Πριν περίπου 70.000 άτομα περάσουν στο ισπανικό έδαφος της Θέουτα, που συνορεύει με το Μαρόκο, βίντεο που υποσχέθηκαν μια ευκολότερη διαδρομή προς την Ευρώπη διαδόθηκαν στο TikTok, στο Facebook και σε άλλες πλατφόρμες κοινωνικών μέσων.
Σύμφωνα με μαρτυρίες, ορισμένοιισχυρίζονταν ότι τα σύνορα ήταν ανοιχτά, ενώ άλλοι υπονοούσαν ότι οι μετανάστες που έφταναν δια θαλάσσης δεν μπορούσαν να απελαθούν αμέσως.
Άλλοι δημοσίευσαν φωτογραφίες του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ, παρουσιάζοντάς τον ως ηγέτη που θα έδινε «αξιοπρέπεια και αναγνώριση σε όσους χτίζουν την Ισπανία», επισημαίνοντας ένα πρόσφατο πρόγραμμα της ισπανικής κυβέρνησης για τη νομιμοποίηση χιλιάδων μεταναστών — χωρίς να εξηγούν ότι αυτό αφορούσε μόνο όσους ζούσαν ήδη στη χώρα.
Καθώς εμφανίστηκαν βίντεο που έδειχναν χιλιάδες ανθρώπους να συγκεντρώνονται στις ακτές, προέκυψε ένα δεύτερο κύμα παραπλανητικών ισχυρισμών σύμφωνα με το Euronews, αυτή τη φορά σχετικά με τα αίτια των διαβάσεων και το τι θα συνέβαινε σε όσους έφταναν στην Ισπανία.
Ισχυρισμός 1: Η Ισπανία είχε χαλαρώσει τους μεταναστευτικούς της κανόνες
Παραμένει ασαφές τι ακριβώς προκάλεσε την άνευ προηγουμένου εισροή στη Θέουτα (μία πόλη που προσομοιάζει αρκετά με ισπανική αποικία σε μαροκινό έδαφος), με αξιωματούχους και ειδικούς να επισημαίνουν έναν συνδυασμό παραγόντων, όπως οι οικονομικές δυσκολίες στο Μαρόκο, η παραπληροφόρηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα εγκληματικά δίκτυα και οι ενέργειες των αρχών και στις δύο πλευρές των συνόρων.
Ο Σάντσεθ υποστήριξε ότι οι διακινητές μεταναστών παραποίησαν σκόπιμα μια πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου για να ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να περάσουν τα σύνορα, ενώ ακτιβιστές για τη μετανάστευση και τα ανθρώπινα δικαιώματα αναφέρουν ότι οι φήμες για τα γεγονότα, οι οποίες διαδόθηκαν στα κοινωνικά δίκτυα, συνέβαλαν στην αιφνίδια αύξηση της εισροής.
Τις ημέρες πριν από τις διαβάσεις, αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα ισχυρίζονταν ότι η Ισπανία είχε ουσιαστικά χαλαρώσει τους κανόνες της για τη μετανάστευση, εστιάζοντας σε δύο πραγματικές εξελίξεις: μια απόφαση της Ισπανίας να νομιμοποιήσει χιλιάδες μετανάστες και την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
Οι επικριτές, μεταξύ των οποίων και το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, υποστήριξαν ότι το πρόγραμμα νομιμοποίησης της Ισπανίας ενθάρρυνε τις μαζικές διαβάσεις, δίνοντας την εντύπωση ότι η χώρα ήταν πλέον επιεικής όσον αφορά τη μετανάστευση.
Το πρόγραμμα, το οποίο έχει παρερμηνευθεί και αποτελέσει αντικείμενο παραπληροφόρησης από την ανακοίνωσή του, ίσχυε μόνο για μετανάστες χωρίς έγγραφα που ζούσαν στην Ισπανία από την 1η Ιανουαρίου 2026 και πληρούσαν τις προϋποθέσεις διαμονής. Επομένως, δεν θα ίσχυε για όσους έφτασαν στη Θέουτα στα τέλη Ιουλίου και στις αρχές Αυγούστου.
Παράλληλα, κυκλοφόρησαν επίσης παραπλανητικές αναρτήσεις σχετικά με την πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ισπανίας που αφορούσε μετανάστες που συνελήφθησαν μετά την άφιξή τους δια θαλάσσης.
