Φόρτωση Text-to-Speech…
Δεν υψώνει σχεδόν ποτέ τον τόνο της φωνής του. Δεν εκδηλώνεται. Κι όμως, ο «ψυχρός» υπουργός Επικρατείας έχει καταφέρει να πυροδοτήσει πολιτικά πάθη, δυσανάλογα προς τον χαρακτήρα του. Ο ένας μετά τον άλλο, οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας τον κατηγορούν για κριτική αφ’ υψηλού και έλλειψη επαφής με την πραγματικότητα. Η ανάρτηση του Ακη Σκέρτσου κατά του πελατειακού κράτους, με αφορμή την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, ήταν μόλις η τελευταία σε μια σειρά μακροσκελών αναρτήσεων –«κηρυγμάτων» μεταρρυθμιστικού πατερναλισμού, όπως τα εκλαμβάνουν οι αντίπαλοί του– που έχουν ερεθίσει την κοινοβουλευτική ομάδα. «Θυμήθηκε το πελατειακό κράτος τώρα, στον έβδομο χρόνο διακυβέρνησης;» αναρωτιούνται οι κατήγοροί του. «Θυμήθηκαν να καταφερθούν κατά του επιτελικού κράτους όταν έμειναν εκτός κυβερνητικού σχήματος;» απαντά η άλλη πλευρά.
Στην πραγματικότητα, η τρέχουσα κατάσταση αποτελεί μια επανάληψη της παράδοσης που θέλει την εσωτερική αντιπολίτευση να επιτίθεται στους εμπίστους των πρωθυπουργών, όταν οι κυβερνητικές πλειοψηφίες καταλαμβάνονται από εκλογική ανασφάλεια. Απλώς ο Ακης Σκέρτσος σηκώνει το δάχτυλο και κάνει τη στοχοποίησή του πιο εύκολη, λέει βουλευτής της Ν.Δ.
Η πολύχρωμη προϋπηρεσία
Για πρόσωπο που επαναλαμβάνει πως δεν θα πολιτευθεί ως επαγγελματίας, αλλά έχει μπει και θα βγει από την πολιτική ως ενεργός πολίτης, έχει ήδη μια πλούσια πολιτική σταδιοδρομία. Οι σπουδές του ήταν στη δημοσιογραφία στο Αριστοτέλειο (ΑΠΘ) και στη διαχείριση πολιτικών εκστρατειών στο Πανεπιστήμιο Τζορτζ Ουάσιγκτον των ΗΠΑ. Εχει εργασθεί δίπλα στον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη στην κυβέρνηση Παπανδρέου, έχει διατελέσει διευθυντής του ιδιαίτερου γραφείου του Γιάννη Στουρνάρα, όταν αυτός ήταν υπουργός Οικονομικών στην κυβέρνηση Σαμαρά τα χρόνια των μνημονίων, και στη συνέχεια διευθυντής του γραφείου του υπηρεσιακού πρωθυπουργού Παναγιώτη Πικραμμένου.
Από το 2014 έως το 2019 ήταν γενικός διευθυντής του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών, από όπου παραιτήθηκε μόλις λίγες ημέρες πριν αναλάβει ανώτατο κυβερνητικό αξίωμα. Από την πρώτη κιόλας πρωθυπουργική θητεία του Κυριάκου Μητσοτάκη ανήκει στον στενό κύκλο συνεργατών του, διατελώντας αρχικά υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ, αρμόδιος για τον συντονισμό του κυβερνητικού έργου και στη συνέχεια, από το 2021, υπουργός Επικρατείας με τα ίδια καθήκοντα.
«Με τις ψήφους μας» – «Και εσύ πώς είσαι υπουργός; Δεν είσαι υπουργός του Μητσοτάκη λόγω των δικών μου ψήφων και της δικής μου πελατειακής, όπως λες, δραστηριότητας;», αναρωτιέται κορυφαίο στέλεχος της Ν.Δ.
Φίλοι και εχθροί του μέσα στην κυβέρνηση συμφωνούν ότι είναι μάλλον απαραίτητος για την εύρυθμη λειτουργία του πρωθυπουργικού γραφείου. Ξέρει καλά τα θέματα, είναι μετριοπαθής και χαμηλών τόνων, και στις κυβερνητικές συσκέψεις που γίνονται, για ό,τι πρόβλημα υπάρχει όλοι φωνάζουν «Ακη», περιγράφουν στελέχη της κυβέρνησης.
