πέραμα.
Αύξηση 11% σε ένα χρόνο – Από τα απολογιστικά στοιχεία της ΑΑΔΕ για το 2025, στα οποία αποτυπώνεται ο αντίκτυπος της εισαγγελικής έρευνας, οι δασμοί που εισπράχθηκαν παρουσιάζουν αύξηση 11% σε σύγκριση με το 2024.
Εκτός από τις αυτόφωρες συλλήψεις, διώξεις έχουν ασκηθεί έκτοτε εις βάρος αρκετών ακόμη ατόμων που φέρεται να συνδέονται με τη δράση του κυκλώματος. Μόλις την Πέμπτη η Eυρωπαία εισαγγελέας Χαρίκλεια Θάνου άσκησε νέες διώξεις εις βάρος ενός εν ενεργεία τελωνειακού υπαλλήλου και δύο συνταξιούχων για εμπλοκή στην υπόθεση, δίνοντάς τους διορία για την απολογία τους μέσω υπομνημάτων.
Οι βαριές ποινικές διώξεις και η αυστηρή ποινική μεταχείριση των κατηγορουμένων της επιχείρησης «Καλυψώ» φέρεται, σύμφωνα με μια εκδοχή, να έχουν λειτουργήσει ως μήνυμα προς όλους όσοι κέρδιζαν χρήματα παρανομώντας, βαφτίζοντας με πλαστές φορτωτικές π.χ. ως ανταλλακτικά για ηλεκτρικά ποδήλατα από την Κίνα, που ανήκουν σε άλλη, χαμηλότερη από την κανονική δασμολογική κλίμακα. Από τα απολογιστικά στοιχεία της ΑΑΔΕ για το 2025, στα οποία αποτυπώνεται ο αντίκτυπος της εισαγγελικής έρευνας, οι δασμοί που εισπράχθηκαν παρουσιάζουν αύξηση 11% σε σύγκριση με το 2024.
Τα «φίλτρα»
Τα στελέχη της Ανεξάρτητης Αρχής, πάντως, αποδίδουν τη βελτίωση της λειτουργίας των τελωνείων και την αύξηση των εσόδων και σε μία ακόμη σημαντική παράμετρο: την ενοποίηση των επιμέρους τελωνείων μέσω της δημιουργίας ενός κεντρικού Τελωνειακού Ελεγκτικού Κέντρου (ΤΕΚ). Ο σχεδιασμός του ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο του 2025 και η λειτουργία του ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2025, σχεδόν παράλληλα δηλαδή με την έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στο λιμάνι του Πειραιά. Αρμόδιοι αξιωματούχοι που μίλησαν στην «Κ», υπό τον όρο της ανωνυμίας, εξήγησαν ότι η λειτουργία του ΤΕΚ έχει δύο χαρακτηριστικά που επιτρέπουν την καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς.
«Ανέπαφοι» έλεγχοι – Με τη λειτουργία του Τελωνειακού Ελεγκτικού Κέντρου, ο έλεγχος των εγγράφων για τον εκτελωνισμό εμπορευματοκιβωτίων δεν γίνεται
στον Πειραιά, αλλά από ανεξάρτητη μονάδα χωρίς επαφή ελεγκτή – συναλλασσομένου.
Το πρώτο είναι ότι ο έλεγχος των εγγράφων για τον εκτελωνισμό των εμπορευματοκιβωτίων δεν γίνεται στον Πειραιά, αλλά από άλλη, ανεξάρτητη μονάδα χωρίς να υπάρχει επαφή του ελεγκτή με τον συναλλασσόμενο. Το δεύτερο είναι ότι κεντρικά λαμβάνεται και η απόφαση σχετικά με το σε ποια εμπορευματοκιβώτια θα γίνει φυσικός έλεγχος του περιεχομένου τους. Μάλιστα, η αναφορά που θα συνταχθεί μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας θα υποβληθεί και θα αξιολογηθεί από την κεντρική υπηρεσία και όχι από τα ίδια τα στελέχη του τελωνείου στον Πειραιά.
Τα δεσμευμένα
Στο πλαίσιο της επιχείρησης «Καλυψώ» είχαν δεσμευθεί συνολικά 2.500 κοντέινερ που είχαν διακινηθεί από την Κίνα στην Ελλάδα, με ενδείξεις εμπλοκής μελών του κυκλώματος. Την εντολή για τη δέσμευση και τον καθολικό έλεγχό τους είχε δώσει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Σύμφωνα με επικαιροποιημένα στοιχεία που τέθηκαν υπόψη της «Κ», αυτή τη στιγμή δεσμευμένα παραμένουν 1.750 κοντέινερ, με τα στελέχη του τελωνείου και της ΑΑΔΕ να έχουν αποφασίσει να δώσουν προτεραιότητα για τον έλεγχο των 500 από αυτά.
Εξ αυτών έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία για τα 250. Προγραμματίζεται η ενίσχυση του ΤΕΚ με επιπλέον προσωπικό για την επιτάχυνση της διαδικασίας, ενώ ολοκληρώθηκε προ εβδομάδων και ο πρώτος εκπλειστηριασμός κατασχεμένων ηλεκτρονικών ποδηλάτων. Τα έσοδα είναι σχετικά περιορισμένα (122.000 ευρώ), ωστόσο η διαδικασία έχει –σύμφωνα με αξιωματούχους του υπουργείου Οικονομικών και τα στελέχη της ΑΑΔΕ– έναν ισχυρό συμβολισμό. Οχι άδικα, λοιπόν, για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία η επιχείρηση «Καλυψώ» αποτελεί ένα θετικό case study, ένα μοντέλο έρευνας και συνεργασίας με τις τοπικές αρχές, το οποίο φιλοδοξεί να υλοποιήσει και σε άλλα λιμάνια της βόρειας Ευρώπης, όπου επίσης εντοπίζονται φαινόμενα διαφθοράς.