@markjustinfriesen Spain’s Supreme Court: Swim to Ceuta and We Can’t Deport You. Caos unfolds. #spain #ceuta #comedyvideo #breakingnews #migrantes ♬ original sound – Funny Life
Η απόφαση αυτή δεν παραχώρησε στους μετανάστες το δικαίωμα να παραμείνουν στην Ισπανία, αλλά έκρινε ότι οι μετανάστες που συνελήφθησαν μετά την άφιξή τους δια θαλάσσης δεν μπορούσαν να απελαθούν αμέσως βάσει του ειδικού συνοριακού καθεστώτος που εφαρμόζεται στη Θέουτα και στην αδελφή πόλη της, τη Μελίγια, αλλά έπρεπε να υποβληθούν στο κανονικό νομικό σύστημα απελάσεων της Ισπανίας.
Η απόφαση αυτή αφορούσε αποκλειστικά τη νομική διαδικασία και δεν παρείχε στους μετανάστες το αυτόματο δικαίωμα να παραμείνουν στην Ισπανία ή να συνεχίσουν προς την ηπειρωτική Ευρώπη.
Παρότι η κυβέρνηση Σάντσεθ έχει προωθήσει ένα πρόγραμμα νομιμοποίησης για τους παράνομους μετανάστες που ήδη διαμένουν στην Ισπανία, έχει διατηρήσει μια πιο αυστηρή στάση απέναντι στην παράτυπη μετανάστευση, ιδίως στη Θέουτα και τη Μελίγια.
Η κυβέρνηση Σάντσεθ δεν έχει καταργήσει τη διάταξη του 2015 περί απόρριψης στα σύνορα για τη Θέουτα και τη Μελίγια, έχει συνεχίσει τη στενή συνεργασία με το Μαρόκο στον έλεγχο της μετανάστευσης και έχει παράσχει οικονομική και επιχειρησιακή υποστήριξη για να βοηθήσει τις μαροκινές αρχές να αποτρέψουν τις παράνομες διελεύσεις.
Ισπανοί πολιτικοί έχουν επίσης κατηγορήσει το Ραμπάτ ότι επιτρέπει τη διέλευση ατόμων, επισημαίνοντας την περιορισμένη επιβολή των συνοριακών ελέγχων. Ένας φωτογράφος του Associated Press ανέφερε ότι είδε μαροκινούς αξιωματικούς να παραμένουν αμέτοχα πριν παρέμβουν αργότερα οι δυνάμεις ασφαλείας.
@dutchtravelmaniac 😳THIS IS WHATS ACTUALLY GOING ON NOW IN CEUTA‼️ (Mainstream media doensn’t tell the truth, AGAIN) #fyp #ceuta #spain #media #fy ♬ original sound – Dutch Travel Maniac
Το Μαρόκο έχει υποστηρίξει έκτοτε ότι προειδοποίησε την Ισπανία ότι η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου θα μπορούσε να ενθαρρύνει περισσότερους ανθρώπους να επιχειρήσουν τη διέλευση, υποστηρίζοντας ότι τα δίκτυα διακίνησης θα εκμεταλλευόταν την απόφαση στο διαδίκτυο — κάτι που η Ισπανία αρνείται.
Την Τρίτη, ο επίτροπος της ΕΕ για τη μετανάστευση, Μάγκνους Μπρούνερ, εξέφρασε επίσης ανησυχία για τον ρόλο της διαδικτυακής παραπληροφόρησης στην κρίση, αν και δεν προχώρησε στο να προσδιορίσει συγκεκριμένη πηγή ή παράγοντα πίσω από αυτήν.
Ισχυρισμός 2: Οι μετανάστες που έφτασαν στη Θέουτα θα συνεχίσουν προς την ηπειρωτική Ευρώπη
Καθώς χιλιάδες άνθρωποι εισέρχονταν στη Θέουτα, πολιτικοί και σχολιαστές σε όλη την Ευρώπη προειδοποίησαν ότι οι μετανάστες θα συνέχιζαν σύντομα προς την ηπειρωτική Ισπανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζιόρτζια Μελόνι, εφάρμοσε προσωρινά ελέγχους στις αεροπορικές και θαλάσσιες αφίξεις από την Ισπανία, ενώ ο Γάλλος υπουργός Εσωτερικών, Λοράν Νούνιεζ, ανακοίνωσε σχέδια για την ενίσχυση των συνοριακών ελέγχων.
