Οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ κρέμονται για μια ακόμη φορά από μια κλωστή. Την ώρα που ο Τραμπ περιμένει «να υπογράψουν ένα χαρτί», απειλώντας ότι διαφορετικά με βόμβες, στο κέντρο της εξουσίας φαίνεται ότι έχει έρθει ο Αχμάντ Βαϊντί. Ένας σκληροπυρηνικός ταξίαρχος των Φρουρών της Επανάστασης.
Ο Αχμάντ Βαϊντί φέρεται ότι συνδέεται με διαβόητες επιθέσεις στο εσωτερικό του Ιράν και στο εξωτερικό τις τελευταίες δεκαετίες. Και πλέον αποτελεί σημαντικό παράγοντα στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ για τον πόλεμο. Ο Βαϊντί, επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης, θεωρείται ότι στην ουσία διαμορφώνει τη σκληρή στάση της Τεχεράνης στη διαπραγμάτευση.
Ο Αχμάντ Βαϊντί προέρχεται από τη νοοτροπία της ατελείωτης επανάστασης, της ατελείωτης αντίστασης
Φέρεται ότι είναι μέρος εκείνης της μικρής ομάδας που έχει άμεση επαφή με τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Ο Χαμενεΐ, που δεν έχει κάνει δημόσια εμφάνιση από τον τραυματισμό του στις 28 Φεβρουαρίου, ανακοίνωσε ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο θα μείνει στο Ιράν. Και έδωσε την απάντηση στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επιμένει να το αποκτήσει, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας ειρήνης.
Ποιος παίρνει τις αποφάσεις;
Σχεδόν τρεις μήνες μετά την επίθεση των ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν και τη δολοφονία του τότε ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ, κανείς δεν γνωρίζει πραγματικά ποιος λαμβάνει αποφάσεις στη χώρα. Ο Αχμάντ Βαϊντί δεν έχει κάνει δημόσια εμφάνιση πολύ πριν ξεκινήσει ο πόλεμος. Από τις 8 Φεβρουαρίου.
Αχμάντ Βαϊντι / REUTERS/Morteza Nikoubazl (IRAN POLITICS)
Ωστόσο, αν και υπήρξε επίσημη διάψευση από την Τεχεράνη, αραβικά και ιρανικά ΜΜΕ είχαν αναφέρει ότι ο Βαΐντί ήταν αυτός που μίλησε με την αντιπροσωπεία του Πακιστάν. Η οποία μετέφερε μήνυμα της Ουάσιγκτον σχετικό με τις διαπραγματεύσεις και είχε επαφές με την ιρανική ηγεσία.
Από την Αργεντινή έως την καταστολή στο Ιράν
Ο Αχμάντ Βαϊντί είναι πολύ σημαντική προσωπικότητα των Φρουρών της Επανάστασης, πολύ πριν αναλάβει την ηγεσία τους. Ως βετεράνος του κυβερνώντος συστήματος, βοήθησε στη διαμόρφωση της υποστήριξης του Ιράν προς ένοπλες ομάδες σε όλη την Μέση Ανατολή. Επίσης, τον κατηγορούν ότι είχε σημαντικό ρόλο στην ανατίναξη εβραϊκού κέντρου στην Αργεντινή το 1994. Και, το 2022, ηγήθηκε της αιματηρής καταστολή των διαδηλωτών.
Επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης ανέλαβε μετά τη δολοφονία του προκατόχου στην αρχή του πολέμου από στοχευμένο πλήγμα. Και πλέον ελέγχει το ιρανικό οπλοστάσιο. Δηλαδή τους βαλλιστικούς πυραύλους, αλλά και τα σκάφη που ελέγχουν τα Στενά του Ορμούζ.
Ο Αχμάντ Βαϊντί, κλειδί στην ιρανική διαπραγμάτευση
Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Μελέτης του Πολέμου, με έδρα την Ουάσιγκτον, ο ρόλος του πάει ακόμη πιο πέρα. «Ο Βαϊντί και μέλη του στενού του κύκλου πιθανότατα έχουν εδραιώσει τον έλεγχο της στρατιωτικής αντίδρασης του Ιράν στη σύγκρουση. Αλλά και της πολιτικής διαπραγματεύσεων του Ιράν», αναφέρει.
After President Trump unilaterally announced a pause of “Project Freedom,” IRGC Chief Ahmad Vahidi again vomited poison: “Our missiles struck American warships, resulting in another surrender by enemy. We will continue to fight until the complete surrender of the U.S.” (REPORT) pic.twitter.com/Cd2fOWhwVU
— Baba Banaras™ (@RealBababanaras) May 6, 2026
Το Ιράν αντέδρασε στον πόλεμο με ασφυκτικό έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, προκαλώντας μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση. Επίσης, σε αντίποινα για τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις, έχει πλήξει πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, ξενοδοχεία και υποδομές σε χώρες του Κόλπου.