Είναι οργανωμένος, χωμένος μέσα στους αμέτρητους κυβερνητικούς φακέλους που δουλεύει παράλληλα, στα bullet points, στις μπάρες και στα excel, τα οποία συχνά επικαλείται για να αποδείξει ως λάθος τη βιωματική εμπειρία κάποιου. Είναι μάλλον ανέκφραστος και χωρίς εξάρσεις, αλλά αρκετά ευθύς. Δεν διατηρεί πολιτικό γραφείο και αποφεύγει τα επίσημα δείπνα.
Αλλωστε η διαφύλαξη της ιδιωτικής του ζωής είναι και ο κύριος λόγος που δεν θέλει να βρεθεί στην ενεργό πολιτική. Αυτό όμως, λένε κυβερνητικά στελέχη, είναι και ένας από τους λόγους που τον καθιστούν τόσο απόμακρο και αποκομμένο από την πολιτική πραγματικότητα. Η «χωροταξική» απομάκρυνσή του από το Μέγαρο Μαξίμου στον τελευταίο ανασχηματισμό, τον Μάρτιο του 2025, και η μετακόμισή του στο Μέγαρο Μποδοσάκη επέτειναν και χωροταξικά αυτό το έλλειμμά του.
Ποιος χρεώνεται τις αποτυχίες
Σε αυτό που συμφωνούν επίσης όλοι είναι ότι το επιτελικό κράτος –που καταρτίστηκε νομοτεχνικά από τον νυν υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, όσο η Ν.Δ. ήταν ακόμη στην αντιπολίτευση– έχει ταυτιστεί στην υλοποίησή του με τον πιο ένθερμο θιασώτη του, τον Ακη Σκέρτσο. Ο υπουργός Επικρατείας έχει συνδέσει το όνομά του και με την πλήρη ανάπτυξη της Γενικής Γραμματείας Συντονισμού που μέχρι το 2019 ήταν στα σπάργανα. Το γεγονός ότι δεν είναι αιρετός βοηθά στην επιτυχή υλοποίηση αυτού του έργου, λένε και οι δύο πλευρές.
Η διαφωνία έγκειται στην αποτελεσματικότητά του: οι –όψιμοι βέβαια– πολέμιοί του βουλευτές τονίζουν πως το επιτελικό κράτος είναι εκεί για να δέχεται τα εύσημα για όλες τις κυβερνητικές επιτυχίες, αλλά κάθε φορά που προκύπτει κάποια κρίση, η ευθύνη διαχέεται προς τα κάτω. Το πρωθυπουργοκεντρικό μοντέλο φέρεται να έχει τον πρωθυπουργό και το γραφείο του να κάνει τα πάντα, αλλά και εντέλει να μην έχει καμία ειδική αρμοδιότητα ή ευθύνη.
Η άλλη πλευρά απαντά ότι ένας από τους βασικούς λόγους της επιτυχίας της κυβέρνησης Μητσοτάκη, που μετά επτά χρόνια εξακολουθεί να βρίσκεται δημοσκοπικά στην πρώτη θέση, είναι το επιτελικό κράτος. Καταλογίζει στους βουλευτές που αντιδρούν «έλλειψη ψυχραιμίας και κατανόησης του τοπίου» και επιμένει στα μετρήσιμα στοιχεία και στους πίνακες που δείχνουν βελτίωση σε όλους τους τομείς κατά τη διάρκεια της τελευταίας επταετίας.
Ο κ. Σκέρτσος αναφέρει ότι ο ίδιος ως υπέρμαχος της αξιολόγησης δέχεται την κριτική, όμως αυτή πρέπει να γίνεται με βάση συγκεκριμένα στοιχεία και όχι στα τυφλά. Μπορεί να μην έχουν γίνει όλα τέλεια, όμως η πρόοδος δεν μπορεί να ακυρώνεται. Επίσης, υπενθυμίζει συνεχώς ότι, καταγόμενος και ο ίδιος από τη Θεσσαλονίκη, έχει αυξημένο ενδιαφέρον για την περιφερειακή ανάπτυξη και ισχυρίζεται ότι η κεντρική κυβέρνηση χαράσσει πολιτική για τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων.