Βρετανοί πολιτικοί, μεταξύ των οποίων και η πρώην υπουργός Εσωτερικών Σουέλα Μπράβερμαν, ισχυρίστηκαν επίσης ότι οι μετανάστες θα κατευθύνονταν προς την υπόλοιπη Ευρώπη.
Ωστόσο, σε αντίθεση με αυτούς τους ισχυρισμούς, ο Μάγκνους Μπρούνερ, επίτροπος της ΕΕ για θέματα μετανάστευσης, δήλωσε ότι «ούτε ένα άτομο» είχε περάσει στην ηπειρωτική Ευρώπη το βράδυ της Παρασκευής, προσθέτοντας ότι ο Κώδικας Σένγκεν για τα Σύνορα προβλέπει ήδη πρόσθετους συνοριακούς ελέγχους για άτομα που ταξιδεύουν από τη Θέουτα και τη Μελίγια.
Το ισπανικό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε ότι διενεργούνται έλεγχοι κατά την έξοδο δια θαλάσσης ή αεροπορικώς, τις μόνες διαθέσιμες διαδρομές. Αυτό σημαίνει ότι κανείς δεν μπορεί να ταξιδέψει από τα ισπανικά εδάφη προς την ηπειρωτική Ισπανία χωρίς να ταυτοποιηθεί από την Εθνική Αστυνομία.
Επιπλέον, ανέφερε ότι η παράνομη είσοδος στη Θέουτα δεν παρέχει στους μετανάστες το δικαίωμα να παραμείνουν στην Ισπανία ή το δικαίωμα να ταξιδέψουν προς την ηπειρωτική ΕΕ.
Επιπλέον, οι ισπανικές αρχές ανέφεραν ότι η πλειοψηφία των μεταναστών που εισήλθαν στη Θέουτα έχουν ήδη επιστρέψει στο Μαρόκο, είτε εθελοντικά είτε μετά από απέλαση.
Μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης, αρκετές χιλιάδες μετανάστες παραμένουν στον θύλακα και, σύμφωνα με το Associated Press, ελπίζουν να αντέξουν και να φτάσουν στην ηπειρωτική Ισπανία.
Όσοι παραμένουν αντιμετωπίζουν ένα αβέβαιο νομικό μέλλον, ενδέχεται τελικά να απελαθούν ή να βρεθούν σε νομικό κενό και πιθανώς να διαμείνουν για κάποιο διάστημα σε κρατικά κέντρα.
Σύμφωνα με την ισπανική νομοθεσία, οι ενήλικες μετανάστες που υποβάλλουν αίτηση ασύλου υπόκεινται σε διαδικασίες απέλασης σε περίπτωση απόρριψης, ενώ οι ασυνόδευτοι ανήλικοι δικαιούνται νομική προστασία.
@aidansimardone Ceuta belongs to Morocco, not Spain Note: small correction, Ceuta was not formally part of the Spanish Protectorate, but it was used as justification for expanding Spanish control in the early 20th century, as can be seen in the image I included . . . . . . . . . . . . . . . . . . #decolonize #colonialism #settlercolonialism #imperialism #morocco🇲🇦 ♬ original sound – Aidan Simardone
Ισχυρισμός 3: Οι διαβάσεις οργανώθηκαν από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ ως αντίποινα
Καθώς εξελισσόταν η κρίση, εμφανίστηκαν στο διαδίκτυο θεωρίες που ισχυρίζονταν ότι οι μαζικές διαβάσεις είχαν ενορχηστρωθεί ως αντίποινα για την κριτική της Ισπανίας προς τη στρατιωτική εκστρατεία του Ισραήλ στη Γάζα και την καταδίκη της για τις κοινές επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Ορισμένες αναρτήσεις ισχυρίζονταν ότι το Ισραήλ ή οι ΗΠΑ είχαν ενθαρρύνει το Μαρόκο να επιτρέψει στους μετανάστες να περάσουν στη Θέουτα, σε μια προσπάθεια να τιμωρήσουν την ισπανική κυβέρνηση για την εξωτερική της πολιτική.
Ωστόσο, αν και πρόκειται για μία όχι και τόσο απίθανη θεωρία, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να την αποδεικνύουν.
