Τα δικαιώματα σχεδιασμού της μπάλας του Παγκοσμίου Κυπέλλου προσπαθεί να διατηρήσει η Adidas καθώς ο Γερμανός σχεδιαστής Marius Dittmar υποστηρίζει ότι η Trionda είναι ουσιαστικά παρόμοια με τις δικές του δημιουργίες που αποτελούνται από τέσσερα διαφορετικά κομμάτια.
Σχεδιασμένη από την Adidas, συνδυάζει την ιστορία της διοργάνωσης με την κορυφαία τεχνολογία, σηματοδοτώντας τη μετάβαση του ποδοσφαίρου στη νέα ψηφιακή εποχή.
Η έμπνευση της Adidas
Η Adidas αφιέρωσε περισσότερα από τρία χρόνια στην ανάπτυξη και τη βελτίωση της μπάλας ποδοσφαίρου Trionda που χρησιμοποιείται στο φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο, ύστερα από μια σειρά από δοκιμές σε διαφορετικά κλίματα και γήπεδα.
Το όνομά της είναι σύνθετο και προέρχεται από τις λέξεις «Tri» (τρία) και «Onda» (κύμα). Συμβολίζει τις τρεις συνδιοργανώτριες χώρες (Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδάς, Μεξικό) και το κύμα ενέργειας που φέρνει το τουρνουά.
Ενσωματώνει ένα τρίχρωμο κυματιστό μοτίβο (κόκκινο, πράσινο, μπλε) με στοιχεία εμπνευσμένα από το εμβληματικό «La Ola», το αστέρι, το φύλλο σφενδάμου και τον αετό των τριών χωρών.
Η μπάλα αποτελείται από μόλις τέσσερα πάνελ με θερμικά συγκολλημένη κατασκευή, διαθέτει ανάγλυφη επιφάνεια για μεγαλύτερη ακρίβεια στις πάσες/σουτ και εκμηδενίζει την απορρόφηση νερού.
Πρόκειται μάλιστα για την πιο προηγμένη τεχνολογικά μπάλα στην ιστορία των Μουντιάλ. Διαθέτει ενσωματωμένους αισθητήρες AI που συνεργάζονται άμεσα με το VAR για ακριβείς μετρήσεις και έλεγχο των φάσεων (π.χ. οφσάιντ) σε πραγματικό χρόνο.
Η Adidas προμηθεύει όλες τις επίσημες μπάλες των Παγκοσμίων Κυπέλλων από το 1970
Τι ζητά ο Marius Dittmar
Ωστόσο, καθώς η πολύχρωμη μπάλα απολαμβάνει επιτέλους τη στιγμή της δόξας, ένας Γερμανός σχεδιαστής επιδιώκει να αφαιρέσει από την Adidas τα δικαιώματα σχεδιασμού της. Ο λόγος για τον Marius Dittmar, ο οποίος υποστηρίζει ότι το σχέδιο της Trionda δεν έπρεπε να είχε προστατευθεί, καθώς είναι ουσιαστικά παρόμοιο με τα δικά του σχέδια ποδοσφαιρικών μπαλών τεσσάρων τμημάτων — μια ριζική αλλαγή σε σχέση με τις παραδοσιακές μπάλες των 32 τμημάτων.
Μέσω της εταιρείας του, 142k, η οποία έχει συνεργαστεί με μάρκες αθλητικών ενδυμάτων όπως η Jako και η Hummel, ο Dittmar ζήτησε από το Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της ΕΕ να ακυρώσει το καταχωρημένο σχέδιο της Adidas.
Η Adidas και τα Μουντιάλ
Η Adidas προμηθεύει όλες τις επίσημες μπάλες των Παγκοσμίων Κυπέλλων από το 1970, γεγονός που της εξασφαλίζει προνομιακή παρουσία σε μία από τις πιο πολύτιμες πλατφόρμες μάρκετινγκ στον κόσμο.
Οι εξελίξεις στην τεχνολογία κατασκευής έχουν επιτρέψει στους σχεδιαστές μπάλων να μειώσουν τον αριθμό των πάνελ και να τροποποιήσουν το σχήμα τους, κάτι που, όπως ισχυρίζονται, βελτιώνει την αεροδυναμική και μειώνει τα απόβλητα.
Η ίδια η γεωμετρία της μπάλας αποτελεί πολύτιμη πνευματική ιδιοκτησία. «Το σχήμα των τμημάτων αποτελεί το βασικό δομικό στοιχείο της μπάλας», σημείωσε στους Financial Times ο Dittmar.
Η έκβαση της διαμάχης θα επηρεάσει το πόσο εύκολα θα μπορούν οι ανταγωνιστές της Adidas να εμπορεύονται μπάλες ποδοσφαίρου με παρόμοια εμφάνιση.