Πολίτες, όχι πελάτες
Το μέτωπο μεταξύ Σκέρτσου και βουλευτών άναψε όταν ο ίδιος, σε μια από τις μακροσκελείς αναρτήσεις του, πήρε θέση υπέρ της άρσης ασυλίας των βουλευτών που φέρεται να σχετίζονται με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, σύμφωνα με τις δικογραφίες που απέστειλε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Ο ίδιος επισήμανε πως οι συναλλακτικές πολιτικές μεταξύ ψηφοφόρων και πολιτικού προσωπικού ήταν από συστάσεως ελληνικού κράτους ο βασικός πυρήνας του εθνικού μας προβλήματος και τόνισε ότι έχουμε γαλουχηθεί ως «πελάτες» και όχι ως «πολίτες με δικαιώματα αλλά και με υποχρεώσεις».
Εξοργισμένοι μια σειρά βουλευτών, από τους Μάκη Βορίδη και Στέλιο Πέτσα μέχρι τους Γιάννη Οικονόμου και Γιάννη Μπούγα, τον κατηγόρησαν για «έλλειψη επαφής με την πραγματικότητα», «κριτική αφ’ υψηλού», του υπενθύμισαν ότι όποιοι, όπως και ο ίδιος, δεν έχουν «διεκδικήσει σταυρό, δύσκολα αντιλαμβάνονται το πώς κερδίζεται». Η κριτική εντάθηκε με ανοιχτή επιστολή πέντε βουλευτών που αμφισβητούν ανοιχτά αυτό που θεωρούν κλειστό μοντέλο διακυβέρνησης του Μεγάρου Μαξίμου.
Οπως λέει κορυφαίο στέλεχος της παράταξης, «η ανάρτηση ερμηνεύθηκε σαν κάποιος να λέει στους βουλευτές ότι εγώ υπερασπίζομαι ένα ορθολογικό κράτος και εσείς είστε αυτοί που το έχετε κάνει κράτος πελατών». «Και εσύ πώς είσαι υπουργός; Δεν είσαι υπουργός του Μητσοτάκη λόγω των δικών μου ψήφων και της δικής μου πελατειακής, όπως λες, δραστηριότητας;» αναρωτιέται.
Ομως, η βασική αιτία διαφωνίας που δεν δηλώνεται ανοιχτά είναι αν θα έπρεπε ή όχι να ψηφιστεί άρση ασυλίας των 13 βουλευτών. Πολλοί βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος θεωρούν ότι το πρωθυπουργικό γραφείο δεν τους προστάτευσε από δικογραφίες που θεωρούν ότι τους εκθέτουν άνευ λόγου και χωρίς στέρεα νομικά επιχειρήματα για απλή διαβίβαση αιτημάτων.
Βικτωριανό συμβόλαιο
«Ολοι, πολιτικοί και πολίτες, ξέρουμε ότι όλοι κάνουν ρουσφέτια, αλλά έχουμε μια συμφωνία βικτωριανής υποκρισίας», λέει άλλος παλιός βουλευτής και πρώην υπουργός της Ν.Δ. «Δεν θέλουν να μπουν ανοιχτά στη συζήτηση ποιος είναι ο ρόλος του βουλευτή, γιατί δεν είναι μια συμπαθητική συζήτηση». Ομως, τονίζει, αν θέλουμε οι βουλευτές να μην έχουν επαφή με τη δημόσια διοίκηση, να μην έχουν πολιτικά γραφεία, πρέπει να ειπωθεί ανοιχτά.
«Δεν είμαι απολιτίκ» – «Δεν πιστεύω ότι είμαι μια απολιτίκ προσωπικότητα ή στέλεχος», αναφέρει σε συνεργάτες του. «Δεν θεωρώ ότι είμαι εκτός πραγματικότητας και κοινωνίας και δεν δέχομαι ότι δεν έχω δικαίωμα “διά να ομιλώ”».
«Η άρση ασυλίας είναι η πρώτη γραμμή άμυνας», έλεγε σε συνεργάτες του ο υπουργός Επικρατείας, προσθέτοντας ότι παρακολούθησε με περηφάνια τις ομιλίες των 13 βουλευτών στη Βουλή. Οσον αφορά τα πολιτικά γραφεία, αναγνωρίζει τη σημασία και τη χρησιμότητά τους. Αλλωστε, και ο ίδιος στην ανάρτησή του αναφέρει ότι ο πολίτης έρχεται συχνά αντιμέτωπος με ένα εχθρικό κράτος και είναι καθήκον του βουλευτή με τους συνεργάτες του να αξιολογήσει τα νόμιμα αιτήματα, να καθοδηγήσει τον πολίτη για το πώς θα βρει το δίκιο του όταν η δημόσια διοίκηση κωλυσιεργεί ή κάνει λάθη.