Και στις διαπραγματεύσεις, αρνείται να παραδώσει το απόθεμα σε ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού. Προφανής λόγος, ότι πιστεύει πως ο Ντόναλντ Τραμπ θα διστάσει να επαναλάβει άμεση στρατιωτική σύγκρουση. Διότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να προκαλέσει μεγαλύτερη ζημιά στους συμμάχους του στον Κόλπο.
Κατά τον Κένεθ Κάτζμαν, της δεξαμενής σκέψης The Soufan Group, με έδρα τη Νέα Υόρκη, όλα αυτά είναι έργο του Αχμάντ Βαϊντί. «Προέρχεται από αυτή τη νοοτροπία της ατελείωτης επανάστασης, της ατελείωτης αντίστασης», λέει στο Associated Press. Ο Βαϊντί πιστεύει ότι «οι ΗΠΑ πρέπει να αμφισβητούνται σε κάθε βήμα», προσθέτει ο Κάτζμαν, ανώτερος εμπειρογνώμονας για το Ιράν και σύμβουλος του Κογκρέσου πάνω από 30 χρόνια. Και θυμίζει ότι ο Αχμάντ Βαϊντί καυχήθηκε τον Ιανουάριο ότι η αμυντική ισχύς του Ιράν έχει αναπτυχθεί με τρόπο ώστε να το καθιστά «υψηλού κινδύνου για οποιαδήποτε στρατιωτική δράση από έναν εχθρό».
Ο Βαϊντί και ο έξω κόσμος
Το Πακιστάν φιλοξένησε τον Απρίλιο συνομιλίες μεταξύ της ιρανικής αντιπροσωπείας και της αμερικανικής. Ωστόσο, έληξαν χωρίς αποτέλεσμα.
Σύμφωνα με το ΑΡ, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχάμεντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ και ο υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, επιστρέφοντας στην Τεχεράνη βρέθηκαν αντιμέτωποι με πυρά. Οι κύριοι εκπρόσωποι του θεοκρατικού καθεστώς τους κατηγόρησαν ότι ήταν πολύ πρόθυμοι για παραχωρήσεις.
Σύμφωνα με περιφερειακό αξιωματούχο, έκτοτε, ο Αχμάντ Βαϊντί είναι το κύριο σημείο επαφής για όσους διαπραγματεύονται με το Ιράν. Και το γεγονός αυτό έχει πυροδοτήσει εικασίες για την επιρροή του στον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Αλλά και για τη μάχη εξουσίας στην Τεχεράνη
Στις αρχές Μαΐου, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν, έκανε ό,τι μπορούσε για να πει ότι «είδε τον αγαπητό μας ηγέτη» και μίλησε μαζί του για περίπου δύο ώρες. Ο Πεζεσκιάν όμως φέρεται ότι έχει έρθει σε σύγκρουση με τους Φρουρούς της Επανάστασης.
Η Χόλι Ντάγκρες είναι ανώτερη συνεργάτιδα στο Ινστιτούτο Πολιτικής της Εγγύς Ανατολής της Ουάσιγκτον. Και θεωρεί ότι είναι πιθανό ο νέος ανώτατος ηγέτης «να βρίσκεται σε στενή συνεργασία με μια πιο σκληρή γραμμή». Δηλαδή με τους Φρουρούς της Επανάστασης. Δηλαδή, τηρεί στάση «παρόμοια με τον πατέρα του, αλλά με μια πιο θαρραλέα και ασυμβίβαστη μορφή».
Επίσης, ο αναλυτής Καμράν Μποχάρι έγραψε ότι ο Αχμάντ Βαϊντί είναι από τις που «δεν διαχειρίζονται απλώς τον πόλεμο». Αντίθετα, είπε, «αναδιαμορφώνουν ενεργά τη διαδοχή, εδραιώνουν την εξουσία γύρω από έναν αποδυναμωμένο ανώτατο ηγέτη. Ουσιαστικά “καταλαμβάνουν” το κράτος μέσω της διαχείρισης κρίσεων».
Αχμάντ Βαϊντί, ο ηγέτης της Δύναμης Κουντς
Ο Αχμάντ Βαϊντί γεννήθηκε το 1958, στην πόλη Σιράζ. Το όνομα που το δόθηκε ήταν Αχμάντ Σαχτσεραγκί. Όπως πολλοί νέοι άνδρες μετά την επανάσταση του 1979, εντάχθηκε στους Φρουρούς της Επανάστασης. Επίσης, πολέμησε στον οκταετή πόλεμο Ιράν-Ιράν.