Η δικαστική διαμάχη
Η Trionda, η οποία διαθέτει ενσωματωμένο αισθητήρα που μεταδίδει δεδομένα σε πραγματικό χρόνο στους διαιτητές, αποτελεί μέρος της ευρύτερης εκστρατείας μάρκετινγκ της Adidas για το Παγκόσμιο Κύπελλο. Η γερμανική εταιρεία κατασκευάζει και χορηγεί τις στολές για 14 συμμετέχουσες εθνικές ομάδες, σε σύγκριση με τις 12 της ανταγωνίστριας Nike.
Ο Dittmar δήλωσε ότι επικοινώνησε με την Adidas τον Μάρτιο του 2025 για να επισημάνει αυτό που θεωρούσε πιθανή σύγκρουση λόγω της ομοιότητας του σχεδίου της Trionda με το δικό του.
Ο όμιλος αθλητικών ειδών δημοσίευσε λίγο αργότερα μια καταχώριση σχεδίου της ΕΕ για τη μπάλα.
Η Adidas είχε ήδη υποβάλει την αίτηση καταχώρισης στο EUIPO, η οποία όμως παρέμεινε εμπιστευτική σύμφωνα με τους κανόνες της Ένωσης που επιτρέπουν στα σχέδια να παραμένουν αδημοσίευτα πριν από την κυκλοφορία τους. Ο Dittmar δήλωσε ότι αρχικά επιδίωξε τη σύναψη συμφωνίας μη άσκησης δικαιωμάτων με την Adidas.
Η συμφωνία αυτή — μια νομική δέσμευση να μην ασκηθούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας — θα επέτρεπε και στα δύο μέρη να εμπορεύονται το σχέδιο.
Ο Dittmar ανέφερε ότι αποφάσισε να αμφισβητήσει το σχέδιο της Adidas μόνο αφού η εταιρεία αρνήθηκε να δεσμευτεί για τη συμφωνία μη άσκησης δικαιωμάτων. Η διαμάχη αναφέρθηκε για πρώτη φορά από το περιοδικό «Manager Magazin». Στα έγγραφα που κατέθεσε στο EUIPO, η 142k υποστηρίζει ότι το καταχωρισμένο σχέδιο της Adidas στερείται της καινοτομίας και του ιδιαίτερου χαρακτήρα που απαιτούνται για την προστασία, καθώς μοιάζει πολύ με μια παλαιότερη μπάλα τεσσάρων τμημάτων που αποκαλύφθηκε σε αίτηση αμερικανικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας που δημοσιεύθηκε το 2008.
Από την πλευρά της, η Adidas υποστηρίζει ότι, ενώ και οι δύο μπάλες έχουν τον ίδιο αριθμό τμημάτων, η καμπυλότητα των ραφών που τα συνδέουν, οι αναλογίες των τμημάτων και η κατεύθυνση της ροής του σχεδίου σχηματίζουν ένα ξεχωριστό συνολικό σχέδιο.
Η εταιρεία ανέφερε ότι η αγωγή του Dittmar αφορά αποκλειστικά το σχήμα των τεσσάρων πλαισίων και ότι η χρωματική σύνθεση και η υφή της μπάλας καλύπτονται από ξεχωριστές προστασίες βάσει της νομοθεσίας περί σχεδίων και προτύπων και εμπορικών σημάτων.
Η προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας είναι ζωτικής σημασίας στον κλάδο των αθλητικών ειδών, καθώς επιτρέπει στις μάρκες να αποτρέπουν τους ανταγωνιστές από το να εκμεταλλεύονται τις καινοτομίες τους, κυκλοφορώντας φθηνότερα προϊόντα-αντίγραφα.
Οφέλη για την Adidas
Ο Ansgar Ohly, καθηγητής πνευματικής ιδιοκτησίας και δικαίου του ανταγωνισμού στο Πανεπιστήμιο Ludwig Maximilian του Μονάχου, πρόσθεσε πως η Adidas θα συνεχίσει να επωφελείται από την αναγνωρισιμότητα της μάρκας της και τα δικαιώματα εμπορικού σήματος, ανεξάρτητα από την έκβαση της διαφοράς. «Οι καταναλωτές θα εξακολουθήσουν να γνωρίζουν ποια μπάλα είναι το αυθεντικό προϊόν της Adidas», ανέφερε.
Η Adidas σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τον ίδιο σχεδιασμό τμημάτων σε διάφορους διαγωνισμούς, συμπεριλαμβανομένης της γερμανικής Μπουντεσλίγκα και της Major League Soccer στη Βόρεια Αμερική.
Το EUIPO έχει δώσει στην Adidas προθεσμία έως τον Αύγουστο για να απαντήσει, πριν εκδώσει απόφαση. Η εταιρεία δήλωσε ότι θα διατηρήσει όλα τα δικαιώματα εμπορίας και πώλησης της μπάλας του Παγκοσμίου Κυπέλλου, ανεξάρτητα από την έκβαση της διαδικασίας, και ότι δεν θα υπάρξει «καμία εμπορική επίπτωση».
Πηγή: ΟΤ