Τονίζει ακόμη πως ο κ. Μητσοτάκης έχει καταφέρει μεγάλες νίκες σε δύο εθνικές εκλογές λόγω της διεύρυνσης που έχει επιτύχει από το 2016 έως σήμερα, συνθέτοντας μια κυβέρνηση με τεχνοκράτες και πολιτικούς και ακολουθώντας μια πιο τεχνοκρατική προσέγγιση διακυβέρνησης. «Η κυβέρνηση είναι πρώτη γιατί παράγει έργο, οι βουλευτές κάνουν μια άλλη δουλειά, νομοθετούν. Και τα δύο φέρνουν ψήφους», αναφέρει σε συνεργάτες του και υπογραμμίζει την ανάγκη για «περισσότερη νηφαλιότητα, σεβασμό στον ρόλο του καθενός».
Τα πρώτα μέτωπα
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο κ. Σκέρτσος βρέθηκε στην πρώτη γραμμή σε εσωκομματικές διαμάχες της Νέας Δημοκρατίας. Μπήκε στο στόχαστρο έντονης κριτικής γιατί ο ίδιος, μαζί με τον πρώην οικονομικό σύμβουλο του πρωθυπουργού Αλέξη Πατέλη, υπερασπίστηκε σθεναρά το νομοσχέδιο για την ισότητα στον γάμο και πανηγύρισε την ψήφισή του, παρότι επρόκειτο για ένα ζήτημα που δίχασε την παράταξη και εντέλει την τραυμάτισε στις ευρωεκλογές.
Στο ζήτημα των Τεμπών, και ενώ οργανώνονταν μεγαλειώδεις πορείες για την επέτειο του δυστυχήματος, στο Μέγαρο Μαξίμου υπήρχαν διαφορετικές απόψεις για τη διαχείρισή τους. Ο Ακης Σκέρτσος είχε πει ότι αν δεν ήταν πολιτικό πρόσωπο, θα κατέβαινε και ο ίδιος στη διαδήλωση, ξεσηκώνοντας αντιδράσεις των βουλευτών που θεώρησαν ότι έτσι η κυβέρνηση εμφανιζόταν να νομιμοποιεί ένα κύμα αγανάκτησης βασισμένο στις «θεωρίες του ξυλολίου».
«Δεν είναι δουλειά του»
Ο κ. Σκέρτσος «”τρώει κριτική” γιατί βγαίνει μπροστά σε κυβερνητικές επιλογές που εντέλει δεν του αναλογούν και δεν είναι δουλειά του», λέει βουλευτής της Ν.Δ. «Η θέση του υπουργού Επικρατείας είναι η θέση του πρωθυπουργού, δεν υπάρχει λόγος να δηλώνεται ξεχωριστά, δεν είναι ο ρόλος του να κατεβάζει πολιτική γραμμή».
«Δεν πιστεύω ότι είμαι μια απολιτίκ προσωπικότητα ή στέλεχος», αναφέρει ο ίδιος στους συνεργάτες του. «Δεν θεωρώ ότι είμαι εκτός πραγματικότητας και κοινωνίας και δεν δέχομαι ότι δεν έχω δικαίωμα “διά να ομιλώ”», ξεκαθαρίζει. Σημειώνει πως ο ίδιος θα συνεχίσει να λέει πάντα το ίδιο παθιασμένα την άποψή του, σεβόμενος τον ρόλο των βουλευτών.
Τα εσωκομματικά πάθη δεν φαίνεται έτσι να βρίσκουν βαλβίδα εκτόνωσης, παρότι έχουμε μπει σε χρόνο προεκλογικό. Επεται την Πέμπτη η κοινοβουλευτική ομάδα και μετά το συνέδριο της Ν.Δ. Μένει να φανεί αν οι δύο κόσμοι θα εξακολουθούν να διασταυρώνονται – ο ένας από την αρένα και τα καφενεία και ο άλλος από το επιτελικό ύψος του Facebook.