Πολύ γρήγορα εισήλθε στην υπηρεσία πληροφοριών των Φρουρών. Σύντομα επέβλεπε επιχειρήσεις στο εξωτερικό. Και έτσι κέρδισε την εύνοια ισχυρών του καθεστώτος. Όπως ο Ακμπάρ Χασεμί Ραφσαντζανί, μετέπειτα πρόεδρος. Σύμφωνα με τη βιογραφία του Ραφσαντζανί, Ο Αχμάντ Βαΐνί είχε εμπλοκή στο σκάνδαλο Ιράν-Κόντρας της δεκαετίας του 1980. Τότε που η κυβέρνηση Ρίγκαν πούλησε όπλα στην Τεχεράνη σε μια προσπάθεια να απελευθερώσει ομήρους που κρατούνταν από μαχητές που υποστηρίζονταν από το Ιράν στον Λίβανο. Οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν τα χρήματα για να χρηματοδοτήσουν τους αντάρτες Κόντρας στη Νικαράγουα.
Επίσης, ο Ραφσαντζανί παρενέβη αργότερα για να προστατεύσει τον Βαϊντί, όταν ο τότε ανώτατος ηγέτης, αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, θέλησε να ασκήσει δίωξη εναντίον μελών των Φρουρών. Είχαν αποτύχει να σταματήσουν εισβολή ένοπλων μαχητών από μια ιρανική εξόριστη ομάδα στα τέλη της δεκαετίας του 1980 κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Ήταν η εποχή που ο Αχμάντ Βαϊντί ανέλαβε τη νεοσύστατη Δύναμη Κουντς. Αυτή η δύναμη συνέβαλε στη δημιουργία ενός δικτύου ενόπλων δυνάμεων σε όλη τη Μέση Ανατολή. Επίσης, βοήθησε στον σχεδιασμό της βομβιστικής επίθεσης του 1994 στο μεγαλύτερο εβραϊκό κοινοτικό κέντρο της Αργεντινής. Τότε σκοτώθηκαν 85 άτομα και τραυματίστηκαν άλλοι 300. Το Ιράν έχει αρνείται κάθε εμπλοκή.
Οι ΗΠΑ πιστεύουν επίσης ότι υπό τον Βαϊντί, το Ιράν οργάνωσε τη βομβιστική επίθεση στους Πύργους Khobar στη Σαουδική Αραβία το 1996. Εκεί σκοτώθηκαν 19 Αμερικανοί στρατιώτες και τραυματίστηκαν. Η Τεχεράνη επίσης αρνείται την εμπλοκή της.
Ο υπουργός και η μαντίλα
Ο Αχμάντ Βαϊντί αποχώρησε από τη Δύναμη Κουντς το 1998. Και έκτοτε ανέλαβε υπουργικές θέσεις. Το 2010, ενώ ήταν υπουργός Άμυνας, οι ΗΠΑ του επέβαλαν κυρώσεις για φερόμενη εμπλοκή στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και την επιδίωξη όπλων μαζικής καταστροφής.
Ως υπουργός Εσωτερικών, επέβλεπε τις αστυνομικές μονάδες που συμμετείχαν στην αιματηρή, πολύμηνη καταστολή των διαμαρτυριών για τον θάνατο της Μαχσά Αμινί. Η νεαρή Ιρανή πέθανε το 2022 υπό αστυνομική κράτηση. Είχε συλληφθεί επειδή δεν φορούσε «σωστά» τη μαντίλα της.
Ιρανική εφημερίδα δημοσίευσε απόρρητο έγγραφο που έδειχνε ότι το υπουργείο Εσωτερικών του Αχμάντ Βαϊντί διέταξε τις υπηρεσίες ασφαλείας να παρακολουθούν και να φωτογραφίζουν τις γυναίκες που δεν φορούν χιτζάμπ. Ο ίδιος το αρνήθηκε.
Ωστόσο, ο Βαϊντί δήλωνε ότι οι εκκλήσεις για την αφαίρεση του χιτζάμπ ήταν «αποικιακό σχέδιο» των εχθρών του Ιράν που προσπαθούσαν να υπονομεύσουν την Ισλαμική Δημοκρατία. «Το χιτζάμπ υπήρξε ένα μεγάλο εμπόδιο στην πρόοδο του αποδυναμωμένου δυτικού πολιτισμού», είπε.
Αχμάντ Βαϊντί και Ντόναλντ Τραμπ
Πλέον, πολλοί αναλυτές συμφωνούν ότι ο ρόλος του Βαϊντί καθιστά την επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν πολύ πιο δύσκολη για τις ΗΠΑ. Μαζί με το γεγονός ότι ο ανώτατος ηγέτης, αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν έχει εμφανιστεί.
Οι ΗΠΑ θέλουν μια συμφωνία. Και ο Ντόναλντ Τραμπ θέλει έναν μόνο συνομιλητή στο Ιράν για διαπραγματεύσεις. Αλλά, σύμφωνα με τον Χαμιντρεζά Αζίζι, του Ινστιτούτου Μέσης Ανατολής, «όλο το σύστημα έχει αλλάξει».
Στο Ιράν, η ηγεσία «δεν είναι ατομικό σόου. Ο Βαϊντί είναι ένας μαζί με άλλους. Κάποιους τους γνωρίζουμε και κάποιους όχι».
- Με στοιχεία από το Associated Press
